صلة التکملة لوفیات النقلة (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ویرایش)
 
سطر ۱: سطر ۱:
[[پرونده:Ketab319.jpg|بندانگشتی|صلة التکملة لوفيات النقلة]]
+
{{مشخصات کتاب
کتاب '''«صلة التکملة لوفیات النقلة»'''، تألیف حافظ عزالدین احمد بن محمد بن عبدالرحمن حسینی (۶۹۵-۶۳۶ق)، از مهم ترین منابع تراجم است که وفیات سال‌های ۶۴۱ قمری تا سال ۶۷۵ قمری را گردآوری کرده است. متن این اثر به خط خود او به دست ما رسیده است و با تحقیق و تصحیح بشار عواد معروف منتشر شده است.
+
|عنوان= صلة التکملة لوفيات النقلة
 +
|تصویر=[[پرونده:Ketab319.jpg|230px]]
 +
|نویسنده=احمد بن محمد حسینی
 +
|موضوع=تراجم و رجال
 +
|زبان=عربی
 +
|تعداد جلد=۲
 +
|عنوان افزوده1=تحقیق
 +
|افزوده1=بشّار عواد
 +
|عنوان افزوده2=
 +
|افزوده2=
 +
|لینک=
 +
}}
 +
کتاب '''«صِلة التکملة لوَفَیات النَقَلة»''' تألیف حافظ عزالدین احمد بن محمد حسینی (۶۹۵-۶۳۶ ق)، از منابع تراجم است که در آن وفیات مشاهیر سال‌های ۶۴۱ تا سال ۶۷۵ قمری گردآوری شده است.  
  
==ساختار کتاب==
+
==معرفی کتاب==
در این اثر ۱۲۴۲ ترجمه بر اساس سال وفات ذکر شده است. نویسنده ابتدا تاریخ وفات و اسم صاحب ترجمه و لقب و [[کنیه]] و نسب و مکان وفات و [[نماز میت|نماز]] بر او و مکان دفن را نوشته است. سپس تاریخ ولادت و تحصیل و استفاده از اساتیدش و ذکر شنیده‌ها و اخبار و منزلتش، معروفین از خاندان او و ضبط اسامی و انسابی که مشتبه شده‌اند را آورده است.<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص۲۱</ref>
+
متن کتاب «صِلة التکملة لوَفَیات النَقَلة» به خط خود مؤلف به دست ما رسیده است و با تحقیق و تصحیح بشّار عواد معروف منتشر شده است.
 +
کتاب «صِلة التکملة» اولین منبع برای سه کتاب مهم «الذیل علی مرآة الزمان» قطب الدین یونینی (متوفی ۷۲۳ق) و «المقتفی لتاریخ أبی‌شامة» علم الدین برزالی (متوفی ۷۳۹ق) و «تاریخ الإسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام» حافظ ذهبی است.
  
==گزارش محتوا==
+
همچنین بر خود این اثر، شهاب‌الدین حسامی دیمیاطی (متوفی ۷۴۹ق) ذیلی نوشته به نام «تتمة صلة التکملة» و تا سال وفاتش را در آن متذکر شده است.
محقق اثر در مقدمه اش پیشینه نگارش کتاب را بیان کرده که به اختصار به آن پرداخته می‌شود: اولین کتابی که در این موضوع به دست ما رسیده است «تاریخ موالد العلماء و وفیاتهم» نوشته ابوسلیمان محمد بن عبدالله بن ربیعه، معروف به ابن زبر ربعی (متوفی ۳۷۹ق) است. در این اثر مختصر، تاریخ‌های وفات از ابتدای هجرت تا سال ۳۳۸ق ذکر شده است. نویسنده وفات را اساس تنظیم آن قرار داده است؛ گرچه در روز و ماه و سال دقت کافی را اعمال نکرده است. شاگردش کتانی (متوفی ۴۶۶ق) بر این کتاب ذیلی نوشت و وفیات تا سال وفاتش را در آن ذکر نمود. پس از او شاگردش ابن اکفانی (متوفی ۵۲۴ق) ذیلی بر کتاب کتانی نوشت و وفیات تا سال ۴۸۵ق را در آن ذکر کرد و آن را «جامع الوفیات» نامید. شرف الدین مقدسی (متوفی ۶۱۱ق) ذیلی بر جامع الوفیات نوشت و نام آن را «وفیات النقلة» نامید و وفیات سال ۴۸۵ق تا سال ۵۸۱ق را در آن ذکر کرد. پس از او شاگردش زکی الدین ابومحمد منذری (متوفی ۶۵۶ق) ذیل خود را «التکملة لوفیات النقلة» نامید که وفیات ۵۸۱ق تا ۶۴۲ق را در بر داشت و به طور
 
کامل به دست ما رسیده است.<ref>ر.ک: همان، ۱۹-۱۸</ref>
 
  
با توجه به اینکه منذری، وفیات تا سال ۶۴۲ق را ذکر کرده و حسینی نیز تاریخ وفیات از ابتدای سال ۶۴۱ق را آورده است، بنابراین نویسنده در ذکر وفیات با استادش در یک سال و سه ماه مشترک است.<ref>ر.ک: همان، ص۲۱</ref> حسینی وفیات کتاب صله را تا ده سال پیش از وفات خود؛ یعنی تا سال ۶۷۵ق ادامه داده است. او به پیروی از استادش منذری تراجم را به شیوه سال نگاری با ذکر روز و ماه و سال تنظیم کرده است.<ref>ر.ک: همان</ref>
+
==محتوای کتاب==
 +
در کتاب «صِلة التکملة» ۱۲۴۲ ترجمه بر اساس سال وفات ذکر شده است. نویسنده ابتدا تاریخ وفات و اسم صاحب ترجمه و لقب و [[کنیه]] و نسب و مکان وفات و [[نماز میت|نماز]] بر او و مکان دفن را نوشته است. سپس تاریخ ولادت و تحصیل و استفاده از اساتیدش و ذکر شنیده‌ها و اخبار و منزلتش، معروفین از خاندان او و ضبط اسامی و انسابی که مشتبه شده‌اند را آورده است.
  
این کتاب اولین منبع برای سه کتاب مهم «الذیل علی مرآة الزمان» قطب الدین یونینی (متوفی ۷۲۳ق) و «المقتفی لتاریخ أبی شامة» علم الدین برزالی (متوفی ۷۳۹ق) و «تاریخ الإسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام» حافظ ذهبی است.<ref>ر.ک: همان، ص۲۳</ref>
+
محقق اثر حاضر در مقدمه خود، پیشینه نگارش کتاب را بیان کرده که به اختصار چنین: اولین کتابی که در این موضوع به دست ما رسیده، «تاریخ موالد العلماء و وفیاتهم» نوشته ابوسلیمان محمد بن عبدالله بن ربیعه، معروف به ابن زبر ربعی (متوفی ۳۷۹ق) است. در این اثر مختصر، تاریخ‌های وفات از ابتدای هجرت تا سال ۳۳۸ق ذکر شده است... شاگردش کتانی (متوفی ۴۶۶ق) بر این کتاب ذیلی نوشت و وفیات تا سال وفاتش را در آن ذکر نمود. پس از او شاگردش ابن اکفانی (متوفی ۵۲۴ق) ذیلی بر کتاب کتانی نوشت و وفیات تا سال ۴۸۵ق را در آن ذکر کرد و آن را «جامع الوفیات» نامید. شرف الدین مقدسی (متوفی ۶۱۱ق) ذیلی بر «جامع الوفیات» نوشت و نام آن را «وفیات النقلة» نامید و وفیات سال ۴۸۵ق تا سال ۵۸۱ق را در آن ذکر کرد. پس از او شاگردش زکی الدین ابومحمد منذری (متوفی ۶۵۶ق) ذیل خود را «التکملة لوفیات النقلة» نامید که وفیات ۵۸۱ق تا ۶۴۲ق را در بر داشت و به طور کامل به دست ما رسیده است.  
  
==وضعیت کتاب==
+
با توجه به اینکه منذری در «التکملة لوفیات النقلة»، وفیات تا سال ۶۴۲ق را ذکر کرده و عزالدین احمد حسینی نیز تاریخ وفیات از ابتدای سال ۶۴۱ق را آورده است، بنابراین نویسنده در ذکر وفیات با استادش در یک سال و سه ماه مشترک است. حسینی وفیات کتاب «صلة التکملة» را تا ده سال پیش از وفات خود، یعنی تا سال ۶۷۵ق ادامه داده است. او به پیروی از استادش منذری، تراجم را به شیوه سال‌نگاری با ذکر روز و ماه و سال تنظیم کرده است.
بر این اثر، شهاب‌الدین حسامی دیمیاطی (متوفی ۷۴۹ق) ذیلی نوشته به نام «تتمة صلة التکملة» و تا سال وفاتش را در آن متذکر شده است.
 
فهارس محتویات، مکان‌ها و شهرها، کتب ذکرشده در متن، اسامی، انساب، کنیه‌ها و القاب، تراجمی که ابن ایبک استدراک کرده است و مصادر و مراجع در انتهای جلد دوم کتاب ذکر شده است. آدرس منابع و ارجاعات مفیدی در پاورقی‌های کتاب ذکر شده است.
 
==پانویس==
 
<references />
 
==منبع==
 
ویکی نور
 
  
 +
==منابع==
 +
*[[نرم افزار تراجم و کتابشناسی ۲|نرم افزار تراجم و کتابشناسی]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
 +
[[رده:منابع رجالی]]
 
[[رده:سرگذشت نامه ها]]
 
[[رده:سرگذشت نامه ها]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۷ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۸

Ketab319.jpg
نویسنده احمد بن محمد حسینی
موضوع تراجم و رجال
زبان عربی
تعداد جلد ۲
تحقیق بشّار عواد

کتاب «صِلة التکملة لوَفَیات النَقَلة» تألیف حافظ عزالدین احمد بن محمد حسینی (۶۹۵-۶۳۶ ق)، از منابع تراجم است که در آن وفیات مشاهیر سال‌های ۶۴۱ تا سال ۶۷۵ قمری گردآوری شده است.

معرفی کتاب

متن کتاب «صِلة التکملة لوَفَیات النَقَلة» به خط خود مؤلف به دست ما رسیده است و با تحقیق و تصحیح بشّار عواد معروف منتشر شده است. کتاب «صِلة التکملة» اولین منبع برای سه کتاب مهم «الذیل علی مرآة الزمان» قطب الدین یونینی (متوفی ۷۲۳ق) و «المقتفی لتاریخ أبی‌شامة» علم الدین برزالی (متوفی ۷۳۹ق) و «تاریخ الإسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام» حافظ ذهبی است.

همچنین بر خود این اثر، شهاب‌الدین حسامی دیمیاطی (متوفی ۷۴۹ق) ذیلی نوشته به نام «تتمة صلة التکملة» و تا سال وفاتش را در آن متذکر شده است.

محتوای کتاب

در کتاب «صِلة التکملة» ۱۲۴۲ ترجمه بر اساس سال وفات ذکر شده است. نویسنده ابتدا تاریخ وفات و اسم صاحب ترجمه و لقب و کنیه و نسب و مکان وفات و نماز بر او و مکان دفن را نوشته است. سپس تاریخ ولادت و تحصیل و استفاده از اساتیدش و ذکر شنیده‌ها و اخبار و منزلتش، معروفین از خاندان او و ضبط اسامی و انسابی که مشتبه شده‌اند را آورده است.

محقق اثر حاضر در مقدمه خود، پیشینه نگارش کتاب را بیان کرده که به اختصار چنین: اولین کتابی که در این موضوع به دست ما رسیده، «تاریخ موالد العلماء و وفیاتهم» نوشته ابوسلیمان محمد بن عبدالله بن ربیعه، معروف به ابن زبر ربعی (متوفی ۳۷۹ق) است. در این اثر مختصر، تاریخ‌های وفات از ابتدای هجرت تا سال ۳۳۸ق ذکر شده است... شاگردش کتانی (متوفی ۴۶۶ق) بر این کتاب ذیلی نوشت و وفیات تا سال وفاتش را در آن ذکر نمود. پس از او شاگردش ابن اکفانی (متوفی ۵۲۴ق) ذیلی بر کتاب کتانی نوشت و وفیات تا سال ۴۸۵ق را در آن ذکر کرد و آن را «جامع الوفیات» نامید. شرف الدین مقدسی (متوفی ۶۱۱ق) ذیلی بر «جامع الوفیات» نوشت و نام آن را «وفیات النقلة» نامید و وفیات سال ۴۸۵ق تا سال ۵۸۱ق را در آن ذکر کرد. پس از او شاگردش زکی الدین ابومحمد منذری (متوفی ۶۵۶ق) ذیل خود را «التکملة لوفیات النقلة» نامید که وفیات ۵۸۱ق تا ۶۴۲ق را در بر داشت و به طور کامل به دست ما رسیده است.

با توجه به اینکه منذری در «التکملة لوفیات النقلة»، وفیات تا سال ۶۴۲ق را ذکر کرده و عزالدین احمد حسینی نیز تاریخ وفیات از ابتدای سال ۶۴۱ق را آورده است، بنابراین نویسنده در ذکر وفیات با استادش در یک سال و سه ماه مشترک است. حسینی وفیات کتاب «صلة التکملة» را تا ده سال پیش از وفات خود، یعنی تا سال ۶۷۵ق ادامه داده است. او به پیروی از استادش منذری، تراجم را به شیوه سال‌نگاری با ذکر روز و ماه و سال تنظیم کرده است.

منابع

مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه