تاریخ کامل بزرگ اسلام و ایران (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۲۵: | سطر ۲۵: | ||
}} | }} | ||
| − | کتاب '''«تاریخ کامل بزرگ اسلام و ایران»'''، ترجمه «[[الکامل | + | کتاب '''«تاریخ کامل بزرگ اسلام و ایران»'''، ترجمه فارسى «[[الکامل فی التاریخ (کتاب)|الکامل فى التاریخ]]» یا «کامل التواریخ» اثر [[عزالدین ابن اثیر]] (م ۶۳۰ ق) مورخ بزرگ اسلامى در قرن ششم هجرى، شامل وقایع از آغاز خلقت تا سال ۶۲۸ قمرى است. ترجمه این کتاب توسط عباس خلیلى، على هاشمى حائرى و ابوالقاسم حالت انجام شده است. |
| − | == مؤلف کتاب == | + | ==مؤلف کتاب== |
| − | ابوالحسن علی بن محمد بن محمد ابن اثیر (۶۳۰-۵۵۵ ق) | + | [[عزالدین ابن اثیر|ابوالحسن علی بن محمد بن محمد ابن اثیر]] ملقب به «عزّالدین» (۶۳۰-۵۵۵ ق)، [[محدث]] و مورخ ادیب [[اهل سنت|اهل تسنن]] می‌باشد. برادر بزرگتر او [[مجدالدین ابن اثیر]] (م، ۶۰۶ ق) صاحب کتاب «[[النهایه فی غریب الحدیث و الاثر (کتاب)|النهایه فی غریب الحدیث و الاثر]]» است. |
| − | عزالدین ابن اثیر در نیمه دوم قرن ششم و اول قرن هفتم زندگى کرد. حیات او که معاصر با پنج تن از خلفاى [[حکومت بنی عباس|بنى عباس]] بود، بحرانهاى سیاسى متعددى را دربرمى گرفت که مهمترین آنها افول دولت سلجوقى، انقراض فاطمیان بدست صلاح الدین ایوبى، تعرض صلیبی ها به صفحات شرقى مدیترانه و ورود مغول به جهان [[اسلام]] بود. این مورخ بزرگ، چون همزمان با استیلاى مغول بوده مى‌توان گفت: از لحاظ زمانى نخستین مورخى است که وقایع عصر مغول را نسبتاً به تفصیل آورده، مخصوصاً وقایع زمان قراختاییان و خوارزمشاهیان تا اواخر ایام سلطنت جلال‌الدین منکبرنى را ضبط کرده و در گردآورى مواد کتاب الکامل نیز نهایت دقت را بکار برده است، به همین جهت کتاب او یکى از منابع مهم تاریخ مغول شمرده مى‌شود. | + | عزالدین ابن اثیر در نیمه دوم قرن ششم و اول قرن هفتم زندگى کرد. حیات او که معاصر با پنج تن از خلفاى [[حکومت بنی عباس|بنى عباس]] بود، بحرانهاى سیاسى متعددى را دربرمى گرفت که مهمترین آنها افول دولت سلجوقى، انقراض فاطمیان بدست صلاح الدین ایوبى، تعرض صلیبی ها به صفحات شرقى مدیترانه و ورود مغول به جهان [[اسلام]] بود. این مورخ بزرگ، چون همزمان با استیلاى مغول بوده مى‌توان گفت: از لحاظ زمانى نخستین مورخى است که وقایع عصر مغول را نسبتاً به تفصیل آورده، مخصوصاً وقایع زمان قراختاییان و خوارزمشاهیان تا اواخر ایام سلطنت جلال‌الدین منکبرنى را ضبط کرده و در گردآورى مواد کتاب «[[الکامل فی التاریخ (کتاب)|الکامل]]» نیز نهایت دقت را بکار برده است، به همین جهت کتاب او یکى از منابع مهم تاریخ مغول شمرده مى‌شود. |
| − | + | عزالدین صاحب کتب مهم تاریخی دیگری مانند [[اسدالغابه فی معرفة الصحابه]]، اللباب فی تهذیب الانساب و التاریخ الباهر است. ابن اثیر سرانجام در سال ۶۳۰ هجری قمری در موصل از دنیا رفت. | |
==محتوای کتاب== | ==محتوای کتاب== | ||
| − | تاریخ | + | تاریخ «[[الکامل فی التاریخ (کتاب)|الکامل فی التاریخ]]» چنان که از نامش برمى‌آید، تاریخى جامع و کامل است که مؤلف آن وقایع کلیه کشورهاى اسلامى و برخى از کشورهاى غیراسلامى را تا سال ۶۲۸ هجرى قمرى ضبط کرده است. |
در این تاریخ، زندگانى [[پیامبران]]، به ویژه [[پیامبر اسلام]] و حوادث دوران پادشاهان [[ایران|ایران]] از پیشدادیان، کیانیان، اشکانیان و ساسانیان گرفته تا سلسله‌هاى بعد از [[اسلام]] و کارهاى همه خلفا و سلاطین سرزمین‌هاى [[بین النهرین|بین النهرین]]، [[عربستان]]، [[شام]]، روم شرقى ([[ترکیه|ترکیه]] فعلى)، نواحى شمال افریقا، اسپانیا، احوال فرمانروایان نواحى شرق، شمال شرق و شمال غرب ایران؛ مانند [[ماوراءالنهر]]، ترکستان، گرجستان، ارمنستان و غیره همه به تفصیل ذکر شده و اگر تاریخى وجود داشت که رویدادهاى تمام نقاط مذکور را تا این روزگار به همان تفصیل ضبط کرده بود، امروز علاقمندان به تاریخ شاید نیازى به تهیه تاریخ‌هاى دیگر نداشتند. | در این تاریخ، زندگانى [[پیامبران]]، به ویژه [[پیامبر اسلام]] و حوادث دوران پادشاهان [[ایران|ایران]] از پیشدادیان، کیانیان، اشکانیان و ساسانیان گرفته تا سلسله‌هاى بعد از [[اسلام]] و کارهاى همه خلفا و سلاطین سرزمین‌هاى [[بین النهرین|بین النهرین]]، [[عربستان]]، [[شام]]، روم شرقى ([[ترکیه|ترکیه]] فعلى)، نواحى شمال افریقا، اسپانیا، احوال فرمانروایان نواحى شرق، شمال شرق و شمال غرب ایران؛ مانند [[ماوراءالنهر]]، ترکستان، گرجستان، ارمنستان و غیره همه به تفصیل ذکر شده و اگر تاریخى وجود داشت که رویدادهاى تمام نقاط مذکور را تا این روزگار به همان تفصیل ضبط کرده بود، امروز علاقمندان به تاریخ شاید نیازى به تهیه تاریخ‌هاى دیگر نداشتند. | ||
| − | مترجمین محترم در ترجمه کتاب، تا آنجا که امکان داشته، نهایت دقت را بکار برده‌اند. متن عربى تاریخ الکامل که در بیروت چاپ شده، دوازده جلد است و جا داشت که از جلد اول آن ترجمه شود؛ ولى شادروان عباس خلیلى شاید جلد اول را که شامل احوالات [[پیامبران]] و پادشاهان ایرانى قبل از اسلام است، ضرورى ندیده و از ترجمه آنها صرفنظر کرده است. مترجم خود در این‌باره می‌گوید: «مجلد اول این کتاب حاوی قسمتی از تاریخ ایران است و به عقیده مورخین یا مردم قرون قبل شارح تاریخ عالم است از اول خلقت و ظهور آدم، ولی چون | + | مترجمین محترم در ترجمه کتاب، تا آنجا که امکان داشته، نهایت دقت را بکار برده‌اند. متن عربى تاریخ «[[الکامل فی التاریخ (کتاب)|الکامل]]» که در بیروت چاپ شده، دوازده جلد است و جا داشت که از جلد اول آن ترجمه شود؛ ولى شادروان عباس خلیلى شاید جلد اول را که شامل احوالات [[پیامبران]] و پادشاهان ایرانى قبل از اسلام است، ضرورى ندیده و از ترجمه آنها صرفنظر کرده است. مترجم خود در این‌باره می‌گوید: «مجلد اول این کتاب حاوی قسمتی از تاریخ ایران است و به عقیده مورخین یا مردم قرون قبل شارح تاریخ عالم است از اول خلقت و ظهور آدم، ولی چون مملوّ از [[خرافات]] است و اغلب از [[تورات]]، افسانه‌های تاریخی پادشاهان ایران نقل شده و ایرانیان را از ترجمه و نقل آن بی‌نیاز می‌دانیم... از مجلد دوم شروع نمودیم.» |
| − | مرحوم خلیلى از تولد | + | مرحوم خلیلى از [[ولادت پیامبر اسلام|تولد پیامبر اسلام]] و زندگانى آن حضرت تا وقایع سال ۳۵۸ هجرى را ترجمه کرد که متاسفانه عمرش کفاف نداد و در بیست و یکم بهمن ماه سال ۱۳۵۰ زندگى را بدرود گفت. پس از آن، براى این که ترجمه «الکامل» ناقص نماند، به على هاشمى حائرى پیشنهاد شد تا با تسلطى که در زبان عربى و همچنین در نویسندگى دارند کارى را که عباس خلیلى اقدام کرده دنبال کنند و ترجمه این تاریخ معتبر را به پایان برسانند. ایشان نیز از وقایع سال ۳۵۹ تا رویدادهاى سال ۴۹۹ قمرى را ترجمه فرمودند؛ بعد به علت بیمارى چشم، از ترجمه بقیه کتاب معذرت خواستند. آقاى ابوالقاسم حالت نیز ادامه ترجمه این کتاب را بر عهده گرفت. وی ضمن ترجمه این کتاب، شهرهایى را که فکر مى‌کرده، در نظر خواننده معمولى ناشناخته است و شناختن آنها ضرورى است، در ذیل صفحات توضیح داده است. |
| − | |||
| − | آقاى ابوالقاسم حالت نیز ادامه ترجمه این کتاب را بر عهده گرفت. وی ضمن ترجمه این | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | *نرم افزار ایران اسلامی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی. | + | *نرم افزار ایران اسلامی، بخش کتابشناسی، [[مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی]]. |
[[رده:منابع تاریخ اسلام]] | [[رده:منابع تاریخ اسلام]] | ||
| + | [[رده:کتاب‌های تاریخی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۷ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۱
 | |
| نویسنده | عزالدین ابن اثیر |
| موضوع | تاریخ اسلام |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | ۳۳ |
| مترجم | عباس خلیلى، علی ه‍اش‍م‍ی ح‍ائ‍ری، ابوالقاسم حالت |
|
| |
کتاب «تاریخ کامل بزرگ اسلام و ایران»، ترجمه فارسى «الکامل فى التاریخ» یا «کامل التواریخ» اثر عزالدین ابن اثیر (م ۶۳۰ ق) مورخ بزرگ اسلامى در قرن ششم هجرى، شامل وقایع از آغاز خلقت تا سال ۶۲۸ قمرى است. ترجمه این کتاب توسط عباس خلیلى، على هاشمى حائرى و ابوالقاسم حالت انجام شده است.
مؤلف کتاب
ابوالحسن علی بن محمد بن محمد ابن اثیر ملقب به «عزّالدین» (۶۳۰-۵۵۵ ق)، محدث و مورخ ادیب اهل تسنن می‌باشد. برادر بزرگتر او مجدالدین ابن اثیر (م، ۶۰۶ ق) صاحب کتاب «النهایه فی غریب الحدیث و الاثر» است.
عزالدین ابن اثیر در نیمه دوم قرن ششم و اول قرن هفتم زندگى کرد. حیات او که معاصر با پنج تن از خلفاى بنى عباس بود، بحرانهاى سیاسى متعددى را دربرمى گرفت که مهمترین آنها افول دولت سلجوقى، انقراض فاطمیان بدست صلاح الدین ایوبى، تعرض صلیبی ها به صفحات شرقى مدیترانه و ورود مغول به جهان اسلام بود. این مورخ بزرگ، چون همزمان با استیلاى مغول بوده مى‌توان گفت: از لحاظ زمانى نخستین مورخى است که وقایع عصر مغول را نسبتاً به تفصیل آورده، مخصوصاً وقایع زمان قراختاییان و خوارزمشاهیان تا اواخر ایام سلطنت جلال‌الدین منکبرنى را ضبط کرده و در گردآورى مواد کتاب «الکامل» نیز نهایت دقت را بکار برده است، به همین جهت کتاب او یکى از منابع مهم تاریخ مغول شمرده مى‌شود.
عزالدین صاحب کتب مهم تاریخی دیگری مانند اسدالغابه فی معرفة الصحابه، اللباب فی تهذیب الانساب و التاریخ الباهر است. ابن اثیر سرانجام در سال ۶۳۰ هجری قمری در موصل از دنیا رفت.
محتوای کتاب
تاریخ «الکامل فی التاریخ» چنان که از نامش برمى‌آید، تاریخى جامع و کامل است که مؤلف آن وقایع کلیه کشورهاى اسلامى و برخى از کشورهاى غیراسلامى را تا سال ۶۲۸ هجرى قمرى ضبط کرده است.
در این تاریخ، زندگانى پیامبران، به ویژه پیامبر اسلام و حوادث دوران پادشاهان ایران از پیشدادیان، کیانیان، اشکانیان و ساسانیان گرفته تا سلسله‌هاى بعد از اسلام و کارهاى همه خلفا و سلاطین سرزمین‌هاى بین النهرین، عربستان، شام، روم شرقى (ترکیه فعلى)، نواحى شمال افریقا، اسپانیا، احوال فرمانروایان نواحى شرق، شمال شرق و شمال غرب ایران؛ مانند ماوراءالنهر، ترکستان، گرجستان، ارمنستان و غیره همه به تفصیل ذکر شده و اگر تاریخى وجود داشت که رویدادهاى تمام نقاط مذکور را تا این روزگار به همان تفصیل ضبط کرده بود، امروز علاقمندان به تاریخ شاید نیازى به تهیه تاریخ‌هاى دیگر نداشتند.
مترجمین محترم در ترجمه کتاب، تا آنجا که امکان داشته، نهایت دقت را بکار برده‌اند. متن عربى تاریخ «الکامل» که در بیروت چاپ شده، دوازده جلد است و جا داشت که از جلد اول آن ترجمه شود؛ ولى شادروان عباس خلیلى شاید جلد اول را که شامل احوالات پیامبران و پادشاهان ایرانى قبل از اسلام است، ضرورى ندیده و از ترجمه آنها صرفنظر کرده است. مترجم خود در این‌باره می‌گوید: «مجلد اول این کتاب حاوی قسمتی از تاریخ ایران است و به عقیده مورخین یا مردم قرون قبل شارح تاریخ عالم است از اول خلقت و ظهور آدم، ولی چون مملوّ از خرافات است و اغلب از تورات، افسانه‌های تاریخی پادشاهان ایران نقل شده و ایرانیان را از ترجمه و نقل آن بی‌نیاز می‌دانیم... از مجلد دوم شروع نمودیم.»
مرحوم خلیلى از تولد پیامبر اسلام و زندگانى آن حضرت تا وقایع سال ۳۵۸ هجرى را ترجمه کرد که متاسفانه عمرش کفاف نداد و در بیست و یکم بهمن ماه سال ۱۳۵۰ زندگى را بدرود گفت. پس از آن، براى این که ترجمه «الکامل» ناقص نماند، به على هاشمى حائرى پیشنهاد شد تا با تسلطى که در زبان عربى و همچنین در نویسندگى دارند کارى را که عباس خلیلى اقدام کرده دنبال کنند و ترجمه این تاریخ معتبر را به پایان برسانند. ایشان نیز از وقایع سال ۳۵۹ تا رویدادهاى سال ۴۹۹ قمرى را ترجمه فرمودند؛ بعد به علت بیمارى چشم، از ترجمه بقیه کتاب معذرت خواستند. آقاى ابوالقاسم حالت نیز ادامه ترجمه این کتاب را بر عهده گرفت. وی ضمن ترجمه این کتاب، شهرهایى را که فکر مى‌کرده، در نظر خواننده معمولى ناشناخته است و شناختن آنها ضرورى است، در ذیل صفحات توضیح داده است.
منابع
- نرم افزار ایران اسلامی، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
