منابع و پی نوشتهای متوسط
رعایت ادبیات دانشنامه ای متوسط
مقاله بدون شناسه یا دارای شناسه ضعیف است
کیفیت پژوهش متوسط است
مقاله مورد سنجش قرار گرفته است

جبن: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (مهدی موسوی صفحهٔ ترس را به جبن منتقل کرد)
 
(۱۱ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{الگو:منبع الکترونیکی پایگاه معتبر}}
+
{{متوسط}}
 +
یکی از رذایل اخلاقی که ناشی از تفریط در قوه‌ی [[غضب]] است، '''جُبن''' (ترس) می باشد،<ref> مراد از آن، ترس نامعقول است نه معقول.</ref> که عبارت است از این که در مواردى که مثلا اولى انتقام است، هیچ جنبشى و حرکتى نکند. قوه غضب در همه موجود است، ولى در بعضى از افراد ضعف و نقص مى‌یابد و در آنها جُبن پدیدار مى‌گردد.
  
 +
== زیان ترس و علاج آن ==
 +
جُبن از مهلکات بزرگ است و آدمى به سبب آن دچار صفات مذمومى مانند خوارى و [[ذلت نفس]] و ناگوارى زندگى مى‌شود و مردم در جان و مال او طمع مى‌کنند و در کارهاى خود بى‌ثبات و تنبل و راحت طلب مى‌گردد. از این رو از همه سعادت ها باز مى‌ماند و ستمکاران دست تجاوز بر او مى‌گشایند و انواع رسوائی ها را درباره خود و اهل خود تحمل مى‌کند و دشنام ها و تهمت هاى ناروا را مى‌شنود و نسبت‌ به آنچه موجب ننگ و رسوائى است ‌بى‌مبالات مى‌شود و مقاصد و امور مهم خود را مهمل و معطل مى‌گذارد ولذا در شریعت از آن نکوهش شده است.
  
 +
و علاج آن - بعد از این که [[نفس]] را از مهلک بودن جبن و این که نوعی نقص است آگاه کرد - این است که انگیزه‌هاى غضب را در آنچه جبن به سبب آنها پدید مى‌آید، تحریک کند. از حکما نقل شده است که خود را در معرض مخاطرات شدید قرار می دادند تا ترسشان از بین برود.
  
{<I>منبع اين نوشتار يک سايت است. آن را با نوشته خودتان جايگزين کنيد.</I>}
+
مورد دیگری که براى معالجه ترس سودمند است این است که با کسانى که خود را از شرّ و دشمنى او ایمن مى‌دانند وضع مخاصمه بگیرد تا نیروى غضب او تحریک شود و هنگامی که در نفس او ملکه [[شجاعت]] حاصل شد، آنگاه خویش را از این که تجاوز کند و دچار افراط شود نگاه دارد.
  
'''منبع:''' سایت تربیت
+
==روایاتی در مذمت ترس==
  
'''نویسنده:''' گروهی از محققان و پژوهشگران
+
*در [[حدیث|حدیثی]] از [[امام حسن]] علیه السلام در تعریف جبن، می خوانیم: {{متن حدیث|قیل فما الجُبن قال الجرأة علی الصدیق والنُکول عن العدو}}؛ ترسو بودن آن است که در برابر دوستان جسور و در برابر دشمنان ناتوان باشی! <ref>[[تحف العقول]]، ص۲۲۵</ref>
  
==ترسو بودن==
+
*[[امام علی علیه السلام|امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|الجبن و الحرص والبخل غرائز سوء یجمعها سوء الظن بالله سبحانه}}؛ ترس و [[حرص]] و [[بخل]]، صفات زشتی است که در [[سوء ظن|سوءظن]] به خداوند سبحان خلاصه می شود! <ref>[[غرر الحکم]]، ص۲۹۲</ref>
 +
*[[امام باقر]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|... وَلَا یکونُ الْمُؤْمِنُ جَبَاناً وَ لَاحَرِیصاً و لَاشَحِیحاً؛ }}؛ انسان باایمان نه ترسو است و نه حریص و نه بخیل! <ref>[[وسائل الشیعة]]، ج۹، ص۴۰</ref>
  
مراد از آن، ترس نامعقول است نه معقول
+
*امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|لاتشرکنّ فی رأیک جَباناً یضعفک عن الامر الامور و یعظم علیک ما لیس بعظیم}}؛ هرگز با انسان ترسو، مشورت نکن؛ چرا که تو را از کارهای مهم باز می دارد و موضوعات کوچک را در نظر تو بزرگ جلوه می دهد! <ref>غررالحکم، ص۴۴۲</ref>
  
... قيل فما الجبن قال الجرأة علی الصديق و النكول عن العدو...
+
*[[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلی الله علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|... مَن أَحَسَّ مِن نَفسِهِ جُبناً فَلَا یَغزُ}}؛ کسی که در خود ترسی احساس می کند، در جنگ شرکت نکند! <ref>[[مستدرک الوسائل]]، ج۱۱، ص۱۲۵</ref>
 
+
==پانویس==
در حديثی از [[امام حسن]] مجتبی عليه السلام در تعريف جبن، می خوانيم: ترسو بودن آن است كه در برابر دوستان جسور و در برابر دشمنان ناتوان باشی!.
+
<references />
 
+
==منابع==
([[تحف العقول]] ص225)
+
*[http://www.downloadbook.org/maasumin/np/tarsou.HTM سایت دانلود بوک، بخش با معصومین، مقاله ترس، نوشته جمعی از پژوهشگران]
 
+
*ج‍لال‌ال‍دی‍ن‌ م‍ج‍ت‍ب‍وی‌، علم اخلاق اسلامی، (ترج‍م‍ه‌ ک‍ت‍اب‌ ج‍ام‍ع‌ ال‍س‍ع‍ادات، ت‍أل‍ی‍ف‌ ملا م‍ه‍دی‌ ن‍راق‍ی‌).
11473 ـ وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنِ الصَّفَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ النَّضْرِ بْنِ شُعَيْبٍ عَنِ الْجَازِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ عليه السلام عَنْ أَبِيهِ عليه السلام قَال:... وَلَا يَكُونُ الْمُؤْمِنُ جَبَاناً وَ لَاحَرِيصاً و َلَاشَحِيحاً.
+
[[رده:اخلاق فردی]]
 
 
[[امام باقر]] عليه السلام فرمود: انسان با ايمان، نه ترسو است و نه حريص و نه بخيل!.
 
 
 
(وسائل الشيعة ج9 ص40)
 
 
 
6514 ـ الجبن و الحرص و البخل غرائز سوء يجمعها سوء الظن بالله سبحانه.
 
 
 
اميرالمؤمنان عليه السلام فرموده اند: (ترس و حرص و بخل، صفات زشتی است كه در [[سوءظن]] به خداوند سبحان خلاصه می شود!).
 
 
 
([[غررالحكم]] ص292)
 
 
 
10090 ـ لا تشركن فی رأيك جبانا يضعفك عن الامر الامور و يعظم عليك ما ليس بعظيم.
 
 
 
اميرالمؤمنان عليه السلام فرموده اند: (هرگز با انسان ترسو، مشورت نكن؛ چرا كه تو را از كارهای مهم، باز می دارد، و موضوعات كوچك را در نظر تو، بزرگ جلوه می دهد!).
 
 
 
(غررالحكم ص442)
 
 
 
12604 ـ 2... قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله عليه و آله مَنْ أَحَسَّ مِنْ نَفْسِهِ جُبْناً فَلَا يَغْزُ.
 
 
 
رسول خدا صلی الله عليه و آله فرمود: (كسی كه در خود، ترسی احساس می كند، در جنگ شركت نكند!).
 
 
 
([[مستدرك الوسائل]] ج11 ص125) (61 ـ بَابُ نَوَادِرِ مَا يَتَعَلَّقُ بِأَبْوَابِ جِهَادِ الْعَدُوِّ)
 
[[رده:اخلاق فردی]]
 
 
[[رده:صفات ناپسند]]
 
[[رده:صفات ناپسند]]
 +
[[رده:مقاله های مرتبط به دانشنامه]]
 +
{{سنجش کیفی
 +
|سنجش=شده
 +
|شناسه= ضعیف
 +
|عنوان بندی مناسب= خوب
 +
|کفایت منابع و پی نوشت ها= متوسط
 +
|رعایت سطح مخاطب عام= خوب
 +
|رعایت ادبیات دانشنامه ای= متوسط
 +
|جامعیت= خوب
 +
|رعایت اختصار= خوب
 +
|سیر منطقی= خوب
 +
|کیفیت پژوهش= متوسط
 +
|رده= دارد
 +
}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۰

یکی از رذایل اخلاقی که ناشی از تفریط در قوه‌ی غضب است، جُبن (ترس) می باشد،[۱] که عبارت است از این که در مواردى که مثلا اولى انتقام است، هیچ جنبشى و حرکتى نکند. قوه غضب در همه موجود است، ولى در بعضى از افراد ضعف و نقص مى‌یابد و در آنها جُبن پدیدار مى‌گردد.

زیان ترس و علاج آن

جُبن از مهلکات بزرگ است و آدمى به سبب آن دچار صفات مذمومى مانند خوارى و ذلت نفس و ناگوارى زندگى مى‌شود و مردم در جان و مال او طمع مى‌کنند و در کارهاى خود بى‌ثبات و تنبل و راحت طلب مى‌گردد. از این رو از همه سعادت ها باز مى‌ماند و ستمکاران دست تجاوز بر او مى‌گشایند و انواع رسوائی ها را درباره خود و اهل خود تحمل مى‌کند و دشنام ها و تهمت هاى ناروا را مى‌شنود و نسبت‌ به آنچه موجب ننگ و رسوائى است ‌بى‌مبالات مى‌شود و مقاصد و امور مهم خود را مهمل و معطل مى‌گذارد ولذا در شریعت از آن نکوهش شده است.

و علاج آن - بعد از این که نفس را از مهلک بودن جبن و این که نوعی نقص است آگاه کرد - این است که انگیزه‌هاى غضب را در آنچه جبن به سبب آنها پدید مى‌آید، تحریک کند. از حکما نقل شده است که خود را در معرض مخاطرات شدید قرار می دادند تا ترسشان از بین برود.

مورد دیگری که براى معالجه ترس سودمند است این است که با کسانى که خود را از شرّ و دشمنى او ایمن مى‌دانند وضع مخاصمه بگیرد تا نیروى غضب او تحریک شود و هنگامی که در نفس او ملکه شجاعت حاصل شد، آنگاه خویش را از این که تجاوز کند و دچار افراط شود نگاه دارد.

روایاتی در مذمت ترس

  • در حدیثی از امام حسن علیه السلام در تعریف جبن، می خوانیم: قیل فما الجُبن قال الجرأة علی الصدیق والنُکول عن العدو؛ ترسو بودن آن است که در برابر دوستان جسور و در برابر دشمنان ناتوان باشی! [۲]
  • امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: الجبن و الحرص والبخل غرائز سوء یجمعها سوء الظن بالله سبحانه؛ ترس و حرص و بخل، صفات زشتی است که در سوءظن به خداوند سبحان خلاصه می شود! [۳]
  • امام باقر علیه السلام فرمود: ... وَلَا یکونُ الْمُؤْمِنُ جَبَاناً وَ لَاحَرِیصاً و لَاشَحِیحاً؛ ؛ انسان باایمان نه ترسو است و نه حریص و نه بخیل! [۴]
  • امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: لاتشرکنّ فی رأیک جَباناً یضعفک عن الامر الامور و یعظم علیک ما لیس بعظیم؛ هرگز با انسان ترسو، مشورت نکن؛ چرا که تو را از کارهای مهم باز می دارد و موضوعات کوچک را در نظر تو بزرگ جلوه می دهد! [۵]
  • رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: ... مَن أَحَسَّ مِن نَفسِهِ جُبناً فَلَا یَغزُ؛ کسی که در خود ترسی احساس می کند، در جنگ شرکت نکند! [۶]

پانویس

  1. مراد از آن، ترس نامعقول است نه معقول.
  2. تحف العقول، ص۲۲۵
  3. غرر الحکم، ص۲۹۲
  4. وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۰
  5. غررالحکم، ص۴۴۲
  6. مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۱۲۵

منابع