عمير بن عدی

«عُمیر بن عُدی» فرزند عدی شاعر و از صحابه پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله بود. او یکی از دشمنان پیامبر اکرم -که زنی شاعر به نام «عصماء بنت مروان» بود- را به قتل رساند. کشته شدن عصماء به دست عمیر بن عدی به نام «سریه عمیر بن عدی» معروف است.

معرفی عمیر بن عدی‌

"عُمیر بن عدی" فرزند عدی بن خرشة -یکی از شاعران عرب- می‌باشد و برادرش حارث در جنگ احد کشته شد. او منتسب به قبیله «بنی‌خطمه» و اولین کس از آنان بود که اسلام آورد.

عمیر دارای ضعف بینایی بوده و لذا در برخی از رویدادها به همراه رسول خدا حضور نداشت؛ اما در برخی از روایات گفته شده که او نابینا بوده است.

او از آنجایی که بخشی از قرآن را حفظ بود، در میان قبیله خود به قاری مشهور شده بود.

قتل عصماء به دست عمیر

«عصماء بنت مروان» همسر «یزید بن زید خطمى» زنى بود شاعر و زبان آور، که در هجو اسلام و مسلمانان شعر مى گفت، رسول خدا و انصار را آزار مى رساند و دشنام مى داد و دشمنان رسول خدا را در اشعار خود بر ضد مسلمین تحریک مى کرد. مطابق با آنچه در «سیره ابن هشام» آمده است:

رسول خدا صلى الله علیه و آله که اشعار عصماء را شنید، فرمود: آیا کسى نیست که انتقام مرا از دختر مروان بگیرد؟ عمیر بن عدى که خود از قبیله بنی خطمه بود، در محضر رسول خدا صلى الله علیه وآله نشسته بود و این سخن را شنید و چون شب فرا رسید، به خانه آن زن رفت و او را بقتل رساند. چون صبح شد به نزد آن حضرت آمده عرضه داشت: یا رسول الله من آن زن را کشتم. حضرت فرمود: اى عمیر، خدا و رسولش را یارى کردى. عمیر گفت: آیا کشتن او موجب گرفتارى من (بدست افراد بنى خطمة) نخواهد شد؟ حضرت فرمود: کسى درباره او نزاع نخواهد کرد.

عمیر که این سخن را شنید نزد بنى خطمة که اختلاف زیادى درباره خون آن زن کرده بودند بازگشت و با اینکه آن زن پنج پسر بزرگ داشت به آنها گفت: اى بنى خطمة، دختر مروان را من کشته‏ ام. اکنون هر کارى از دستتان بر می آید نسبت به من انجام دهید! و این حرف سبب شد که اسلام در میان قبیله مزبور رونق بگیرد و افرادى از آن قبیله که مسلمان شده بودند و تا به آنروز اسلام خود را مخفى می داشتند، دین خود را آشکار کنند و افراد دیگرى هم از آن قبیله وقتى شوکت اسلام را در آن روز مشاهده کردند، مسلمان شدند (و بدین ترتیب خون آن زن پایمال شد و کسى جرئت نکرد مطالبه خون او را بکند).

مطابق با برخی منابع دیگر، در بیست و پنجم ماه رمضان سال دوم هجرت، زمانی که پیامبر برای جنگ بدر رفته بود، "عمیر بن عدی" هنگامی که سخنان و اشعار عصماء را در مورد اسلام و پیامبر اکرم(ص) شنید و شوراندن مردم را علیه اسلام دید، گفت: پروردگارا، نذر می‌کنم که اگر محمد(ص) را به مدینه بازگردانی، من عصماء را به قتل برسانم. (در برخی از نقلها نیز وارد شده است که رسول خدا(ص) او را برای انجام این سریه اعزام فرمود.)

پس از آن پیامبر اکرم(ص) به اطرافیان خود نگریسته و فرمودند: هر گاه دوست داشتید به مردی نگاه کنید که خدا و رسول را از غیب یاری داده است، به عمیر بن عدی بنگرید. عمر بن خطاب هم گفت: به این کور بنگرید که چگونه در اطاعت خدا کوشا و سختگیر است! پیامبر(ص) فرمود: به او کور نگو، او بصیر و بیناست. هنگامی که عمیر از پیش رسول خدا(ص) برگشت، متوجه شد که پسران عصماء به اتفاق گروهی مشغول به خاک سپردن او هستند، آنها هنگامی که متوجه حضور عمیر بن عدی شدند که از مدینه می‌آید، پرسیدند: ای عمیر، آیا عصماء را تو کشته‌ای؟ عمیر گفت: آری، همه به من حمله کنید و مهلتم ندهید، سوگند به آن کسی که جان من در دست اوست، اگر همه شما هم آنچه را که او می‌گفت بگویید، با این شمشیر همه شما را می‌زنم تا کشته شوم یا همه شما را بکشم.

منابع

• زندگانى ‏محمد(ص)/ترجمه سیره ابن هشام، سید هاشم رسولی محلاتی.
• "سریه عمیر بن عدی"، هادی اکبری، دانشنامه پژوهه، بازیابی: ۹ بهمن ۱۳۹۲.
• تاریخ پیامبر اسلام، محمدابراهیم آیتى.