شرح عرفانی غزل های حافظ (کتاب)


نویسنده	عبدالرحمن ختمی لاهوری
موضوع	شرح شعر حافظ شیرازی
زبان	فارسی
تعداد جلد	۴
تصحیح	بهاءالدین خرمشاهی

کتاب «شرح عرفانی غزل‌های حافظ» تألیف ابوالحسن عبدالرحمن ختمی لاهوری (متوفای قرن ۱۱ هجری)، از شروح مهم عرفانی بر غزلیات حافظ شیرازی به زبان فارسی است. مؤلف شرح عرفانی خود را با آیات قرآن، احادیث و سخنان عرفای بزرگ و اشعار عرفانی همراه کرده است.

معرفی کتاب

«شرح عرفانی غزل‌های حافظ»، عنوان اثری است ۴ جلدی در شرح، نقد و تفسیر غزل‌های لسان‌الغیب، خواجه حافظ شیرازی. شرح حاضر، شرحی است سرشار از اصطلاحات و تعبیرات عرفانی و حِکمی بر اشعار حافظ و کمتر به جنبه‌های زبانی - ادبی شعر حافظ می‌پردازد. زبان و بیان شرح ختمی لاهوری، دشوار و دیریاب نیست و دارای آهنگ روح نواز و لطیف عرفانی است.

شرح حاضر در عرفان اسلامی بر اساس نکات عرفانی و عشق عارفانه بیان شده است. عرفانی که در این شرح مطرح است، آمیزه‌ای از عرفان عاشقانه و بدون اصطلاح و عرفان نظری و اصطلاحی است و مؤلف پس از استناد و استشهادهای بسیار به آیات قرآن کریم و احادیث نبوی، از امهات متون عرفانی از «کشف المحجوب» هجویری (متوفای ۴۶۵ ق) و «تمهیدات» عین القضات همدانی (۴۹۲-۵۲۵ ق) گرفته تا آثار ابن عربی، مخصوصا فتوحات مکیه و بیش از آن از «فصوص الحکم» و شروح فارسی و عربی آن، برای شرح هرچه عرفانی‌تر شعر حافظ سود می‌جوید. اساسی‌ترین متون مورد نظر و منقول‌عنه او یکی «مثنوی» مولوی و دیگری «گلشن راز» شیخ محمود شبستری است که بسیار از آنها نقل می‌کند. تأمل در منابع مورد استفاده مؤلف، وسعت دامنه تحقیق و استقصای او را نشان می‌دهد.