سنجش مقاله انجام نشده است

طه: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سطر ۸: سطر ۸:
 
و در روايت ديگر از آن حضرت به معناى طهارت [[اهل بيت]] عليهم السلام آمده است.<ref>تأويل الآيات الظّاهره، ص 304؛ البرهان، ج3، ص 48، ح3.</ref>  
 
و در روايت ديگر از آن حضرت به معناى طهارت [[اهل بيت]] عليهم السلام آمده است.<ref>تأويل الآيات الظّاهره، ص 304؛ البرهان، ج3، ص 48، ح3.</ref>  
  
برخى از مفسران، آن را به معناى «يا رجل» كه مقصود محمد صلى الله عليه و آله است دانسته و با توجه به بعضى روايات گفته اند: [[رسول خدا]] صلى الله عليه و آله هنگام تهجّد، روى انگشتان پاها يا روى يك پا قرار مى گرفت تا رنج بيشترى تحمّل كند، خداوند فرمود: هر دو پا را روى زمين قرار ده و تا اين حدّ خود را به مشقت نينداز مطابق با آیه بعد که می گوید:{{متن قرآن|«ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى»}}؛ ما این قرآن را بر تو نازل ننمودیم که به مشقت و سختی بیفتی‏" <ref>الدرالمنثور، ج5، ص550؛ البرهان، ج3، ص748، ح4-5؛ الكشاف، ج3، ص49؛ الميزان، ج14، ص125-126.</ref> <ref>فرهنگ قرآن، جلد 19، صفحه 246.</ref>
+
برخى از مفسران، آن را به معناى «يا رجل» كه مقصود محمد صلى الله عليه و آله است دانسته و با توجه به بعضى روايات گفته اند: [[رسول خدا]] صلى الله عليه و آله هنگام تهجّد، روى انگشتان پاها يا روى يك پا قرار مى گرفت تا رنج بيشترى تحمّل كند، خداوند فرمود: هر دو پا را روى زمين قرار ده و تا اين حدّ خود را به مشقت نينداز مطابق با آیه بعد که می گوید:{{متن قرآن|«مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ»}}(سوره طه/آیه2)؛ ما این قرآن را بر تو نازل ننمودیم که به مشقت و سختی بیفتی‏" <ref>الدرالمنثور، ج5، ص550؛ البرهان، ج3، ص748، ح4-5؛ الكشاف، ج3، ص49؛ الميزان، ج14، ص125-126.</ref> <ref>فرهنگ قرآن، جلد 19، صفحه 246.</ref>
  
 
اما صورت کاملتر این روایت در کتاب الدر المنثور سیوطی به این صورت آمده است:
 
اما صورت کاملتر این روایت در کتاب الدر المنثور سیوطی به این صورت آمده است:
  
أخرج ابن مردويه عن علي قال: لما نزل على النبي ص: «يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا»- قام الليل كله حتى تورمت قدماه- فجعل يرفع رجلا و يضع رجلا فهبط عليه جبريل- فقال: «طه» يعني الأرض بقدميك يا محمد- «ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى‏» و أنزل- «فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ».
+
أخرج ابن مردويه عن علي قال: لما نزل على النبي ص: {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ*اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا»}}(سوره مزمل/آیه1-2)- قام الليل كله حتى تورمت قدماه- فجعل يرفع رجلا و يضع رجلا فهبط عليه جبريل- فقال: «طه» يعني الأرض بقدميك يا محمد- {{متن قرآن|«مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ»}} و أنزل- {{متن قرآن|«فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ»}} (سوره مزمل/آیه 20).
  
ابن مردويه از على (ع) روايت كرده كه فرمود: وقتى آيه‏" يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا" نازل شد، همه شب‏ها تمامى شب را به عبادت پرداخت، تا آنجا كه پاهايش متورم شد، ناگزير يك پا را بلند مى‏كرد تا خستگيش رفع شود، بار ديگر آن را به زمين مى‏گذاشت، پاى ديگر را بلند مى‏كرد تا آنكه جبرئيل نازل شد و گفت:" طه" يعنى هر دو پايت را به زمين بگذار اى محمد" ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى‏" و نيز اين آيه را آورد:" فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ".
+
ابن مردويه از على (ع) روايت كرده كه فرمود: وقتى آيه‏{{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ*اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا»}} نازل شد، همه شب‏ها تمامى شب را به عبادت پرداخت، تا آنجا كه پاهايش متورم شد، ناگزير يك پا را بلند مى‏كرد تا خستگيش رفع شود، بار ديگر آن را به زمين مى‏گذاشت، پاى ديگر را بلند مى‏كرد تا آنكه جبرئيل نازل شد و گفت:" طه" يعنى هر دو پايت را به زمين بگذار اى محمد" {{متن قرآن|«مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ»}} و نيز اين آيه را آورد:{{متن قرآن|«فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ»}}.
  
 
علامه طباطبائی ره به کمک این نقل از روایت احتمال می دهند که كه اصل داستان و ريشه آن چنین باشد که رسول خدا (ص) آن قدر بر پاهاى خود در نمازهایی که می خواند ايستاد تا متورم گردید. پس ناچار گاهی يكى را بر مى‏داشت و ديگرى را مى‏گذاشت، و يا سينه كف پا و يا انگشتان پا را به زمين مى‏گذاشتند (و با این کار درد پایشان را تسکین می دادند) پس این آیات نازل گردید که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خود را به سختی نیاندازند و از نمازهای خود بکاهند.
 
علامه طباطبائی ره به کمک این نقل از روایت احتمال می دهند که كه اصل داستان و ريشه آن چنین باشد که رسول خدا (ص) آن قدر بر پاهاى خود در نمازهایی که می خواند ايستاد تا متورم گردید. پس ناچار گاهی يكى را بر مى‏داشت و ديگرى را مى‏گذاشت، و يا سينه كف پا و يا انگشتان پا را به زمين مى‏گذاشتند (و با این کار درد پایشان را تسکین می دادند) پس این آیات نازل گردید که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خود را به سختی نیاندازند و از نمازهای خود بکاهند.

نسخهٔ ‏۲۴ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۵۵


طه، دو حرف از حروف مقطعه است که در ابتدای سوره طه که بیستمین سوره قرآن که سوره ای مکی است قرار گرفته است.[۱]

منظور از طه

در روايتى از امام صادق عليه السلام «طه» از اسامى پيامبر صلى الله عليه و آله دانسته شده است [۲] كه به معناى «يا طالب الحق الهادى اليه» مى باشد.[۳]

و در روايت ديگر از آن حضرت به معناى طهارت اهل بيت عليهم السلام آمده است.[۴]

برخى از مفسران، آن را به معناى «يا رجل» كه مقصود محمد صلى الله عليه و آله است دانسته و با توجه به بعضى روايات گفته اند: رسول خدا صلى الله عليه و آله هنگام تهجّد، روى انگشتان پاها يا روى يك پا قرار مى گرفت تا رنج بيشترى تحمّل كند، خداوند فرمود: هر دو پا را روى زمين قرار ده و تا اين حدّ خود را به مشقت نينداز مطابق با آیه بعد که می گوید:«مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ»(سوره طه/آیه2)؛ ما این قرآن را بر تو نازل ننمودیم که به مشقت و سختی بیفتی‏" [۵] [۶]

اما صورت کاملتر این روایت در کتاب الدر المنثور سیوطی به این صورت آمده است:

أخرج ابن مردويه عن علي قال: لما نزل على النبي ص: «يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ*اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا»(سوره مزمل/آیه1-2)- قام الليل كله حتى تورمت قدماه- فجعل يرفع رجلا و يضع رجلا فهبط عليه جبريل- فقال: «طه» يعني الأرض بقدميك يا محمد- «مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ» و أنزل- «فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ» (سوره مزمل/آیه 20).

ابن مردويه از على (ع) روايت كرده كه فرمود: وقتى آيه‏«يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ*اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا» نازل شد، همه شب‏ها تمامى شب را به عبادت پرداخت، تا آنجا كه پاهايش متورم شد، ناگزير يك پا را بلند مى‏كرد تا خستگيش رفع شود، بار ديگر آن را به زمين مى‏گذاشت، پاى ديگر را بلند مى‏كرد تا آنكه جبرئيل نازل شد و گفت:" طه" يعنى هر دو پايت را به زمين بگذار اى محمد" «مَا أَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ» و نيز اين آيه را آورد:«فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ».

علامه طباطبائی ره به کمک این نقل از روایت احتمال می دهند که كه اصل داستان و ريشه آن چنین باشد که رسول خدا (ص) آن قدر بر پاهاى خود در نمازهایی که می خواند ايستاد تا متورم گردید. پس ناچار گاهی يكى را بر مى‏داشت و ديگرى را مى‏گذاشت، و يا سينه كف پا و يا انگشتان پا را به زمين مى‏گذاشتند (و با این کار درد پایشان را تسکین می دادند) پس این آیات نازل گردید که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خود را به سختی نیاندازند و از نمازهای خود بکاهند.

علامه با این توجیه احتمال می دهند که عبارت "يعني الأرض بقدميك يا محمد: یعنی بر زمین بگذار دو پایت را ای محمد" را راوی خود به عنوان توضیحی که به ذهنش رسیده آورده باشد چرا که با وجود آن صدر و ذیل روایت با هم تطبیق ندارند یعنی نمی شود از یک سو گفته شده باشد پیامبر اکرم (ص) بخاطر تسکین درد پایش بر روی یک پا می ایستاد و از طرف دیگر بگوید اکنون برای رفع خستگی پاهایت هر دوی آنها را بر زمین بگذار علاوه بر اینکه اين معنا با قرائت‏هاى وارده كه كلمه" طه" را دو حرف از حروف مقطعه دانسته‏ اند مانند ساير حروف مقطعه اول سوره ‏ها (نه یک کلمه) نمى ‏سازد.[۷]

پانویس

  1. سوره طه، همین دانشنامه
  2. تفسير نورالثقلين، ج3، ص367، ح2؛ معانى الاخبار، ص22، ح1؛ البرهان، ج3، ص748، ح2.
  3. البرهان، ج3، ص748، ح3.
  4. تأويل الآيات الظّاهره، ص 304؛ البرهان، ج3، ص 48، ح3.
  5. الدرالمنثور، ج5، ص550؛ البرهان، ج3، ص748، ح4-5؛ الكشاف، ج3، ص49؛ الميزان، ج14، ص125-126.
  6. فرهنگ قرآن، جلد 19، صفحه 246.
  7. رجوع کنید: تفسیر المیزان، ج14، ص 125 تا 128


منابع

  • فرهنگ قرآن، اكبر هاشمي رفسنجاني و جمعي از محققان مركز فرهنگ و معارف قرآن، مؤسسه بوستان كتاب قم،چاپ دوم، 1383 ه. ش
  • تفسیر المیزان ، محمد حسین طباطبائی، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، 1390 ه. ق
  • سوره طه، همین دانشنامه
قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن