تنقیح المقال فی علم الرجال (کتاب)

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مؤلف

شیخ عبدالله بن محمدحسین بن عبدالله مامقانى (م 1351 ق).

زندگی‌نامه و اظهارنظرها

وى یكى از برجسته ترین دانشمندان شیعه در علوم متعدد خصوصاً در علم رجال بوده است. آقا بزرگ تهرانى معتقد است : «كتاب تنقیح المقال مفصل ترین و جامع ترین كتاب رجالى شیعه است. مدت تحقیق و تهذیب و چاپ این كتاب كه شش جلد است، از سه سال تجاوز نكرده و هیچ عالم رجالى چنین توفیقى نداشته است».[۱]

تألیفات مامقانی

- مقیاس الهدایة فى علم الدرایة

- مرآة الكمال

- سراج الشیعة فى آداب الشریعة

- تلخیص مقیاس الهدایة

- تنقیح المقال.

معرفى اجمالى كتاب

جلد اول كتاب داراى مقدمه اى است كه مؤلف در آن به چند مطلب اساسى پرداخته است . مباحثى همچون: تعریف علم رجال، موضوع آن، دلیل حاجت به این علم و فواید آن (كه حدود 29 فایده ذكر کرده است). و از جلد دوم تا جلد ششم نام راویان به ترتیب الفبا ذكر شده است. مؤلف، جلد ششم كتاب خود را به القاب و كنیه هاى روات اختصاص داده و در انتهاى آن مطلبى تحت عنوان «خاتمه» آورده و ده فایده را ذكر كرده است.

مهمترین ویژگی کتاب

ازویژگیهای مهم این اثر، وجود فهرستی با عنوان «نتائج التنقیح فی تمییزالسقیم من الصحیح » در ابتدای کتاب است . این فهرست مفصّل در بر دارندة اوصاف راویان (ثقه ، حسن ، موثّق ، مجهول ، مهمل و موارد خاص ) در مقابل نام هر راوی است و در حکم چکیدة آرای مؤلف در مورد رجال مذکور در کتاب است . ترتیب الفبایی فهرست و تطابق شماره گذاری آن با متن اصلی ، بر کارآمدی آن در مراجعات سریع افزوده است [۲]


وضعیت نشر

این كتاب در نجف اشرف به چاپ رسیده است.

پانویس

  1. الذریعه، ج 4، ص 466.
  2. دانشنامه جهان اسلام ، موسسه دائره المعارف الفقه الاسلامی ج1 ص 2945

منابع

- محمدرضا ضمیری، کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی.

- دانشنامه جهان اسلام ، موسسه دائره المعارف الفقه الاسلامی ج1 ص 2945