سوره يونس: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سطر ۱: سطر ۱:
 +
==نزول==
 
بيشتر مفسران گفته‌اند كه اين سوره در [[مكه]] نازل شده ولى ابن عباس و قتاده معتقدند: سه آيه آن يعنى از آيه {{متن قرآن|«فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ...»}} تا سه آيه در [[مدينه]] و مابقى در مكه نازل گرديد و ابن مبارك گويد: جز آيه {{متن قرآن|«وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ...»}} كه در شأن يهود نازل شد مابقى آن مكى است.<ref>فضل بن حسن طبرسی، ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌11، ص25.</ref>
 
بيشتر مفسران گفته‌اند كه اين سوره در [[مكه]] نازل شده ولى ابن عباس و قتاده معتقدند: سه آيه آن يعنى از آيه {{متن قرآن|«فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ...»}} تا سه آيه در [[مدينه]] و مابقى در مكه نازل گرديد و ابن مبارك گويد: جز آيه {{متن قرآن|«وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ...»}} كه در شأن يهود نازل شد مابقى آن مكى است.<ref>فضل بن حسن طبرسی، ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌11، ص25.</ref>
  

نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۱۱

نزول

بيشتر مفسران گفته‌اند كه اين سوره در مكه نازل شده ولى ابن عباس و قتاده معتقدند: سه آيه آن يعنى از آيه «فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ...» تا سه آيه در مدينه و مابقى در مكه نازل گرديد و ابن مبارك گويد: جز آيه «وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ...» كه در شأن يهود نازل شد مابقى آن مكى است.[۱]

فضيلت سوره

ابى بن كعب از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله روايت كرده كه حضرت فرمودند: هر كس اين سوره را بخواند ده حسنه خدا بدو عطا مي كند بشماره هر كس كه يونس پيغمبر را تصديق كرده و يا تكذيب نموده و بشماره هر كس كه همراه فرعون غرق شده است.

و از امام صادق علیه السلام روايت شده كه فرمود: هر كه سوره يونس را در هر دو ماه يا سه ماه (يك بار) بخواند ترس آن كه وى از جاهلان باشد براى او نيست و در روز قيامت از مقربان خواهد بود.[۲]

هدف سوره

علامه طباطبائی ره در مورد هدف این سوره می گوید: غرض اين سوره که سوره براى بيان آن نازل شده، تاكيد مسئله توحيد است از راه بشارت و انذار. گويا اين سوره بعد از آنكه مشركين، مساله وحى را انكار كردند و قرآن را سحر خواندند نازل شده، و خدا در این سوره ادعاى آنان را به اين بيان رد كرده كه: قرآن كتابى است آسمانى و نازل شده به علم خداى تعالى، و آنچه از معارف توحيد كه در آن است از قبيل وحدانيت خداى تعالى و علم و قدرت او، و اينكه خلقت منتهى به او است، و سنت‏هاى عجيبى كه در خلقت عالم دارد، و اينكه خلق همگى با اعمالشان به سوى او بر مى‏گردند، و در برابر آنچه كرده‌‏اند از خیر و شر جزاء داده مى‏‌شوند، امورى است كه آيات آسمان و زمين بر آن دلالت دارد، و عقل سالم نيز به سوى آن راهنمايى مى‏كند. پس، همه اينها معانى و معارفى است حق، و معلوم است كه كلامى كه بر چنين معارفى دلالت مى‌‏كند كلام حكيم است، و سحر فریبنده‌ی باطل نمى‏تواند حاكى از چنين معارفى باشد.

دليل بر آنچه گفتيم اين است كه خداى تعالى سوره مورد بحث را با گفتار در باره تكذيب دشمنان نسبت به قرآن كريم آغاز نموده و فرموده:" أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا ... قالَ الْكافِرُونَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ مُبِينٌ" و با لحنى چون:" وَ اتَّبِعْ ما يُوحى‏ إِلَيْكَ" ختم فرموده است، و آن آغاز و اين انجام را در خلال آيات آن نيز چند بار تذكر داده، يك جا فرموده:" وَ إِذا تُتْلى‏ عَلَيْهِمْ آياتُنا" و جاى ديگر فرموده:" وَ ما كانَ هذَا الْقُرْآنُ أَنْ يُفْتَرى‏ مِنْ دُونِ اللَّهِ ..."، و جاى ديگر فرموده:" يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ ..."، و نيز فرموده:" فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ ...".

پس همين كه مى‏بينيم اين مطلب، يعنى سخن از حقانيت قرآن در چند جاى سوره تكرار شد و در اول و آخر آن آمده، بايد بفهميم كه زمينه و اساس آيات اين سوره همان پاسخگويى و رد انكار كفارى است كه وحى بودن قرآن را انكار مى‏كردند، و به همين جهت است كه باز مى‏بينيم تهديدهايى كه در اين سوره آمده- كه قسمت عمده سوره است- در باره مكذبين آيات خدا از اين امت است، اينها هستند كه تهديدشان كرده است به قضاء بين آنان، و بين پيامبرشان (صلوات اللَّه عليه) و فرموده: اين قضاء، سنتى است كه خداى تعالى در بين هر امتى با پيغمبرش جارى كرده. و نيز مى‏بينيم كه سوره مورد بحث را با تعقيب همين جريان ختم نموده، بطورى كه گويى بيان حقيقت نامبرده از مختصات اين سوره است.

بنا بر اين جا دارد كه ما سوره يونس را به سوره انذار و قضاء عدل بين رسول خدا (صلى اللَّه عليه و آله) و بين امتش معرفى كنيم، و اتفاقا سوره با همين قضاء ختم شده، آنجا كه خطاب به رسول گرامى خود فرموده:" وَ اصْبِرْ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ وَ هُوَ خَيْرُ الْحاكِمِينَ".[۳]

پانویس

  1. فضل بن حسن طبرسی، ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌11، ص25.
  2. فضل بن حسن طبرسی، ترجمه مجمع البيان في تفسير القرآن، ج‌11، ص25.
  3. الميزان في تفسير القرآن، ج‏10، ص7

پیوست

متن و ترجمه سوره

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن