شهادت امام جواد علیه السلام: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۱: سطر ۱:
 
{{تقویم|روز= 30 ذی القعده|سال=سال ۲۲۰ هجری قمری}}  
 
{{تقویم|روز= 30 ذی القعده|سال=سال ۲۲۰ هجری قمری}}  
[[امام جواد علیه السلام|امام محمد بن علی]] علیه‌السلام، معروف به "تقی" و "جوادالائمه" و [[کنیه|مکنی]] به "ابوجعفر ثانی" در نوزدهم ماه مبارک [[رمضان]] و به قولی در دهم [[رجب]] سال ۱۹۵ قمری در [[مدینه]] منوره دیده به جهان گشود. پدرش [[امام رضا]] علیه‌السلام، امام هشتم شیعیان و مادرش [[حضرت خیزران سلام الله علیها|خیزران]] (سبیکه) از بانوان پاکیزه سرشت و پارسای عصر خود و از خاندان [[ماریه قبطیه]] همسر [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله بود.<ref> الارشاد (شیخ مفید)، ص ۶۱۴؛ کشف الغمه (علی بن عیسی اربلی)، ج ۳، ص ۱۸۶.</ref>
+
[[امام جواد علیه السلام|امام محمد بن علی]] علیه‌السلام معروف به "تقی" و "جوادالائمه"، به قول مشهور در دهم [[رجب]] سال ۱۹۵ قمری در [[مدینه]] دیده به جهان گشود. ایشان پس از [[شهادت در راه خدا|شهادت]] پدر گرامی‌اش [[امام رضا]] علیه‌السلام در سال ۲۰۳ قمری، با این که وی در آن ایام خردسال بود و بیش از هشت سال از عمر شریفش نگذشته بود، [[امامت]] شیعیان را بر عهده گرفت.  
  
امام محمدتقی علیه‌السلام، پس از [[شهادت در راه خدا|شهادت]] پدر گرامی‌اش امام رضا علیه‌السلام در سال ۲۰۳ قمری در طوس [[خراسان]] بدست [[مأمون عباسی]]، با این که وی در آن أیام خردسال بود و بیش از هشت سال از عمر شریفش نگذشته بود، [[امامت]] شیعیان را بر عهده گرفت.  
+
به نقل [[شیخ مفید]]، امام جواد علیه‌السلام بنا به درخواست [[مأمون عباسی]] در [[ماه محرم|محرم]] سال ۲۱۵ قمری وارد [[بغداد]] شد و مأمون از نزدیک با دانش، معرفت و شخصیت بی‌همتای وی آشنا گردید و بنا به قولی که به پدرش امام رضا علیه‌السلام در خراسان داده بود، دختر خود "ام‌الفضل" را به عقد [[ازدواج]] امام محمدتقی علیه‌السلام درآورد و منزلت وی را در نزد تمامی نزدیکان و اقربای خویش، اعم از [[عباسیان]] و [[علویان]] گرامی شمرد و برای وی احترام ویژه‌ای قائل گردید.<ref> الارشاد، شیخ مفید، ص ۶۱۹.</ref>
  
نویسنده کتاب گرانسنگ "[[کشف الغمه]]" به نقل از کمال‌الدین محمد بن طلحه از بزرگان [[شافعی|شافعی]] مذهب [[اهل سنت]] درباه [[امام جواد]] علیه‌السلام گفت: فهو و إن کان صغیر السّن، فهو کبیر القدر و رفیع الذّکر<ref> کشف الغمه، ج ۳، ص ۱۸۶.</ref>؛ او امام جواد علیه‌السلام گرچه کم سن و سال بود، ولیکن دارای شخصیت والا و بلندآوازه بود.
+
امام جواد علیه‌السلام پس از ازدواج با ام‌الفضل، مدتی در [[بغداد]] زندگی کرد، ولی چون آن حضرت، تمایلی به معاشرت و همنشینی با عباسیان غاصب را نداشت و روحیات او با تجملات و زندگی اشرافی سازگار نبود، به بهانه [[زیارت]] [[کعبه|خانه خدا]] از بغداد حرکت کرد و عازم [[مکه]] شد و پس از زیارت خانه خدا به [[مدینه]] منوره رفت و در همان جا، مجدداً ساکن گردید.<ref> همان، ص ۶۲۸.</ref>
  
امام محمدتقی علیه‌السلام، بنا به درخواست مأمون عباسی در [[ماه محرم|محرم]] سال ۲۱۵ قمری وارد [[بغداد]] شد و مأمون از نزدیک با دانش، معرفت و شخصیت بی‌همتای وی آشنا گردید و بنا به قولی که به پدرش امام رضا علیه‌السلام در خراسان داده بود، دختر خود "ام‌الفضل" را به عقد [[ازدواج]] امام محمدتقی علیه‌السلام درآورد و منزلت وی را در نزد تمامی نزدیکان و اقربای خویش، اعم از [[عباسیان]] و [[علویان]] گرامی شمرد و برای وی احترام ویژه‌ای قائل گردید.<ref> الارشاد، ص ۶۱۹.</ref>
+
اما بار دیگر، امام محمدتقی علیه‌السلام در عصر [[معتصم|معتصم عباسی]] هشتمین خلیفه عباسیان به بغداد دعوت شد و بااکراه و اجبار خویش و اصرار همسرش ام‌الفضل، عازم [[عراق]] گردید. ایشان در محرم سال ۲۲۰ قمری وارد بغداد شد و مورد استقبال معتصم و سایر درباریان و عباسیان قرار گرفت، اما معتصم و سایر بزرگان عباسی که با ازدواج آن حضرت با دختر مأمون از قبل ناراحت بودند و وجود وی را در جمع خویش نمی‌توانستند تحمل کنند، نقشه قتل وی را پی‌ریزی کردند.<ref> همان، ص ۶۲۹؛ منتهی الآمال، شیخ عباس قمی، ج ۲، ص ۳۴۷.</ref>
  
به هر روی، امام محمدتقی علیه‌السلام پس از ازدواج با ام‌الفضل، مدتی در [[بغداد]] زندگی کرد ولی چون آن حضرت، تمایلی به معاشرت و همنشینی با عباسیان غاصب را نداشت و روحیات او با تجملات و زندگی اشرافی سازگار نبود، به بهانه [[زیارت]] [[کعبه|خانه خدا]] از بغداد حرکت کرد و عازم [[مکه]] شد و پس از زیارت خانه خدا به [[مدینه]] منوره رفت و در همان جا، مجدداً ساکن گردید.<ref> همان، ص ۶۲۸.</ref>
+
آنان، به واسطه جعفر بن مأمون، خواهرش ام‌الفضل را به قتل همسرش امام جواد علیه‌السلام تحریک و تشویق نمودند و آن زن بی‌خرد، فریب اغوائات و وسوسه‌های شیطانی آن‌ها را خورد و حضرت جواد را در آخرین روزهای [[ذی القعده]] سال ۲۲۰ قمری مسموم نمود. سرانجام بر اثر شدت زهر، آن حضرت در ۲۵ سالگی در آخرین روز ذی القعده همان سال، غریبانه و مظلومانه در [[بغداد]] به شهادت رسید.<ref> منتهی الآمال، ج ۲، ص ۳۴۷.</ref>
  
اما بار دیگر، امام محمدتقی علیه‌السلام در عصر [[معتصم|معتصم عباسی]] هشتمین خلیفه عباسیان به بغداد دعوت شد و بااکراه و اجبار خویش و اصرار همسرش ام‌الفضل، عازم [[عراق]] گردید. ایشان در محرم سال ۲۲۰ قمری وارد بغداد شد و مورد استقبال معتصم و سایر درباریان و عباسیان قرار گرفت ولیکن، معتصم و سایر بزرگان عباسی که با ازدواج آن حضرت با دختر مأمون از قبل ناراحت بودند و وجود وی را در جمع خویش نمی‌توانستند تحمل کنند، نقشه قتل وی را پی‌ریزی کردند.<ref> همان، ص ۶۲۹؛ منتهی الآمال، ج ۲، ص ۳۴۷.</ref>
+
با این که قول مشهور مورخان و سیره‌نویسان درباره شهادت حضرت [[جوادالائمه]] علیه‌السلام بر این است که ایشان در آخرین روز ماه ذی القعده به شهادت رسید، عده‌ای از علما از جمله [[شیخ کلینی]] در «[[الکافی (کتاب)|الکافی]]» و [[مسعودی]] در «[[مروج الذهب (کتاب)|مروج الذهب]]»، تاریخ شهادت آن حضرت را در پنجم [[ذی الحجه]] گفته‌اند.<ref>الکافی، محمد بن یعقوب کلینی، ج ۱، ص ۴۹۷؛ مروج الذهب، علی بن حسین مسعودی، ج ۴، ص ۵۲.</ref> ولیکن آنان در سال شهادت امام اختلاف دارند، زیرا کلینی سال ۲۲۰ قمری و مسعودی ۲۱۹ قمری را سال شهادت آن حضرت ذکر کرده اند.
  
آنان، به واسطه جعفر بن مأمون، خواهرش ام‌الفضل را به قتل همسرش امام محمدتقی علیه‌السلام تحریک و تشویق نمودند و آن نادان و بی‌خرد، فریب اغوائات و وسوسه‌های شیطانی آن‌ها را خورد و حضرت جواد را در آخرین روزهای [[ذی القعده]] سال ۲۲۰ قمری مسموم نمود و بر اثر شدت زهر، آن حضرت در ۲۵ سالگی در آخرین روز ذی القعده همان سال، غریبانه و مظلومانه در [[بغداد]] به شهادت رسید.<ref> منتهی الآمال، ج ۲، ص ۳۴۷.</ref>
+
بدن مطهر امام جواد علیه‌السلام در مقابر قریش بغداد، در کنار قبر مطهر جدش [[امام موسی کاظم علیه السلام|امام موسی‌کاظم]] علیه‌السلام که هم اکنون معروف به [[کاظمین]] است، به خاک سپرده شد.<ref> همان، ص ۳۵۰؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج ۵، ص ۱ و ۷.</ref>
 
 
بدن مطهر امام جواد علیه‌السلام در مقابر قریش بغداد، در کنار قبر مطهر جدش [[امام موسی کاظم علیه السلام|امام موسی‌کاظم]] علیه‌السلام که هم اکنون معروف به [[کاظمین]] است، به خاک سپرده شد.<ref> همان، ص ۳۵۰ و بحارالانوار (علامه مجلسی)، ج ۵، ص ۱ و ص ۷.</ref>
 
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
سطر ۲۱: سطر ۱۹:
 
==منابع==
 
==منابع==
  
* مؤسسه تبیان، نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام.
+
*نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام، مؤسسه تبیان.
  
 
منابع بیشتر:
 
منابع بیشتر:
  
* [http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/31855/%D9%81%D9%8A%D8%B6-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%88%D9%82%D8%A7%D9%8A%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D9%85/preview/31084/%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%8A-%D8%AF%D9%8A%D8%AC%D9%8A%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%8A/#!page=46 وقایع الایام شيخ عباس قمی، ۳۰ ذی‌القعده].
+
*[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/31855/%D9%81%D9%8A%D8%B6-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%8A-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D9%88%D9%82%D8%A7%D9%8A%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D9%85/preview/31084/%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%8A-%D8%AF%D9%8A%D8%AC%D9%8A%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%8A/#!page=46 وقایع الایام، شيخ عباس قمی، ۳۰ ذی‌القعده و ۵ ذی‌الحجه].
  
 
[[رده:وقایع ماه ذی القعده]]
 
[[رده:وقایع ماه ذی القعده]]
 
[[رده:سال ۲۲۰ هجری قمری]]
 
[[رده:سال ۲۲۰ هجری قمری]]
 +
[[رده:امام جواد علیه السلام]][[رده:تاریخ اسلام]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۶

تقویم هجری قمری

روز واقعه:30 ذی القعده
سال ۲۲۰ هجری قمری

امام محمد بن علی علیه‌السلام معروف به "تقی" و "جوادالائمه"، به قول مشهور در دهم رجب سال ۱۹۵ قمری در مدینه دیده به جهان گشود. ایشان پس از شهادت پدر گرامی‌اش امام رضا علیه‌السلام در سال ۲۰۳ قمری، با این که وی در آن ایام خردسال بود و بیش از هشت سال از عمر شریفش نگذشته بود، امامت شیعیان را بر عهده گرفت.

به نقل شیخ مفید، امام جواد علیه‌السلام بنا به درخواست مأمون عباسی در محرم سال ۲۱۵ قمری وارد بغداد شد و مأمون از نزدیک با دانش، معرفت و شخصیت بی‌همتای وی آشنا گردید و بنا به قولی که به پدرش امام رضا علیه‌السلام در خراسان داده بود، دختر خود "ام‌الفضل" را به عقد ازدواج امام محمدتقی علیه‌السلام درآورد و منزلت وی را در نزد تمامی نزدیکان و اقربای خویش، اعم از عباسیان و علویان گرامی شمرد و برای وی احترام ویژه‌ای قائل گردید.[۱]

امام جواد علیه‌السلام پس از ازدواج با ام‌الفضل، مدتی در بغداد زندگی کرد، ولی چون آن حضرت، تمایلی به معاشرت و همنشینی با عباسیان غاصب را نداشت و روحیات او با تجملات و زندگی اشرافی سازگار نبود، به بهانه زیارت خانه خدا از بغداد حرکت کرد و عازم مکه شد و پس از زیارت خانه خدا به مدینه منوره رفت و در همان جا، مجدداً ساکن گردید.[۲]

اما بار دیگر، امام محمدتقی علیه‌السلام در عصر معتصم عباسی هشتمین خلیفه عباسیان به بغداد دعوت شد و بااکراه و اجبار خویش و اصرار همسرش ام‌الفضل، عازم عراق گردید. ایشان در محرم سال ۲۲۰ قمری وارد بغداد شد و مورد استقبال معتصم و سایر درباریان و عباسیان قرار گرفت، اما معتصم و سایر بزرگان عباسی که با ازدواج آن حضرت با دختر مأمون از قبل ناراحت بودند و وجود وی را در جمع خویش نمی‌توانستند تحمل کنند، نقشه قتل وی را پی‌ریزی کردند.[۳]

آنان، به واسطه جعفر بن مأمون، خواهرش ام‌الفضل را به قتل همسرش امام جواد علیه‌السلام تحریک و تشویق نمودند و آن زن بی‌خرد، فریب اغوائات و وسوسه‌های شیطانی آن‌ها را خورد و حضرت جواد را در آخرین روزهای ذی القعده سال ۲۲۰ قمری مسموم نمود. سرانجام بر اثر شدت زهر، آن حضرت در ۲۵ سالگی در آخرین روز ذی القعده همان سال، غریبانه و مظلومانه در بغداد به شهادت رسید.[۴]

با این که قول مشهور مورخان و سیره‌نویسان درباره شهادت حضرت جوادالائمه علیه‌السلام بر این است که ایشان در آخرین روز ماه ذی القعده به شهادت رسید، عده‌ای از علما از جمله شیخ کلینی در «الکافی» و مسعودی در «مروج الذهب»، تاریخ شهادت آن حضرت را در پنجم ذی الحجه گفته‌اند.[۵] ولیکن آنان در سال شهادت امام اختلاف دارند، زیرا کلینی سال ۲۲۰ قمری و مسعودی ۲۱۹ قمری را سال شهادت آن حضرت ذکر کرده اند.

بدن مطهر امام جواد علیه‌السلام در مقابر قریش بغداد، در کنار قبر مطهر جدش امام موسی‌کاظم علیه‌السلام که هم اکنون معروف به کاظمین است، به خاک سپرده شد.[۶]

پانویس

  1. الارشاد، شیخ مفید، ص ۶۱۹.
  2. همان، ص ۶۲۸.
  3. همان، ص ۶۲۹؛ منتهی الآمال، شیخ عباس قمی، ج ۲، ص ۳۴۷.
  4. منتهی الآمال، ج ۲، ص ۳۴۷.
  5. الکافی، محمد بن یعقوب کلینی، ج ۱، ص ۴۹۷؛ مروج الذهب، علی بن حسین مسعودی، ج ۴، ص ۵۲.
  6. همان، ص ۳۵۰؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج ۵، ص ۱ و ۷.

منابع

  • نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام، مؤسسه تبیان.

منابع بیشتر:

مسابقه از خطبه ۱۳۳ و ۱۳۳ و ۱۶۷ نهج البلاغه