منابع و پی نوشتهای متوسط
جامعیت مقاله متوسط
مقاله مورد سنجش قرار گرفته است

سید عبدالهادی شیرازی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (پروژه4: اولویت بندی و رتبه بندی)
 
(۱۲ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
 +
'''آیت الله العظمی سید عبدالهادی شیرازی''' (۱۳۸۲ - ۱۳۰۵ ق)، از فقهای مجاهد و مراجع بزرگ [[شیعه|شیعه]] در قرن چهاردهم هجری و از شاگردان [[شیخ الشریعه اصفهانی]] بود. وى از مراجع تقلیدى بود که با حکومت و سلطه جابرانه حزب کمونیست [[عراق]] مخالفت نمود و [[فتوا]] به [[کفر]] آن داد.
 
{{الگو:منبع الکترونیکی پایگاه معتبر}}
 
{{الگو:منبع الکترونیکی پایگاه معتبر}}
{{متوسط}}
+
{{خوب}}
 +
{{شناسنامه عالم
 +
||نام کامل = سید عبدالهادی حسینی شیرازی
 +
||تصویر= [[پرونده:عبدالهادی.jpg|۲۳۰px]]
 +
||زادروز =  ۱۳۰۵ قمری
 +
|زادگاه = [[سامرا]]
 +
|وفات =  ۱۳۸۲ قمری
 +
|مدفن = [[نجف]]، [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم امام علی]]
 +
|اساتید =  [[میرزا محمد تقی شیرازی|میرزا محمدتقى شیرازى]]، [[آخوند خراسانی|شیخ محمدکاظم خراسانى]]، [[شیخ الشریعه اصفهانی]]، [[میرزا محمدباقر اصطهباناتی شیرازی|محمدباقر اصطهباناتى]]،...
 +
|شاگردان = [[علامه محمدتقی جعفری|محمدتقى جعفرى]]، [[شیخ محمدرضا مظفر]]، محمود یوسفى غروى، شیخ ابوالحسن شیرازى و [[آیت الله ناصری]]
 +
|آثار = دارالسلام، رسالة فى اللباس المشکوک، کتاب النّجاسات و المطهّرات، الاستصحاب، اجتماع الامر و النّهى،...
 +
}}
 +
==ولادت و خاندان==
 +
سید عبدالهادى شیرازى، در سال ۱۳۰۵ هـ .ق. در شهر [[سامرا]]، در [[عراق]] دیده به جهان گشود. پدرش آیت الله سید اسماعیل شیرازى از شاگردان [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزا محمدحسن شیرازى]] بود و به دو زبان فارسى و عربى اشعارى زیبا و جالب در مدح [[ائمه اطهار|ائمه]] (علیهم السلام) سروده است.<ref>علامه امینى اشعارى از وى در الغدیر، ج ۶، ص ۳۱ ـ ۲۹ آورده است.</ref>
 +
 
 +
پس از درگذشت او، سرپرستى سید عبدالهادى را میرزاى شیرازی که پسر عموى پدرش بود، بر عهده گرفت.
 +
 
 +
==تحصیلات و استادان==
 +
سید عبدالهادى شیرازى، در شهر [[سامرا]] تحصیلات مقدماتى خویش را در محضر برخى از فضلاى این حوزه آغاز کرد. پس از آن سطح، [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] را در محضر دو تن از عالمان فرزانه، میرزا على آقا شیرازى (فرزند [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزاى شیرازى]]) و [[میرزا محمد تقی شیرازی|میرزا محمدتقى شیرازى]] به پایان برد.
 +
 
 +
آنگاه به سال ۱۳۲۶ هـ .ق. رهسپار [[نجف]] اشرف گردید و درس فقه و اصول را از محضر بزرگانى چون [[آخوند خراسانی|شیخ محمدکاظم خراسانى]]، صاحب «[[کفایة الاصول (کتاب)|کفایة الاصول]]» و [[شیخ الشریعه اصفهانی|شیخ الشریعة اصفهانى]]، بهره مند گردید. [[فلسفه]] و [[حکمت]] را در خدمت حکیم الهى، [[میرزا محمدباقر اصطهباناتی شیرازی|محمدباقر اصطهباناتى شیرازى]] و درس [[اخلاق]] را از شیخ آقا رضا تبریزى آموخت.
 +
 
 +
وى از بزرگانى چون شیخ الشریعة اصفهانى، سید مهدى آل حیدر کاظمى، سید على آقا شیرازى، مولا على یزدى نجفى و [[حاج شیخ عباس قمی|حاج شیخ عباس قمى]] و غیر اینان [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] نقل روایت داشت.
 +
 
 +
آیت الله سید عبدالهادى شیرازى در سال ۱۳۳۰ هـ .ق. از نجف اشرف به زادگاه خویش شهر سامرا بازگشت و از آن پس همواره فقط در درس آیت الله سید على آقا فرزند میرزاى بزرگ شیرازى، شرکت مى کرد. تا زمانى که استاد دیگرش آیت الله میرزا محمدتقى شیرازى رهبر انقلاب [[عراق]] در رابطه با انقلاب ضد انگلیسى عراق به کربلا مهاجرت نمود، او نیز بنا به تشخیص وظیفه و براى انجام مسئولیت اسلامى و اجتماعى با وى همراه شد و به کربلا رفت.
 +
 
 +
وى در سال ۱۳۳۷ هـ .ق. از [[کربلا]] به نجف اشرف رفت و تا پایان عمر تنها در درس آیت الله شیخ الشریعة شرکت مى کرد و به درس دیگرى حاضر نمى شد. تا این که آخرین استادش در سال ۱۳۳۹ هـ .ق. رحلت کرد. و ایشان از آن پس خود تدریس طلاب حوزه نجف را به عهده گرفت و بسیارى از طلاب و فضلاى حوزه علمیه نجف را از محضر پرفیض خویش بهره مند ساخت.
 +
 
 +
==تدریس و شاگردان==
 +
[[شیخ آقا بزرگ تهرانی]] می گوید: «وى در تسلط بر دانش فقه و اصول به بالاترین سطح علمى رسیده بود و در میان طلاب و فضلا به فردى متبحر و محقق معروف بود. در محضر درسش گروه زیادى از طلاب و بزرگان حوزه نجف شرکت مى کردند و از خرمن دانش وى بهره مى جستند. به گونه اى که شمارى از بزرگان حوزه نجف، دست پرورده حوزه درس او مى باشند. وى بیش از سى سال از عمر خویش تدریس نمود و در شمار مدرسان مشهور نجف قرار داشت، هیچ کس از عرب و عجم چه در عراق و چه در ایران و جاى دیگر نیست که آوازه بلند دانش و تقواى او را نشنیده باشد».<ref>نقباء البشر، ج ۳، ص ۱۲۵۰ تا ۱۲۵۵.</ref>
 +
 
 +
برخی از شاگردان ایشان عبارتند از:
 +
 
 +
*[[علامه محمدتقی جعفری|علامه محمدتقى جعفرى تبریزى]] (۱۳۰۴ ـ ۱۳۷۷ ش) وى مدت هفت سال در نجف اشرف از محضر آیت الله سید عبدالهادى شیرازى کسب فیض نمود.
 +
*آیت الله [[شیخ محمدرضا مظفر]] (۱۳۲۲ ـ ۱۳۸۳هـ .ق. نجف اشرف) فقیه گرانمایه و عالم روشن بین، از نویسندگان خوش فکر، صاحب قلم و پر کار در حوزه علمیه نجف اشرف بود. او داراى آثار علمى اى چند در فقه و اصول است.
 +
*آیت الله شیخ محمود یوسفى غروى. وى از یاران [[امام خمینی|امام خمینى]] و در نجف اشرف در بیرونى منزل امام پاسخگوى مسائل شرعى مراجعین بود.
 +
*آیت الله حاج شیخ ابوالحسن شیرازى (م، ۱۴۲۱ هـ .ق) [[فقیه]] و عالم فرزانه که پس از پیروزى انقلاب به سمت [[امام جمعه|امامت جمعه]] شهر مقدس [[مشهد]] و نمایندگى مجلس خبرگان رهبرى و خبرگان قانون اساسى برگزیده شد.
 +
 
 +
==ویژگى‌هاى علمی و اخلاقى==
 +
آیت الله سید عبدالهادى شیرازى از نظر بعد علمى و ادبى در زمان خود داراى شخصیت برجسته و شاخصى بود چنانکه [[شیخ آقا بزرگ تهرانی|شیخ آقا بزرگ]] درباره اش مى نویسد: «او از استوانه هاى استوار فقه و فردى است که بزرگان و دانشمندان نسبت به دانش و فضل و کمالات وى اعتراف داشته و اهل فضل و دانش، او را به خاطر درس و بحث هاى عالمانه و پربارش مى شناسند. وى در زمره عالمان این زمان و از پیشوایان تحقیق و صاحب نظر مى باشد. او در علم لغت، منطق، تاریخ، حکمت، تفسیر، رجال، حدیث، فقه و اصول متخصص گردید. وى در تمامى دانش هایى که بر شمردیم، فردى قوى، عمیق، خوش ذوق و بلیغ بود. شعر را به دو زبان فارسى و عربى به خوبى مى سرود.<ref>نقباء البشر، ج ۳، ص ۱۲۵۰ تا ۱۲۵۵.</ref>
 +
 
 +
«ویژگى دیگرى که آیت الله سید عبدالهادى شیرازى بدان آراسته بود، بُعد خدا ترسى و پاکى روح و [[تقوا|تقواى]] وى بود. تقوایى که از همان اوان جوانى بدان شناخته مى شد. وى در زمره پرواپیشگانى است که بدین لحاظ و به جهت فروتنى و [[اخلاص]] و دورى از ریا و [[تکبر]] و روى گردانى از دنیا ضرب المثل اند. او از بندگان صالح، عابد و زاهدى است که جز درد دین، دردى نداشته و غمى جز غم حساب و کتاب روز بازپسین خود نداشته است. او نفس خویش را از پلیدى ها و آلودگى هاى این جهان مادى پیراسته، علم و عمل را با هم جمع نموده و به رستگارى و سعادت جاودان رسیده است. وى عالمى بلند مرتبه در اخلاق و [[تهذیب نفس]] است و نظر به مقام شامخ علمى و تدیّن و تقوایى که داشت در نظر مردم بسیار گرامى و مورد احترام بود و دل هاى مردم بدو روى مى آورد و او را در دل و جان، عزیز و محترم مى شمردند».<ref>همان.</ref>
 +
 
 +
شاگرد فرزانه اش علامه [[علامه محمدتقی جعفری|محمدتقى جعفرى]] مى گوید: «در فقه، مدت هفت سال من خدمت آیت الله سید عبدالهادى شیرازى بودم و در جلسه حاشیه بر [[عروة الوثقى (کتاب)|عروه]] ایشان حضور داشتم که بسیار از نظر فقهى پربرکت بود. یکى از عالى ترین ایام زندگانى من، همین مدت هفت سال است که خدمت ایشان بودم. مرحوم آقا سید عبدالهادى، مرد علم و عمل و براستى تجسّمى از معرفت و تقوا بود.<ref>مجله حوزه، ش ۱۹، ص ۲۰.</ref> ... من بارها دیدم که ایشان موقع نماز خواندن مى لرزید».<ref>جاودان اندیشه، ص ۱۳۲.</ref>
 +
 
 +
آیت الله فیّاض می گوید: «آیت الله سید عبدالهادى... مردى بسیار متین، بزرگوار، سنگین و رعایت کننده آداب بود. از جهت اخلاقى ممتاز بود، مواظب بود که در محضر و مجلسش حرف لغو و کلام نابجا گفته نشود، واِلاّ ناراحت مى شد. با وقار بود، هر کس که خدمت ایشان مى نشست هم کسب علم مى کرد و هم کسب اخلاق، در تقوى کامل بود.»<ref>همان.</ref>
 +
 
 +
[[زهد]] و بى اعتنایى این مرد بزرگ نسبت به مال و منال دنیا تا جایى بود که با آن موقعیت بزرگ اجتماعى که داشت تا چند سال پیش از وفاتش هنوز در خانه استیجارى زندگى مى کرد.
  
مرحوم آيت الله حاج سيد عبد الهادی شيرازی فرزند حجت الاسلام حاج ميرزا اسماعيل یکی از علما و مراجع بزرگ شيعه در قرن چهاردهم هجری است. معظم له فقيهی محقق مجتهدی اصولی و عالم به علم رجال و حديث بود. در سال 1305 در عتبات متولد شد و در طفوليت از فيض پدر مرحوم گرديد. در شهر سامرا منزل ميرزای بزرگ عموی پدرش نشو و نما نمود و از کودکی با مبانی اسلامی آشنا شد. در نوجوانی سالها از حضور حاج ميرزا علی فرزند امام مجدد مدارج علمی و معنوی را پيمود و از سن بيست سالگی رهسپار نجف اشرف گرديد و سالها از کرسی درس پر برکت آخوند خراسانی، علامه یزدی، آقا شريعت اصفهانی و در سامرا از محضر حاج ميرزا محمد تقی شيرازی استفاده می نمود وخود به مراتب علمی و عملی و اخلاقی ارتقاء یافت.
+
گریزان از مقام: علامه محمدتقى جعفرى مى گوید: «مرحوم آقا سید عبدالهادى شیرازى مردى بود که هر چه به او نزدیکتر مى شدم، علاقه ام به او بیشتر مى شد. من ندیدم کسى را که این مقدار مقام دنبال او بدود ولى او از آن گریزان باشد. مرحوم شیرازى واقعاً این گونه بود»''.''<ref>غواص اقیانوس اندیشه، ص ۴۱.، مجله حوزه، ش ۱۹، ص ۲۵.</ref>
  
مرحوم آيت الله شيرازی حدود سی سال در رأس اساتيد بزرگ حوزه نجف معاصر با مرحوم آيت الله اصفهانی بود که پس از فوت وی در جمله مراجع و علمای بزرگ قرار داشت و بعد از وفات مرحوم آيت الله بروجردی زعامت ومرجعيت شيعيان جهان و تصدی حوزه چندين ساله نجف به معظم له منتهی شد.
+
==آثار و تألیفات==
 +
آثار علمى که از آیت الله سید عبدالهادى شیرازى به یادگار مانده بیشتر در موضوع [[فقه]] و [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]] و رساله هایى به زبان فارسى و عربى و تقریرات در مباحث فقه و اصول است، از جمله:
 +
[[پرونده:Abdolhadi.jpg|thumb|left|شرح عروة الوثقی - یکی از آثار آیت الله العظمی سید عبدالهادی شیرازی]]
  
مرحوم آيت الله شيرازی رسائلی در فروع و عبادات و کتابی به نام دار السلام و رساله برای عمل مقلدين خويش به رشته تحرير برد و در سال 1369 جهت معالجه چشم سفری به ايران نمود که مورد استقبال علما و مراجع قرار گرفت و بعد از یک عمل جراحی مجددا به نجف اشرف مراجعت نمود. معظم له در اواخر عمر به علت مطالعه و تحقيق زياد متأسفانه بينائی خود را از دست داد و بعد از سالها تحقيقات علمی و خدمت به اسلام و مسلمين سرانجام در دهم صفر سال 1382 چند ماه بعد از فوت مرحوم آيت الله بروجردی جهان فانی را وداع نمود.
+
#«دارالسلام» (در فروع اسلام و [[احکام شرعی|احکام]]، داراى هزار فرع از فروع اسلامى)
 +
#«رسالة فى اللباس المشکوک»
 +
#«کتاب الصّوم»
 +
#«کتاب الزّکوة»
 +
#«کتاب النّجاسات و المطهّرات»
 +
#«الاستصحاب»
 +
#«اجتماع الامر و النّهى»
 +
#«الحواله»
 +
#«الرضاع».
  
== منبع ==
+
==فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی==
سايت شعائر
+
'''مرجعیت:'''
 +
 
 +
آیت الله سید عبدالهادى شیرازى در [[مسجد]] شیخ انصارى در [[نجف]] که محل تجمع بزرگان از اهل فضل و تقوا بود، [[نماز جماعت]] اقامه مى کرد و چون در سال ۱۳۶۵ هـ .ق. مرجع تقلید شیعیان آیت الله [[سید ابوالحسن اصفهانی|سید ابوالحسن اصفهانى]] به رحمت ایزدى پیوست و [[مرجعیت]] پس از وى را آیت الله [[سید حسین طباطبائی قمی|حاج آقا حسین قمى]] در سال ۱۳۶۶ هـ ق. عهده دار گردید، برخى از خواص علماى حوزه نجف، آیت الله سید عبدالهادى شیرازى را جهت تصدى این امر شایسته تر دانسته و از ایشان مى خواستند، این منصب دینى و مهم را به عهده بگیرند. لکن وى همواره از پذیرفتن آن خوددارى نموده و از به دوش گرفتن چنین مسئولیت خطیرى شانه خالى مى کرد ولى سرانجام با درخواست هاى مکرر علما و مردم [[عراق]] و [[ایران]] و جاهاى دیگر، وى با اکراه این مسئولیت بزرگ را پذیرفت و رساله ایشان منتشر گردید و کم کم دایره مرجعیت او گسترده شد. لیکن این سید وارسته و مهذب از این مقام و شهرت مرجعیت خشنود نبود، همانگونه که گهگاهى در خلوت، ناراحتى و عدم رضایت خویش را اظهار مى داشت.<ref>مجله حوزه، ج ۳، ص ۱۲۵۳.</ref>
 +
 
 +
'''فتواى ضد کمونیسم:'''
 +
 
 +
مؤلف کتاب «مراقد المعارف» مى نویسد: وى از مراجع تقلید و علماى مجاهدى بود که مخالف حکومت و سلطه جابرانه حزب کمونیست [[عراق]] بود. در آن زمان (سال ۱۳۷۸ ق) سران و حاکمان عراق به قدرى نسبت به مردم عراق ستم و جنایت مى کردند که نه هولاکوخان مغول در بغداد، این اندازه مرتکب جنایت شده بود و نه صهیونیست ها در دیریاسین!
 +
 
 +
حاکم ستم پیشه عراق در آن زمان عبدالکریم قاسم، حتى دست به [[تحریف قرآن]] مى زد و آیات [[قرآن]] را کم و زیاد مى کرد، این بود که آیت الله [[سید محسن حکیم]] و آیت الله '''سید عبدالهادى شیرازى''' [[فتوا]] به [[کفر]] حزب کمونیست عراق دادند. فتواى آیت الله شیرازى، در تاریخ هشتم شوال ۱۳۷۹ ق. صادر شد و متن آن این بود: «الشیوعیة ضلال و الحاد فلا یجوز الإنتماء الیها»''.'' کمونیسم، گمراهى و بى دینى است و جایز نیست کسى بدان منسوب باشد.
 +
 
 +
==وفات==
 +
مرحوم آیت الله سید عبدالهادى شیرازى (اعلى الله مقامه) در اواخر عمر به علت مطالعه و تحقیق زیاد، بینائی خود را از دست داد و بعد از سالها تحقیقات علمی و خدمت به اسلام و مسلمین سرانجام در دهم [[ماه صفر|صفر]] ۱۳۸۲قمری در [[کوفه]]، چشم از جهان فروبست و به رحمت ایزدى پیوست. پیکر پاک وى را در آب [[فرات]] غسل داده و پس از انتقال به [[نجف]] اشرف، در [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم امیرالمومنین]] علیه السلام -در مقبره [[میرزا محمدحسن شیرازی|میرزاى شیرازی]]- به خاک سپردند.
 +
==پانویس==
 +
{{پانویس}}
 +
==منابع==
 +
 
 +
*سایت فرهیختگان تمدن شیعه
 +
*سایت شعائر
 
{{سنجش کیفی
 
{{سنجش کیفی
 
|سنجش=شده
 
|سنجش=شده
سطر ۲۳: سطر ۹۸:
 
}}
 
}}
  
[[رده:علمای قرن چهاردهم]]
+
==آرشیو عکس و تصویر==
 +
<gallery mode="packed" heights="170">
 +
پرونده:عبدالهادی (6).jpg|سید عبدالهادی حسینی شیرازی در جوانی
 +
پرونده:عبدالهادی (7).jpg|alt=آیت الله سید عبدالهادی شیرازی در بین نوادگان میرزای شیرازی بزرگ|نشسته از راست: سید هاشم حسینی شیرازی، [[سید عبدالهادی شیرازی|سید عبدالهادی حسینی شیرازی]]، سید جعفر حسینی شیرازی و سید محمدحسین حسینی شیرازی -  ایستاده از راست: سید صادق حسینی شیرازی و سید عبدالمطلب حسینی شیرازی
 +
پرونده:عبدالهادی (3).jpg|سید عبدالهادی حسینی شیرازی
 +
پرونده:عبدالهادی (5).jpg|سید عبدالهادی حسینی شیرازی
 +
پرونده:عبدالهادی (1).jpg|سید عبدالهادی حسینی شیرازی
 +
پرونده:عبدالهادی (4).jpg|سید عبدالهادی حسینی شیرازی
 +
</gallery>
 +
 
 +
[[رده:علمای قرن چهاردهم|شیرازی،سید عبدالهادی]]
 
[[رده:مجتهدین]]
 
[[رده:مجتهدین]]
[[رده:فقیهان]]
+
[[رده:مراجع تقلید]]
 +
[[رده:مدفونین در حرم امام علی علیه السلام]]
 
[[رده: مقاله های مرتبط به دانشنامه]]
 
[[رده: مقاله های مرتبط به دانشنامه]]
 +
<references />

نسخهٔ کنونی تا ‏۳ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۶

آیت الله العظمی سید عبدالهادی شیرازی (۱۳۸۲ - ۱۳۰۵ ق)، از فقهای مجاهد و مراجع بزرگ شیعه در قرن چهاردهم هجری و از شاگردان شیخ الشریعه اصفهانی بود. وى از مراجع تقلیدى بود که با حکومت و سلطه جابرانه حزب کمونیست عراق مخالفت نمود و فتوا به کفر آن داد.

این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.

Icon-computer.png
محتوای فعلی مقاله یکی از پایگاه های معتبر متناسب با عنوان است.

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)
۲۳۰px
نام کامل سید عبدالهادی حسینی شیرازی
زادروز ۱۳۰۵ قمری
زادگاه سامرا
وفات ۱۳۸۲ قمری
مدفن نجف، حرم امام علی

Line.png

اساتید

میرزا محمدتقى شیرازى، شیخ محمدکاظم خراسانى، شیخ الشریعه اصفهانی، محمدباقر اصطهباناتى،...

شاگردان

محمدتقى جعفرى، شیخ محمدرضا مظفر، محمود یوسفى غروى، شیخ ابوالحسن شیرازى و آیت الله ناصری

آثار

دارالسلام، رسالة فى اللباس المشکوک، کتاب النّجاسات و المطهّرات، الاستصحاب، اجتماع الامر و النّهى،...

ولادت و خاندان

سید عبدالهادى شیرازى، در سال ۱۳۰۵ هـ .ق. در شهر سامرا، در عراق دیده به جهان گشود. پدرش آیت الله سید اسماعیل شیرازى از شاگردان میرزا محمدحسن شیرازى بود و به دو زبان فارسى و عربى اشعارى زیبا و جالب در مدح ائمه (علیهم السلام) سروده است.[۱]

پس از درگذشت او، سرپرستى سید عبدالهادى را میرزاى شیرازی که پسر عموى پدرش بود، بر عهده گرفت.

تحصیلات و استادان

سید عبدالهادى شیرازى، در شهر سامرا تحصیلات مقدماتى خویش را در محضر برخى از فضلاى این حوزه آغاز کرد. پس از آن سطح، فقه و اصول را در محضر دو تن از عالمان فرزانه، میرزا على آقا شیرازى (فرزند میرزاى شیرازى) و میرزا محمدتقى شیرازى به پایان برد.

آنگاه به سال ۱۳۲۶ هـ .ق. رهسپار نجف اشرف گردید و درس فقه و اصول را از محضر بزرگانى چون شیخ محمدکاظم خراسانى، صاحب «کفایة الاصول» و شیخ الشریعة اصفهانى، بهره مند گردید. فلسفه و حکمت را در خدمت حکیم الهى، محمدباقر اصطهباناتى شیرازى و درس اخلاق را از شیخ آقا رضا تبریزى آموخت.

وى از بزرگانى چون شیخ الشریعة اصفهانى، سید مهدى آل حیدر کاظمى، سید على آقا شیرازى، مولا على یزدى نجفى و حاج شیخ عباس قمى و غیر اینان اجازه نقل روایت داشت.

آیت الله سید عبدالهادى شیرازى در سال ۱۳۳۰ هـ .ق. از نجف اشرف به زادگاه خویش شهر سامرا بازگشت و از آن پس همواره فقط در درس آیت الله سید على آقا فرزند میرزاى بزرگ شیرازى، شرکت مى کرد. تا زمانى که استاد دیگرش آیت الله میرزا محمدتقى شیرازى رهبر انقلاب عراق در رابطه با انقلاب ضد انگلیسى عراق به کربلا مهاجرت نمود، او نیز بنا به تشخیص وظیفه و براى انجام مسئولیت اسلامى و اجتماعى با وى همراه شد و به کربلا رفت.

وى در سال ۱۳۳۷ هـ .ق. از کربلا به نجف اشرف رفت و تا پایان عمر تنها در درس آیت الله شیخ الشریعة شرکت مى کرد و به درس دیگرى حاضر نمى شد. تا این که آخرین استادش در سال ۱۳۳۹ هـ .ق. رحلت کرد. و ایشان از آن پس خود تدریس طلاب حوزه نجف را به عهده گرفت و بسیارى از طلاب و فضلاى حوزه علمیه نجف را از محضر پرفیض خویش بهره مند ساخت.

تدریس و شاگردان

شیخ آقا بزرگ تهرانی می گوید: «وى در تسلط بر دانش فقه و اصول به بالاترین سطح علمى رسیده بود و در میان طلاب و فضلا به فردى متبحر و محقق معروف بود. در محضر درسش گروه زیادى از طلاب و بزرگان حوزه نجف شرکت مى کردند و از خرمن دانش وى بهره مى جستند. به گونه اى که شمارى از بزرگان حوزه نجف، دست پرورده حوزه درس او مى باشند. وى بیش از سى سال از عمر خویش تدریس نمود و در شمار مدرسان مشهور نجف قرار داشت، هیچ کس از عرب و عجم چه در عراق و چه در ایران و جاى دیگر نیست که آوازه بلند دانش و تقواى او را نشنیده باشد».[۲]

برخی از شاگردان ایشان عبارتند از:

  • علامه محمدتقى جعفرى تبریزى (۱۳۰۴ ـ ۱۳۷۷ ش) وى مدت هفت سال در نجف اشرف از محضر آیت الله سید عبدالهادى شیرازى کسب فیض نمود.
  • آیت الله شیخ محمدرضا مظفر (۱۳۲۲ ـ ۱۳۸۳هـ .ق. نجف اشرف) فقیه گرانمایه و عالم روشن بین، از نویسندگان خوش فکر، صاحب قلم و پر کار در حوزه علمیه نجف اشرف بود. او داراى آثار علمى اى چند در فقه و اصول است.
  • آیت الله شیخ محمود یوسفى غروى. وى از یاران امام خمینى و در نجف اشرف در بیرونى منزل امام پاسخگوى مسائل شرعى مراجعین بود.
  • آیت الله حاج شیخ ابوالحسن شیرازى (م، ۱۴۲۱ هـ .ق) فقیه و عالم فرزانه که پس از پیروزى انقلاب به سمت امامت جمعه شهر مقدس مشهد و نمایندگى مجلس خبرگان رهبرى و خبرگان قانون اساسى برگزیده شد.

ویژگى‌هاى علمی و اخلاقى

آیت الله سید عبدالهادى شیرازى از نظر بعد علمى و ادبى در زمان خود داراى شخصیت برجسته و شاخصى بود چنانکه شیخ آقا بزرگ درباره اش مى نویسد: «او از استوانه هاى استوار فقه و فردى است که بزرگان و دانشمندان نسبت به دانش و فضل و کمالات وى اعتراف داشته و اهل فضل و دانش، او را به خاطر درس و بحث هاى عالمانه و پربارش مى شناسند. وى در زمره عالمان این زمان و از پیشوایان تحقیق و صاحب نظر مى باشد. او در علم لغت، منطق، تاریخ، حکمت، تفسیر، رجال، حدیث، فقه و اصول متخصص گردید. وى در تمامى دانش هایى که بر شمردیم، فردى قوى، عمیق، خوش ذوق و بلیغ بود. شعر را به دو زبان فارسى و عربى به خوبى مى سرود.[۳]

«ویژگى دیگرى که آیت الله سید عبدالهادى شیرازى بدان آراسته بود، بُعد خدا ترسى و پاکى روح و تقواى وى بود. تقوایى که از همان اوان جوانى بدان شناخته مى شد. وى در زمره پرواپیشگانى است که بدین لحاظ و به جهت فروتنى و اخلاص و دورى از ریا و تکبر و روى گردانى از دنیا ضرب المثل اند. او از بندگان صالح، عابد و زاهدى است که جز درد دین، دردى نداشته و غمى جز غم حساب و کتاب روز بازپسین خود نداشته است. او نفس خویش را از پلیدى ها و آلودگى هاى این جهان مادى پیراسته، علم و عمل را با هم جمع نموده و به رستگارى و سعادت جاودان رسیده است. وى عالمى بلند مرتبه در اخلاق و تهذیب نفس است و نظر به مقام شامخ علمى و تدیّن و تقوایى که داشت در نظر مردم بسیار گرامى و مورد احترام بود و دل هاى مردم بدو روى مى آورد و او را در دل و جان، عزیز و محترم مى شمردند».[۴]

شاگرد فرزانه اش علامه محمدتقى جعفرى مى گوید: «در فقه، مدت هفت سال من خدمت آیت الله سید عبدالهادى شیرازى بودم و در جلسه حاشیه بر عروه ایشان حضور داشتم که بسیار از نظر فقهى پربرکت بود. یکى از عالى ترین ایام زندگانى من، همین مدت هفت سال است که خدمت ایشان بودم. مرحوم آقا سید عبدالهادى، مرد علم و عمل و براستى تجسّمى از معرفت و تقوا بود.[۵] ... من بارها دیدم که ایشان موقع نماز خواندن مى لرزید».[۶]

آیت الله فیّاض می گوید: «آیت الله سید عبدالهادى... مردى بسیار متین، بزرگوار، سنگین و رعایت کننده آداب بود. از جهت اخلاقى ممتاز بود، مواظب بود که در محضر و مجلسش حرف لغو و کلام نابجا گفته نشود، واِلاّ ناراحت مى شد. با وقار بود، هر کس که خدمت ایشان مى نشست هم کسب علم مى کرد و هم کسب اخلاق، در تقوى کامل بود.»[۷]

زهد و بى اعتنایى این مرد بزرگ نسبت به مال و منال دنیا تا جایى بود که با آن موقعیت بزرگ اجتماعى که داشت تا چند سال پیش از وفاتش هنوز در خانه استیجارى زندگى مى کرد.

گریزان از مقام: علامه محمدتقى جعفرى مى گوید: «مرحوم آقا سید عبدالهادى شیرازى مردى بود که هر چه به او نزدیکتر مى شدم، علاقه ام به او بیشتر مى شد. من ندیدم کسى را که این مقدار مقام دنبال او بدود ولى او از آن گریزان باشد. مرحوم شیرازى واقعاً این گونه بود».[۸]

آثار و تألیفات

آثار علمى که از آیت الله سید عبدالهادى شیرازى به یادگار مانده بیشتر در موضوع فقه و اصول و رساله هایى به زبان فارسى و عربى و تقریرات در مباحث فقه و اصول است، از جمله:

شرح عروة الوثقی - یکی از آثار آیت الله العظمی سید عبدالهادی شیرازی
  1. «دارالسلام» (در فروع اسلام و احکام، داراى هزار فرع از فروع اسلامى)
  2. «رسالة فى اللباس المشکوک»
  3. «کتاب الصّوم»
  4. «کتاب الزّکوة»
  5. «کتاب النّجاسات و المطهّرات»
  6. «الاستصحاب»
  7. «اجتماع الامر و النّهى»
  8. «الحواله»
  9. «الرضاع».

فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی

مرجعیت:

آیت الله سید عبدالهادى شیرازى در مسجد شیخ انصارى در نجف که محل تجمع بزرگان از اهل فضل و تقوا بود، نماز جماعت اقامه مى کرد و چون در سال ۱۳۶۵ هـ .ق. مرجع تقلید شیعیان آیت الله سید ابوالحسن اصفهانى به رحمت ایزدى پیوست و مرجعیت پس از وى را آیت الله حاج آقا حسین قمى در سال ۱۳۶۶ هـ ق. عهده دار گردید، برخى از خواص علماى حوزه نجف، آیت الله سید عبدالهادى شیرازى را جهت تصدى این امر شایسته تر دانسته و از ایشان مى خواستند، این منصب دینى و مهم را به عهده بگیرند. لکن وى همواره از پذیرفتن آن خوددارى نموده و از به دوش گرفتن چنین مسئولیت خطیرى شانه خالى مى کرد ولى سرانجام با درخواست هاى مکرر علما و مردم عراق و ایران و جاهاى دیگر، وى با اکراه این مسئولیت بزرگ را پذیرفت و رساله ایشان منتشر گردید و کم کم دایره مرجعیت او گسترده شد. لیکن این سید وارسته و مهذب از این مقام و شهرت مرجعیت خشنود نبود، همانگونه که گهگاهى در خلوت، ناراحتى و عدم رضایت خویش را اظهار مى داشت.[۹]

فتواى ضد کمونیسم:

مؤلف کتاب «مراقد المعارف» مى نویسد: وى از مراجع تقلید و علماى مجاهدى بود که مخالف حکومت و سلطه جابرانه حزب کمونیست عراق بود. در آن زمان (سال ۱۳۷۸ ق) سران و حاکمان عراق به قدرى نسبت به مردم عراق ستم و جنایت مى کردند که نه هولاکوخان مغول در بغداد، این اندازه مرتکب جنایت شده بود و نه صهیونیست ها در دیریاسین!

حاکم ستم پیشه عراق در آن زمان عبدالکریم قاسم، حتى دست به تحریف قرآن مى زد و آیات قرآن را کم و زیاد مى کرد، این بود که آیت الله سید محسن حکیم و آیت الله سید عبدالهادى شیرازى فتوا به کفر حزب کمونیست عراق دادند. فتواى آیت الله شیرازى، در تاریخ هشتم شوال ۱۳۷۹ ق. صادر شد و متن آن این بود: «الشیوعیة ضلال و الحاد فلا یجوز الإنتماء الیها». کمونیسم، گمراهى و بى دینى است و جایز نیست کسى بدان منسوب باشد.

وفات

مرحوم آیت الله سید عبدالهادى شیرازى (اعلى الله مقامه) در اواخر عمر به علت مطالعه و تحقیق زیاد، بینائی خود را از دست داد و بعد از سالها تحقیقات علمی و خدمت به اسلام و مسلمین سرانجام در دهم صفر ۱۳۸۲قمری در کوفه، چشم از جهان فروبست و به رحمت ایزدى پیوست. پیکر پاک وى را در آب فرات غسل داده و پس از انتقال به نجف اشرف، در حرم امیرالمومنین علیه السلام -در مقبره میرزاى شیرازی- به خاک سپردند.

پانویس

  1. علامه امینى اشعارى از وى در الغدیر، ج ۶، ص ۳۱ ـ ۲۹ آورده است.
  2. نقباء البشر، ج ۳، ص ۱۲۵۰ تا ۱۲۵۵.
  3. نقباء البشر، ج ۳، ص ۱۲۵۰ تا ۱۲۵۵.
  4. همان.
  5. مجله حوزه، ش ۱۹، ص ۲۰.
  6. جاودان اندیشه، ص ۱۳۲.
  7. همان.
  8. غواص اقیانوس اندیشه، ص ۴۱.، مجله حوزه، ش ۱۹، ص ۲۵.
  9. مجله حوزه، ج ۳، ص ۱۲۵۳.

منابع

  • سایت فرهیختگان تمدن شیعه
  • سایت شعائر



آرشیو عکس و تصویر