منابع و پی نوشتهای متوسط
رعایت ادبیات دانشنامه ای متوسط
مقاله بدون شناسه یا دارای شناسه ضعیف است
کیفیت پژوهش متوسط است
مقاله مورد سنجش قرار گرفته است

جبن: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سطر ۱: سطر ۱:
 
{{متوسط}}
 
{{متوسط}}
یکی از رذایل اخلاقی که ناشی از تفریط در قوه‌ی [[غضب]] است، جُبن (ترس) می باشد،<ref> مراد از آن، ترس نامعقول است نه معقول.</ref> که عبارت است از اين كه در مواردى كه مثلا اولى انتقام است، هيچ جنبشى و حركتى نكند. قوه غضب در همه موجود است، ولى در بعضى از افراد ضعف و نقص مى‌يابد و در آنها جبن پديدار مى‌گردد.  
+
یکی از رذایل اخلاقی که ناشی از تفریط در قوه‌ی [[غضب]] است، '''جُبن''' (ترس) می باشد،<ref> مراد از آن، ترس نامعقول است نه معقول.</ref> که عبارت است از این که در مواردى که مثلا اولى انتقام است، هیچ جنبشى و حرکتى نکند. قوه غضب در همه موجود است، ولى در بعضى از افراد ضعف و نقص مى‌یابد و در آنها جُبن پدیدار مى‌گردد.  
  
جُبن از مهلكات بزرگ است و آدمى به سبب آن دچار صفات مذمومى مانند خوارى و [[ذلت نفس]] و ناگوارى زندگى مى‌شود و مردم در جان و مال او طمع مى‌كنند و در كارهاى خود بى‌ثبات و تنبل و راحت طلب مى‌گردد. از اين رو از همه سعادت ها باز مى‌ماند و ستمكاران دست تجاوز بر او مى‌گشايند و انواع رسوائی ها را درباره خود و اهل خود تحمل مى‌كند و دشنام ها و تهمت هاى ناروا را مى‌شنود و نسبت‌ به آنچه موجب ننگ و رسوائى است ‌بى‌مبالات مى‌شود و مقاصد و امور مهم خود را مهمل و معطل مى‌گذارد ولذا در شريعت از آن نكوهش شده است.
+
== زیان ترس و علاج آن ==
 +
جُبن از مهلکات بزرگ است و آدمى به سبب آن دچار صفات مذمومى مانند خوارى و [[ذلت نفس]] و ناگوارى زندگى مى‌شود و مردم در جان و مال او طمع مى‌کنند و در کارهاى خود بى‌ثبات و تنبل و راحت طلب مى‌گردد. از این رو از همه سعادت ها باز مى‌ماند و ستمکاران دست تجاوز بر او مى‌گشایند و انواع رسوائی ها را درباره خود و اهل خود تحمل مى‌کند و دشنام ها و تهمت هاى ناروا را مى‌شنود و نسبت‌ به آنچه موجب ننگ و رسوائى است ‌بى‌مبالات مى‌شود و مقاصد و امور مهم خود را مهمل و معطل مى‌گذارد ولذا در شریعت از آن نکوهش شده است.
  
و علاج آن - بعد از این که نفس را از مهلک بودن جبن و این که نوعی نقص است آگاه کرد - اين است كه انگيزه‌هاى غضب را در آنچه جبن به سبب آنها پديد مى‌آيد، تحريك كند. از حكما نقل شده است كه خود را در معرض مخاطرات شديد قرار می دادند تا ترسشان از بین برود. مورد دیگری كه براى معالجه ترس سودمند است اين است كه با كسانى كه خود را از شرّ و دشمنى او ايمن مى‌دانند وضع مخاصمه بگيرد تا نيروى غضب او تحريك شود و هنگامی که در [[نفس]] او ملكه [[شجاعت]] حاصل شد، آنگاه خويش را از اين كه تجاوز كند و دچار افراط شود نگاه دارد.
+
و علاج آن - بعد از این که [[نفس]] را از مهلک بودن جبن و این که نوعی نقص است آگاه کرد - این است که انگیزه‌هاى غضب را در آنچه جبن به سبب آنها پدید مى‌آید، تحریک کند. از حکما نقل شده است که خود را در معرض مخاطرات شدید قرار می دادند تا ترسشان از بین برود.  
 +
 
 +
مورد دیگری که براى معالجه ترس سودمند است این است که با کسانى که خود را از شرّ و دشمنى او ایمن مى‌دانند وضع مخاصمه بگیرد تا نیروى غضب او تحریک شود و هنگامی که در نفس او ملکه [[شجاعت]] حاصل شد، آنگاه خویش را از این که تجاوز کند و دچار افراط شود نگاه دارد.
  
 
==روایاتی در مذمت ترس==
 
==روایاتی در مذمت ترس==
  
*در [[حدیث|حديثی]] از [[امام حسن]] عليه السلام در تعريف جبن، می خوانيم: {{متن حدیث|قيل فما الجبن قال الجرأة علی الصديق والنكول عن العدو}}؛ ترسو بودن آن است كه در برابر دوستان جسور و در برابر دشمنان ناتوان باشی! <ref>[[تحف العقول]]، ص225</ref>
+
*در [[حدیث|حدیثی]] از [[امام حسن]] علیه السلام در تعریف جبن، می خوانیم: {{متن حدیث|قیل فما الجُبن قال الجرأة علی الصدیق والنُکول عن العدو}}؛ ترسو بودن آن است که در برابر دوستان جسور و در برابر دشمنان ناتوان باشی! <ref>[[تحف العقول]]، ص۲۲۵</ref>
  
*[[امام باقر]] عليه السلام فرمودند:{{متن حدیث|...وَلَا يَكُونُ الْمُؤْمِنُ جَبَاناً وَ لَاحَرِيصاً و َلَاشَحِيحاً؛ }}؛ انسان باايمان نه ترسو است و نه حريص و نه بخيل! <ref>[[وسائل الشيعة]]، ج9، ص40</ref>
+
*[[امام علی علیه السلام|امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|الجبن و الحرص والبخل غرائز سوء یجمعها سوء الظن بالله سبحانه}}؛ ترس و [[حرص]] و [[بخل]]، صفات زشتی است که در [[سوء ظن|سوءظن]] به خداوند سبحان خلاصه می شود! <ref>[[غرر الحکم]]، ص۲۹۲</ref>
 +
*[[امام باقر]] علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|... وَلَا یکونُ الْمُؤْمِنُ جَبَاناً وَ لَاحَرِیصاً و لَاشَحِیحاً؛ }}؛ انسان باایمان نه ترسو است و نه حریص و نه بخیل! <ref>[[وسائل الشیعة]]، ج۹، ص۴۰</ref>
  
*[[امام علی علیه السلام|اميرالمؤمنین]] عليه السلام فرمودند:{{متن حدیث|الجبن و الحرص والبخل غرائز سوء يجمعها سوء الظن بالله سبحانه}}؛ ترس و حرص و بخل، صفات زشتی است كه در [[سوء ظن|سوءظن]] به خداوند سبحان خلاصه می شود! <ref>[[غررالحكم]]، ص292</ref>
+
*امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: {{متن حدیث|لاتشرکنّ فی رأیک جَباناً یضعفک عن الامر الامور و یعظم علیک ما لیس بعظیم}}؛ هرگز با انسان ترسو، مشورت نکن؛ چرا که تو را از کارهای مهم باز می دارد و موضوعات کوچک را در نظر تو بزرگ جلوه می دهد! <ref>غررالحکم، ص۴۴۲</ref>
*اميرالمؤمنین عليه السلام فرمودند:{{متن حدیث|لاتشركن فی رأيك جبانا يضعفك عن الامر الامور و يعظم عليك ما ليس بعظيم}}؛ هرگز با انسان ترسو، مشورت نكن؛ چرا كه تو را از كارهای مهم باز می دارد و موضوعات كوچك را در نظر تو بزرگ جلوه می دهد! <ref>غررالحكم، ص442</ref>
 
 
 
*[[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلی الله عليه و آله فرمود:{{متن حدیث|... مَنْ أَحَسَّ مِنْ نَفْسِهِ جُبْناً فَلَا يَغْزُ}}؛ كسی كه در خود، ترسی احساس می كند، در جنگ شركت نكند! <ref>[[مستدرك الوسائل]]، ج11، ص125</ref>
 
  
 +
*[[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلی الله علیه و آله فرمود: {{متن حدیث|... مَن أَحَسَّ مِن نَفسِهِ جُبناً فَلَا یَغزُ}}؛ کسی که در خود ترسی احساس می کند، در جنگ شرکت نکند! <ref>[[مستدرک الوسائل]]، ج۱۱، ص۱۲۵</ref>
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
<references />
 
<references />
 
 
==منابع==
 
==منابع==
 
+
*[http://www.downloadbook.org/maasumin/np/tarsou.HTM سایت دانلود بوک، بخش با معصومین، مقاله ترس، نوشته جمعی از پژوهشگران]
*[http://www.downloadbook.org/maasumin/np/tarsou.HTM سایت دانلود بوک، بخش با معصومین، مقاله ترس، نوشته ی جمعی از پژوهشگران]
+
*ج‍لال‌ال‍دی‍ن‌ م‍ج‍ت‍ب‍وی‌، علم اخلاق اسلامی، (ترج‍م‍ه‌ ک‍ت‍اب‌ ج‍ام‍ع‌ ال‍س‍ع‍ادات، ت‍أل‍ی‍ف‌ ملا م‍ه‍دی‌ ن‍راق‍ی‌).
*ج‍لال‌ال‍دی‍ن‌ م‍ج‍ت‍ب‍وی‌، علم اخلاق اسلامی، (ترج‍م‍ه‌ ک‍ت‍اب‌ ج‍ام‍ع‌ ال‍س‍ع‍ادة/ ت‍ال‍ی‍ف‌ م‍ه‍دی‌ ن‍راق‍ی‌).
 
 
 
 
[[رده:اخلاق فردی]]
 
[[رده:اخلاق فردی]]
 
[[رده:صفات ناپسند]]
 
[[رده:صفات ناپسند]]
 
[[رده:مقاله های مرتبط به دانشنامه]]
 
[[رده:مقاله های مرتبط به دانشنامه]]
 
 
{{سنجش کیفی
 
{{سنجش کیفی
 
|سنجش=شده
 
|سنجش=شده

نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۸

یکی از رذایل اخلاقی که ناشی از تفریط در قوه‌ی غضب است، جُبن (ترس) می باشد،[۱] که عبارت است از این که در مواردى که مثلا اولى انتقام است، هیچ جنبشى و حرکتى نکند. قوه غضب در همه موجود است، ولى در بعضى از افراد ضعف و نقص مى‌یابد و در آنها جُبن پدیدار مى‌گردد.

زیان ترس و علاج آن

جُبن از مهلکات بزرگ است و آدمى به سبب آن دچار صفات مذمومى مانند خوارى و ذلت نفس و ناگوارى زندگى مى‌شود و مردم در جان و مال او طمع مى‌کنند و در کارهاى خود بى‌ثبات و تنبل و راحت طلب مى‌گردد. از این رو از همه سعادت ها باز مى‌ماند و ستمکاران دست تجاوز بر او مى‌گشایند و انواع رسوائی ها را درباره خود و اهل خود تحمل مى‌کند و دشنام ها و تهمت هاى ناروا را مى‌شنود و نسبت‌ به آنچه موجب ننگ و رسوائى است ‌بى‌مبالات مى‌شود و مقاصد و امور مهم خود را مهمل و معطل مى‌گذارد ولذا در شریعت از آن نکوهش شده است.

و علاج آن - بعد از این که نفس را از مهلک بودن جبن و این که نوعی نقص است آگاه کرد - این است که انگیزه‌هاى غضب را در آنچه جبن به سبب آنها پدید مى‌آید، تحریک کند. از حکما نقل شده است که خود را در معرض مخاطرات شدید قرار می دادند تا ترسشان از بین برود.

مورد دیگری که براى معالجه ترس سودمند است این است که با کسانى که خود را از شرّ و دشمنى او ایمن مى‌دانند وضع مخاصمه بگیرد تا نیروى غضب او تحریک شود و هنگامی که در نفس او ملکه شجاعت حاصل شد، آنگاه خویش را از این که تجاوز کند و دچار افراط شود نگاه دارد.

روایاتی در مذمت ترس

  • در حدیثی از امام حسن علیه السلام در تعریف جبن، می خوانیم: قیل فما الجُبن قال الجرأة علی الصدیق والنُکول عن العدو؛ ترسو بودن آن است که در برابر دوستان جسور و در برابر دشمنان ناتوان باشی! [۲]
  • امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: الجبن و الحرص والبخل غرائز سوء یجمعها سوء الظن بالله سبحانه؛ ترس و حرص و بخل، صفات زشتی است که در سوءظن به خداوند سبحان خلاصه می شود! [۳]
  • امام باقر علیه السلام فرمود: ... وَلَا یکونُ الْمُؤْمِنُ جَبَاناً وَ لَاحَرِیصاً و لَاشَحِیحاً؛ ؛ انسان باایمان نه ترسو است و نه حریص و نه بخیل! [۴]
  • امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: لاتشرکنّ فی رأیک جَباناً یضعفک عن الامر الامور و یعظم علیک ما لیس بعظیم؛ هرگز با انسان ترسو، مشورت نکن؛ چرا که تو را از کارهای مهم باز می دارد و موضوعات کوچک را در نظر تو بزرگ جلوه می دهد! [۵]
  • رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: ... مَن أَحَسَّ مِن نَفسِهِ جُبناً فَلَا یَغزُ؛ کسی که در خود ترسی احساس می کند، در جنگ شرکت نکند! [۶]

پانویس

  1. مراد از آن، ترس نامعقول است نه معقول.
  2. تحف العقول، ص۲۲۵
  3. غرر الحکم، ص۲۹۲
  4. وسائل الشیعة، ج۹، ص۴۰
  5. غررالحکم، ص۴۴۲
  6. مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۱۲۵

منابع