برهان (اسامی و اوصاف قرآن)

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۸ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.

Icon-computer.png
محتوای فعلی مقاله یکی از پایگاه های معتبر متناسب با عنوان است.

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


«برهان» در لغت به معنای دلیل روشن و محکمی است که مطلب را ثابت می‌کند و شخص مقابل در برابر آن ناتوان می‌شود. برخی از دانشمندان مانند علامه طبرسی «برهان» را از صفات قرآن کریم دانسته‌اند. برهان به این معنا تنها در آیه ۱۷۴ سوره نساء آمده است: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءكُم بُرْهَانٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا».

چون مجموع قرآن به دلیل جنبه‌های اعجازش، دلیل روشن و محکمی بر حقانیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است و نیز بر عقل و منطق انطباق دارد، به آن «برهان» گفته‌اند. و چون قرآن، خود نور و کتاب آشکار (مائده، ۱۵)، منزّه از هر گونه شکّ و تردید (بقره، ۲)، ملاک هدایت (بقره، ۲)، روشنگر هر چیز (نحل، ۸۹)، سبب تذکّر (زمر، ۲۷)، وسیله تعقّل (زخرف، ۳) و مایه علم (فصّلت، ۳) است، می‌توان همه آن را مصداق بارز برهان دانست.

در مقابل، بسیاری از مفسران گفته‌اند: منظور از «برهان» در این آیه، شخص پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و مراد از «نور» در ادامه آیه، «قرآن مجید» است. امین‌الاسلام طبرسی از برخی نقل می‌کند که گفته‌اند منظور از برهان، قرآن است.

منابع

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن