نفس زکیه: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(تغییرمسیر به محمد بن عبدالله نفس زکیه حذف شد)
(برچسب: تغییرمسیر حذف شد)
 
(۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
"نفس زکیه" به معنای "انسان پاک و بی‌گناه" است و در قرآن کریم در داستان حضرت موسی و خضر (علیهما السلام)، به کار رفته است که موسی در مقام اعتراض به قتل نوجوانی توسط خضر می گوید: «{{متن قرآن|قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ}}» (آيا انسان پاكي را بی آنكه قتلي كرده باشد كشتی؟!)
+
'''«نفْس زکیّه»''' به معنای «انسان پاک و بی‌گناه» است و در [[قرآن کریم]] در داستان حضرت [[موسی]] و [[خضر]] (علیهماالسلام)، به کار رفته است که موسی در مقام اعتراض به قتل نوجوانی توسط خضر می گوید: «{{متن قرآن|قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ}}»<ref>[[سوره کهف]]، آیه ۷۴.</ref> (آيا انسان پاكی را بی آنكه قتلی كرده باشد كشتی؟!).
  
نفس زکیه در روایات به عنوان یکی از یاران امام زمان (عج) معرفی شده که نام او را گاهی محمد بن حسن می‌دانند. قتل او در مکه، پیش از ظهور امام (عج)، به عنوان یکی از نشانه‌های قطعی ظهور آن حضرت ذکر شده است.
+
«نفس زکیه» در روایات به عنوان یکی از یاران [[امام زمان (عج)|امام زمان]] (علیه السلام) معرفی شده که نام او را گاهی «محمد بن حسن» می‌دانند. قتل او در [[مکه]]، پیش از ظهور امام زمان (عج)، به عنوان یکی از [[علامات حتمیه ظهور|نشانه‌های قطعی ظهور]] آن حضرت ذکر شده است.
 
   
 
   
طبق بيان روايات، اين رخداد بين ركن و مقام- در بهترين مكان‏هاى زمين- اتفاق مى‏‌افتد. فرد ياد شده، از اولاد امام حسن مجتبى عليه السّلام است<ref>شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمة، ج ص 330، ح 16.</ref> كه در روايات، گاهى از او به عنوان «نفس زكيّه» و «سيد حسنى» ياد كرده‏‌اند.<ref>ر. ك: شيخ طوسى، كتاب الغيبة، ص 445، ح 440.</ref>
+
طبق بيان روايات، اين رخداد بين [[رکن حجر الاسود|ركن]] و [[مقام ابراهیم|مقام]]- در بهترين مكان‏هاى زمين- اتفاق مى‏‌افتد. فرد ياد شده، از اولاد [[امام حسن علیه السلام|امام حسن مجتبى]] عليه السّلام است<ref>شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمة، ج ۱، ص ۳۳۰، ح ۱۶.</ref> كه در روايات، گاهى از او به عنوان «نفس زكيّه» و «سيد حسنى» ياد كرده‏‌اند.<ref>ر. ك: شيخ طوسى، كتاب الغيبة، ص ۴۴۵، ح ۴۴۰.</ref>
  
قتل نفس زكيّه، از نشانه‏‌هاى حتمى و متصل به ظهور است. در منابع اهل سنّت كمتر نامى از آن برده شده؛<ref>ابن ابى شيبه، المصنف، ج ص 514، ح 37642.</ref> ولى در منابع شيعه، روايات آن، فراوان است؛ ازاين‏رو، در اصل تحقق چنين حادثه‏اى- به عنوان علامت قيام- شكى نيست؛ هر چند اثبات جزئيات آن و نيز زمان تحقق آن و ويژگى‏هاى مقتول، مشكل است.<ref>شيخ صدوق، الخصال، ج ص 303، ح 82؛ شيخ طوسى، كتاب الغيبة، ص 435، ح 425؛ محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ص 310، ح 483؛ لطف اللّه صافى گلپايگانى، منتخب الاثر، ص 459.</ref>
+
قتل نفس زكيّه، از نشانه‏‌هاى حتمى و متصل به ظهور است. در منابع [[اهل سنّت]] كمتر نامى از آن برده شده؛<ref>ابن ابى شيبه، المصنف، ج ۷، ص ۵۱۴، ح ۳۷۶۴۲.</ref> ولى در منابع [[شيعه]] روايات آن فراوان است؛ ازاين‏رو، در اصل تحقق چنين حادثه ‏اى- به عنوان علامت قيام- شكى نيست؛ هر چند اثبات جزئيات آن و نيز زمان تحقق آن و ويژگى‏‌هاى مقتول، مشكل است.<ref>شيخ صدوق، الخصال، ج ۱، ص ۳۰۳، ح ۸۲؛ شيخ طوسى، كتاب الغيبة، ص ۴۳۵، ح ۴۲۵؛ محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ۸، ص ۳۱۰، ح ۴۸۳؛ لطف اللّه صافى گلپايگانى، منتخب الاثر، ص ۴۵۹.</ref>
 
                          
 
                          
برخى گمان كرده‏‌اند مراد از نفس زكيّه، محمد بن عبد اللّه بن حسن، معروف به نفس زكيّه است كه در زمان امام صادق عليه السّلام در منطقه «احجار زيت» در نزديكى مدينه كشته شد.
+
برخى گمان كرده‏‌اند که مراد از «نفس زكيّه»، [[محمد بن عبدالله (نفس زکیه)|محمد بن عبداللّه بن حسن]] -معروف به نفس زكيّه- است كه در زمان [[امام صادق عليه السلام|امام صادق]] (علیه السلام) قیام کرد و در منطقه «احجار زيت» در نزديكى [[مدینه|مدينه]] كشته شد. اما اين احتمال، به چند دليل درست نيست:
  
اين احتمال درست نيست، به چند دليل:
+
۱. لازمه‏‌اش اين است كه پيش از تولد [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|حضرت مهدى]] عليه السّلام؛ بلكه پيش از آن‏كه امامان از آن خبر دهند، اين نشانه رخ داده باشد.
  
1. لازمه‏‌اش اين است كه پيش از تولد حضرت مهدى عليه السّلام؛ بلكه پيش از آن‏كه امامان از آن خبر دهند، اين نشانه رخ داده باشد.
+
۲. در روايات تصريح شده است كه «نفس زكيّه»، بين [[رکن حجر الاسود|ركن]] و [[مقام ابراهیم|مقام]] كشته مى‏ شود؛ حال آن‏كه محمد بن عبداللّه بن حسن در منطقه «احجار زيت» (در نزديكى مدينه) كشته شده است.
 
 
2. در روايات تصريح شده است كه «نفس زكيّه»، بين ركن و مقام كشته مى‏شود؛ حال آن‏كه محمد بن عبد اللّه بن حسن در منطقه «احجار زيت» (در نزديكى مدينه) كشته شده است.
 
 
 
3. همان‏گونه كه در روايات اشاره شده قتل نفس زكيّه از نشانه‏هاى حتمى و متصل به ظهور است؛ حال آن‏كه محمد بن عبد اللّه، سال‏ها پيش از تولد حضرت مهدى عليه السّلام به قتل رسيده است. امام باقر عليه السّلام فرمود:
 
 
 
بين قيام مهدى عليه السّلام و كشته شدن نفس زكيّه، بيش از پانزده شبانه‏روز فاصله نيست.<ref>«ليس بين قيام قائم آل محمّد و بين قتل النّفس الزّكيّة الّا خمس عشرة ليلة»، شيخ مفيد، الارشاد، ج 2، ص 374؛ شيخ طوسى، كتاب الغيبة، ص 445، شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمة، ج 2، ص 649.</ref>
 
  
 +
۳. همان‏گونه كه در روايات اشاره شده، قتل نفس زكيّه از نشانه‌‏هاى حتمى و متصل به ظهور است؛ حال آن‏كه محمد بن عبداللّه، سال‏ها پيش از تولد حضرت مهدى عليه السّلام به قتل رسيده است. [[امام باقر عليه السلام|امام باقر]] (علیه السلام) فرمود: «ليس بين قيام قائم آل محمّد و بين قتل النّفس الزّكيّة الّا خمس عشرة ليلة»؛ بين قيام [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|مهدى]] عليه السّلام و كشته شدن نفس زكيّه، بيش از پانزده شبانه‌‏روز فاصله نيست.<ref>شيخ مفيد، الارشاد، ج ۲، ص ۳۷۴؛ شيخ طوسى، كتاب الغيبة، ص ۴۴۵، شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمة، ج ۲، ص ۶۴۹.</ref>
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
 
 
==منابع==
 
==منابع==
فرهنگ نامه مهدويت، ص345
+
* فرهنگ‌نامه مهدويت، خدامراد سليميان، بنياد فرهنگى حضرت مهدى موعود(عج)، تهران، ۱۳۸۸ش، ص۳۴۵.
 +
[[رده:واژگان قرآنی]]
 +
[[رده:شخصیت های وابسته به بحث امام مهدی (عج)]]
 +
[[رده:اصحاب امام زمان (عج)]]
 +
[[رده:علائم ظهور]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۱

«نفْس زکیّه» به معنای «انسان پاک و بی‌گناه» است و در قرآن کریم در داستان حضرت موسی و خضر (علیهماالسلام)، به کار رفته است که موسی در مقام اعتراض به قتل نوجوانی توسط خضر می گوید: «قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ»[۱] (آيا انسان پاكی را بی آنكه قتلی كرده باشد كشتی؟!).

«نفس زکیه» در روایات به عنوان یکی از یاران امام زمان (علیه السلام) معرفی شده که نام او را گاهی «محمد بن حسن» می‌دانند. قتل او در مکه، پیش از ظهور امام زمان (عج)، به عنوان یکی از نشانه‌های قطعی ظهور آن حضرت ذکر شده است.

طبق بيان روايات، اين رخداد بين ركن و مقام- در بهترين مكان‏هاى زمين- اتفاق مى‏‌افتد. فرد ياد شده، از اولاد امام حسن مجتبى عليه السّلام است[۲] كه در روايات، گاهى از او به عنوان «نفس زكيّه» و «سيد حسنى» ياد كرده‏‌اند.[۳]

قتل نفس زكيّه، از نشانه‏‌هاى حتمى و متصل به ظهور است. در منابع اهل سنّت كمتر نامى از آن برده شده؛[۴] ولى در منابع شيعه روايات آن فراوان است؛ ازاين‏رو، در اصل تحقق چنين حادثه ‏اى- به عنوان علامت قيام- شكى نيست؛ هر چند اثبات جزئيات آن و نيز زمان تحقق آن و ويژگى‏‌هاى مقتول، مشكل است.[۵]

برخى گمان كرده‏‌اند که مراد از «نفس زكيّه»، محمد بن عبداللّه بن حسن -معروف به نفس زكيّه- است كه در زمان امام صادق (علیه السلام) قیام کرد و در منطقه «احجار زيت» در نزديكى مدينه كشته شد. اما اين احتمال، به چند دليل درست نيست:

۱. لازمه‏‌اش اين است كه پيش از تولد حضرت مهدى عليه السّلام؛ بلكه پيش از آن‏كه امامان از آن خبر دهند، اين نشانه رخ داده باشد.

۲. در روايات تصريح شده است كه «نفس زكيّه»، بين ركن و مقام كشته مى‏ شود؛ حال آن‏كه محمد بن عبداللّه بن حسن در منطقه «احجار زيت» (در نزديكى مدينه) كشته شده است.

۳. همان‏گونه كه در روايات اشاره شده، قتل نفس زكيّه از نشانه‌‏هاى حتمى و متصل به ظهور است؛ حال آن‏كه محمد بن عبداللّه، سال‏ها پيش از تولد حضرت مهدى عليه السّلام به قتل رسيده است. امام باقر (علیه السلام) فرمود: «ليس بين قيام قائم آل محمّد و بين قتل النّفس الزّكيّة الّا خمس عشرة ليلة»؛ بين قيام مهدى عليه السّلام و كشته شدن نفس زكيّه، بيش از پانزده شبانه‌‏روز فاصله نيست.[۶]

پانویس

  1. سوره کهف، آیه ۷۴.
  2. شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمة، ج ۱، ص ۳۳۰، ح ۱۶.
  3. ر. ك: شيخ طوسى، كتاب الغيبة، ص ۴۴۵، ح ۴۴۰.
  4. ابن ابى شيبه، المصنف، ج ۷، ص ۵۱۴، ح ۳۷۶۴۲.
  5. شيخ صدوق، الخصال، ج ۱، ص ۳۰۳، ح ۸۲؛ شيخ طوسى، كتاب الغيبة، ص ۴۳۵، ح ۴۲۵؛ محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج ۸، ص ۳۱۰، ح ۴۸۳؛ لطف اللّه صافى گلپايگانى، منتخب الاثر، ص ۴۵۹.
  6. شيخ مفيد، الارشاد، ج ۲، ص ۳۷۴؛ شيخ طوسى، كتاب الغيبة، ص ۴۴۵، شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمة، ج ۲، ص ۶۴۹.

منابع

  • فرهنگ‌نامه مهدويت، خدامراد سليميان، بنياد فرهنگى حضرت مهدى موعود(عج)، تهران، ۱۳۸۸ش، ص۳۴۵.
مسابقه از خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه