سیری در نهج البلاغه (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز
 
سطر ۲۵: سطر ۲۵:
 
}}
 
}}
  
کتاب '''«سیری در نهج البلاغه»''' از تألیفات [[مرتضی مطهری|شهید مرتضی مطهری]] (م، ۱۳۵۸ ش) است. کوشش این کتاب همچنان که از نامش پیداست، سیری در دنیای پر از زیبایی و شگفتی [[نهج البلاغة|نهج البلاغه]] است.  
+
کتاب '''«سیری در نهج‌البلاغه»''' از تألیفات [[مرتضی مطهری|شهید مرتضی مطهری]] (م، ۱۳۵۸ ش) است. کوشش این کتاب همچنان که از نامش پیداست، سیری در دنیای پر از زیبایی و شگفتی کتاب شریف «[[نهج البلاغة|نهج البلاغه]]» و معارف مختلف آن است.  
  
 
==مؤلف==
 
==مؤلف==
[[مرتضی مطهری]] (۱۲۹۸ - ۱۳۵۸ ش) از اساتید [[حوزه علمیه|حوزه علمیه]] و معروفترین سخنران در دو دهه قبل از انقلاب اسلامی بود. او در ۱۲ بهمن ۱۲۹۸ ش، در شهرستان فریمان در نزدیکى شهر [[مشهد]] چشم به جهان گشود. از جمله اساتید ایشان در راه کسب علم و دانش، [[علامه طباطبایى|علامه طباطبائی]]، [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت]]، [[سيد صدرالدين صدر]] و [[سید محمدتقی خوانساری|سید محمدتقى خوانسارى]] را می توان نام برد.  
+
[[مرتضی مطهری]] (۱۳۵۸-۱۲۹۸ ش) از اساتید [[حوزه علمیه قم]] و معروفترین سخنران در دو دهه قبل از انقلاب، و از نظریه پردازان اصلی جمهوری اسلامی [[ایران]] بود.  
  
برخی دیگر از آثار ایشان عبارتند از: [[تعلیم و تربیت در اسلام (کتاب)|تعلیم و تربیت در اسلام]]، [[خدمات متقابل اسلام و ایران (کتاب)|خدمات متقابل اسلام و ایران]] و [[حماسه حسینی (کتاب)|حماسه حسینی]].  
+
از جمله اساتید ایشان در راه کسب علم و دانش، [[علامه طباطبایى|علامه طباطبائی]]، [[سید محمد حجت کوه کمره ای|سید محمد حجت]]، [[سید صدرالدین صدر]] و [[سید محمدتقی خوانساری|سید محمدتقى خوانسارى]] را می توان نام برد.
  
مطهرى در طول حیاتش سعی نمود ایدئولوژى اصیل [[اسلام|اسلامى]] را از طریق درس و سخنرانى و تألیف کتاب ارائه نماید. سرانجام ایشان، در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ به [[شهادت]] رسید.
+
برخی دیگر از آثار ایشان عبارتند از: [[عدل الهى (کتاب)|عدل الهی]]، [[تعلیم و تربیت در اسلام (کتاب)|تعلیم و تربیت در اسلام]]، [[آزادی معنوی (کتاب)|آزادی معنوی]]، [[خدمات متقابل اسلام و ایران (کتاب)|خدمات متقابل اسلام و ایران]]، [[حماسه حسینی (کتاب)|حماسه حسینی]].
 +
 
 +
شهید مطهرى در طول حیاتش سعی نمود [[جهان بینی|جهانبینی]] اصیل [[اسلام|اسلامى]] را از طریق درس و سخنرانى و تألیف کتاب ارائه نماید. سرانجام ایشان، در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ به [[شهادت]] رسید.
  
 
==محتوای کتاب==
 
==محتوای کتاب==
[[مرتضی مطهری|استاد مطهری]] کتاب شیرین [[نهج البلاغة|نهج البلاغه]] را از نظر موضوعی به هفت بخش تقسیم نموده و توضیحاتی پیرامون آن داده است. در مقدمه ی این کتاب نیز از نحوه ی آشنایی خود با نهج البلاغه و دنیای پر راز و رمز آن سخن گفته و همچنین از استاد خود یادی نموده اند. عناوین زیر از جمله ی مطالب این کتاب است:
+
آنچه در این کتاب آمده است، مجموع مقالات مسلسلی است که در بیان سال‌های ۵۱ و ۵۲ در مجله «مکتب اسلام» منتشر شده و اکنون به‌صورت کتاب در اختیار خوانندگان قرار گرفته است.
  
* تاثیر و نفوذ نهج البلاغه و مسئله [[حکومت در اسلام|حکومت]].
+
[[مرتضی مطهری|استاد مطهری]] در مقدمه این کتاب از نحوه ی آشنایی خود با «[[نهج البلاغه]]» و دنیای پر راز و رمز آن سخن گفته و همچنین از استاد خود [[میرزا علی آقا شیرازی]] یادی نموده اند.  
* اعترافات تلخ [[اهل البیت|اهل بیت]] (علیهم السلام) و [[خلافت]].
 
* انس و لذت [[زهد]] و عشق و پرستش.
 
* گناه زدایی، خود یابی و [[خدا]] یابی.
 
* آشنایی با منطق [[امام علی علیه السلام|علی]] (علیه السلام) در نهج البلاغه.
 
* وابستگی ها و آزادگی ها.
 
* درجات عبادتها و تلقی نهج البلاغه از [[عبادت]].
 
* [[عدل]] از جود بالاتر است.
 
  
بطور کلی استاد مطهری درباره سلوک و عبادت، حکومت و عدالت، اهل بیت و خلافت، مواعظ و حکمت، دنیا و دنیا پرستی و الهیات و ماوراء و الطبیعه از دیدگاه نهج البلاغه سخن گفته، هر چند ایشان بیان می کند که این سیری نا تمام به گردشی کوچک در دنیای نهج البلاغه است.
+
مؤلف کتاب «[[نهج البلاغة|نهج البلاغه]]» را از نظر موضوعی به هفت بخش تقسیم نموده و توضیحاتی پیرامون آن داده است. در بخش نخست، نهج‌البلاغه مجموعه‌ای نفیس معرفی شده است که دارای دو امتیاز است: یکی فصاحت و [[بلاغت]] و دیگری چندجانبه و چندبعدی بودن. به اعتقاد نویسنده، هر یک از این دو امتیاز، به‌تنهایی کافی است که به کلمات [[امام علی علیه السلام|حضرت علی]](ع) ارزش فراوان بدهد؛ ولی توأم شدن این دو با یکدیگر، یعنی اینکه سخنی در مسیرها و میدان‌های مختلف و احیانا متضاد رفته و درعین‌حال، کمال فصاحت و بلاغت خود را در همه آنها حفظ کرده باشد، سخن آن حضرت را قریب به حد [[اعجاز]] قرار داده و به همین جهت سخن ایشان، در حد وسط کلام مخلوق و کلام خالق قرار گرفته است.
 +
 
 +
بخش دوم، به مباحث مربوط به الهیات و ماوراءالطبیعه اختصاص‌یافته و در مجموع خطبه‌ها و نامه‌ها و کلمات قصار، در حدود چهل نوبت، درباره این مطالب، بحث شده است. به اعتقاد نویسنده، شاید بتوان بحث‌های [[توحید|توحیدی]] نهج‌البلاغه را اعجاب‌انگیزترین بحث‌های آن دانست و بدون مبالغه، این بحث‌ها باتوجه‌به مجموع شرایط پدیدآمدن آن‌ها، در حد اعجاز است.
 +
 
 +
[[عبادت]] و پرستش خداوند یکتا و ترک پرستش هر موجود دیگر، یکی از اصول تعلیمات پیامبران الهی است و تعلیمات هیچ پیامبری، از عبادات خالی نبوده است. ازاین‌رو در بخش سوم، جنبه‌های سلوک و عبادت در نهج‌البلاغه، مورد بحث قرار گرفته است.
 +
 
 +
نویسنده معتقد است هرکسی یک دوره نهج‌البلاغه را مطالعه کند، می‌بیند حضرت علی(ع) درباره حکومت و عدالت، حساسیت خاصی داشته و اهمیت و ارزش فراوانی برای آن‌ها قائل است. بدین جهت در بخش چهارم، به این موضوع پرداخته شده است.
 +
 
 +
[[اهل البیت|اهل‌بیت]] و [[خلافت]]، موعظه و [[حکمت]]، و [[دنیا]] و دنیاپرستی، سه بخش‌ دیگر کتاب هستند.
 +
 
 +
بطور کلی استاد مطهری درباره سلوک و عبادت، حکومت و عدالت، خلافت، مواعظ، [[دنیاطلبی]] و الهیات و ماوراء الطبیعه از دیدگاه نهج البلاغه سخن گفته، هر چند ایشان بیان می کند که این سیری ناتمام و گردشی کوچک در دنیای نهج البلاغه است.
 +
 
 +
عناوین زیر از جمله مطالب این کتاب است:
 +
 
 +
*تأثیر و نفوذ نهج البلاغه و مسئله [[حکومت در اسلام|حکومت]].
 +
*اعترافات تلخ [[اهل البیت|اهل بیت]] (علیهم السلام) و [[خلافت]].
 +
*انس و لذت [[زهد]] و عشق و پرستش.
 +
*گناه زدایی، خود یابی و [[خدا]] یابی.
 +
*آشنایی با منطق [[امام علی علیه السلام|علی]] (علیه السلام) در نهج البلاغه.
 +
*وابستگی ها و آزادگی ها.
 +
*درجات عبادتها و تلقی نهج البلاغه از [[عبادت]].
 +
*[[عدل]] از جود بالاتر است.
  
 
==منابع==
 
==منابع==
  
 
*معرفی کتب استاد مطهری، در دسترس در [http://www.mortezamotahari.com/Forum/default.aspx?g=posts&t=1923 مرتضی مطهری]، بازیابی: ۱ بهمن ۱۳۹۲.
 
*معرفی کتب استاد مطهری، در دسترس در [http://www.mortezamotahari.com/Forum/default.aspx?g=posts&t=1923 مرتضی مطهری]، بازیابی: ۱ بهمن ۱۳۹۲.
 +
*[[نرم افزار دانشنامه علوی]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
  
==متن کتاب==
+
[[رده:کتابهای با موضوع نهج البلاغه]]
[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/41728/ '''سیری در نهج البلاغه''']
 
 
 
[[رده:امام علی علیه السلام]]
 
 
[[رده:آثار شهید مطهری]]
 
[[رده:آثار شهید مطهری]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۵

سیری در نهج البلاغه.jpg
نویسنده مرتضی مطهری
موضوع نهج البلاغه
زبان فارسی
تعداد جلد ۱

سیری در نهج البلاغه

کتاب «سیری در نهج‌البلاغه» از تألیفات شهید مرتضی مطهری (م، ۱۳۵۸ ش) است. کوشش این کتاب همچنان که از نامش پیداست، سیری در دنیای پر از زیبایی و شگفتی کتاب شریف «نهج البلاغه» و معارف مختلف آن است.

مؤلف

مرتضی مطهری (۱۳۵۸-۱۲۹۸ ش) از اساتید حوزه علمیه قم و معروفترین سخنران در دو دهه قبل از انقلاب، و از نظریه پردازان اصلی جمهوری اسلامی ایران بود.

از جمله اساتید ایشان در راه کسب علم و دانش، علامه طباطبائی، سید محمد حجت، سید صدرالدین صدر و سید محمدتقى خوانسارى را می توان نام برد.

برخی دیگر از آثار ایشان عبارتند از: عدل الهی، تعلیم و تربیت در اسلام، آزادی معنوی، خدمات متقابل اسلام و ایران، حماسه حسینی.

شهید مطهرى در طول حیاتش سعی نمود جهانبینی اصیل اسلامى را از طریق درس و سخنرانى و تألیف کتاب ارائه نماید. سرانجام ایشان، در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ به شهادت رسید.

محتوای کتاب

آنچه در این کتاب آمده است، مجموع مقالات مسلسلی است که در بیان سال‌های ۵۱ و ۵۲ در مجله «مکتب اسلام» منتشر شده و اکنون به‌صورت کتاب در اختیار خوانندگان قرار گرفته است.

استاد مطهری در مقدمه این کتاب از نحوه ی آشنایی خود با «نهج البلاغه» و دنیای پر راز و رمز آن سخن گفته و همچنین از استاد خود میرزا علی آقا شیرازی یادی نموده اند.

مؤلف کتاب «نهج البلاغه» را از نظر موضوعی به هفت بخش تقسیم نموده و توضیحاتی پیرامون آن داده است. در بخش نخست، نهج‌البلاغه مجموعه‌ای نفیس معرفی شده است که دارای دو امتیاز است: یکی فصاحت و بلاغت و دیگری چندجانبه و چندبعدی بودن. به اعتقاد نویسنده، هر یک از این دو امتیاز، به‌تنهایی کافی است که به کلمات حضرت علی(ع) ارزش فراوان بدهد؛ ولی توأم شدن این دو با یکدیگر، یعنی اینکه سخنی در مسیرها و میدان‌های مختلف و احیانا متضاد رفته و درعین‌حال، کمال فصاحت و بلاغت خود را در همه آنها حفظ کرده باشد، سخن آن حضرت را قریب به حد اعجاز قرار داده و به همین جهت سخن ایشان، در حد وسط کلام مخلوق و کلام خالق قرار گرفته است.

بخش دوم، به مباحث مربوط به الهیات و ماوراءالطبیعه اختصاص‌یافته و در مجموع خطبه‌ها و نامه‌ها و کلمات قصار، در حدود چهل نوبت، درباره این مطالب، بحث شده است. به اعتقاد نویسنده، شاید بتوان بحث‌های توحیدی نهج‌البلاغه را اعجاب‌انگیزترین بحث‌های آن دانست و بدون مبالغه، این بحث‌ها باتوجه‌به مجموع شرایط پدیدآمدن آن‌ها، در حد اعجاز است.

عبادت و پرستش خداوند یکتا و ترک پرستش هر موجود دیگر، یکی از اصول تعلیمات پیامبران الهی است و تعلیمات هیچ پیامبری، از عبادات خالی نبوده است. ازاین‌رو در بخش سوم، جنبه‌های سلوک و عبادت در نهج‌البلاغه، مورد بحث قرار گرفته است.

نویسنده معتقد است هرکسی یک دوره نهج‌البلاغه را مطالعه کند، می‌بیند حضرت علی(ع) درباره حکومت و عدالت، حساسیت خاصی داشته و اهمیت و ارزش فراوانی برای آن‌ها قائل است. بدین جهت در بخش چهارم، به این موضوع پرداخته شده است.

اهل‌بیت و خلافت، موعظه و حکمت، و دنیا و دنیاپرستی، سه بخش‌ دیگر کتاب هستند.

بطور کلی استاد مطهری درباره سلوک و عبادت، حکومت و عدالت، خلافت، مواعظ، دنیاطلبی و الهیات و ماوراء الطبیعه از دیدگاه نهج البلاغه سخن گفته، هر چند ایشان بیان می کند که این سیری ناتمام و گردشی کوچک در دنیای نهج البلاغه است.

عناوین زیر از جمله مطالب این کتاب است:

  • تأثیر و نفوذ نهج البلاغه و مسئله حکومت.
  • اعترافات تلخ اهل بیت (علیهم السلام) و خلافت.
  • انس و لذت زهد و عشق و پرستش.
  • گناه زدایی، خود یابی و خدا یابی.
  • آشنایی با منطق علی (علیه السلام) در نهج البلاغه.
  • وابستگی ها و آزادگی ها.
  • درجات عبادتها و تلقی نهج البلاغه از عبادت.
  • عدل از جود بالاتر است.

منابع

مسابقه از خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه