الوجیزة فی الرجال (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (مهدی موسوی صفحهٔ الوجيزة فى علم الرجال (کتاب) را به الوجیزة فی الرجال (کتاب) منتقل کرد)
 
(۵ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۷: سطر ۷:
 
|نویسنده= محمدباقر مجلسی  
 
|نویسنده= محمدباقر مجلسی  
  
|موضوع= محدثان شیعه
+
|موضوع= علم رجال
  
 
|زبان= عربی  
 
|زبان= عربی  
  
|تعداد جلد= 1
+
|تعداد جلد= ۱
  
 
|عنوان افزوده1= محقق  
 
|عنوان افزوده1= محقق  
  
|افزوده1= محمد كاظم رحمان ستايش‌
+
|افزوده1= محمدكاظم رحمان‌ستایش‌
  
 
|عنوان افزوده2=
 
|عنوان افزوده2=
سطر ۲۱: سطر ۲۱:
 
|افزوده2=
 
|افزوده2=
  
|لینک= [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/87326/الوجيزة-في-الرجال--منبع-الكترونيكي  الوجيزة في الرجال]
+
|لینک= [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/87326/الوجيزة-في-الرجال--منبع-الكترونيكي  الوجيزة فی الرجال]
  
 
}}
 
}}
{{بخشی از یک کتاب}}
+
کتاب '''«الوجیزة فی الرجال»''' تألیف [[علامه مجلسى|علامه محمدباقر مجلسى]] (م، ۱۱۱۰ ق) اثری است در [[علم رجال]]. مؤلف در رجال، طریق و مبانی خاصى دارد و کتاب او با وجود حجم کم، مشتمل بر فوائد فراوانى است که شناخت احوال رجال را براى جوینده آسان مى‌کند.
  
 
==مؤلف==
 
==مؤلف==
 +
[[علامه مجلسى|علامه محمدباقر مجلسى]] (۱۱۱۰-۱۰۳۷ ق) فرزند [[محمدتقی مجلسی|مولى محمدتقى مجلسی]]، فقیه، محدث و متکلم معروف [[شیعه]] در قرن یازدهم هجری است. مجلسی از شاگردان [[ملا صالح مازندرانی]]، [[فیض کاشانی]] و [[ملا خلیل قزوینی]] بوده و [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت‌الله جزائرى]]، [[سید علی خان مدنی|سید علیخان مدنى]] و [[میرزا عبدالله افندی|میرزا عبدالله افندى]]، از شاگردان او هستند.
  
محمدباقر مجلسى.(م 1111 ق)
+
علامه مجلسی پس از وفات [[محقق سبزواری|ملا محمد باقر سبزواری]]، در سال ۱۰۹۰ هجری منصب [[شیخ الاسلام|شیخ الاسلامی]] را به عهده گرفت و در این مسند خدمات بسیاری را در زمینه‌های گوناگون سیاسی و اجتماعی به [[ایران]] و [[شیعه|تشیع]] نمود.
  
==معرفى اجمالى كتاب==
+
او در علوم مختلف اسلامى مانند [[تفسیر قرآن|تفسیر]]، [[حدیث]]، [[علم کلام|کلام]]، [[فقه]]، [[اصول]]، [[تاریخ]]، [[علم رجال|رجال]] و [[درایة الحدیث|درایه]] صاحب نظر بود و به کمک جمعی از شاگردانش موسوعه بزرگ حدیثی شیعه با نام «[[بحار الانوار]]» را تألیف نمود. از دیگر آثار ایشان، [[حلیة المتقین (کتاب)|حلیة المتقین]]، [[حق الیقین (کتاب)|حق الیقین]]، [[جلاء العیون]]، [[مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول (کتاب)|مرآت العقول]]، [[زاد المعاد (کتاب)|زاد المعاد]]، [[ملاذ الاخیار]] و الوجیزة فی الرجال را می توان نام برد.
  
[[علامه مجلسى]]، در این كتاب روات را به ترتیب حروف الفبا نقل كرده است. وى در رجال طریق خاصى دارد؛ مثلاً وى اشخاصى را در وجیزه از مجاهل شمرده است؛ اما در آخر مى فرماید. هر كسى كه در طریق مرحوم صدوق واقع گردیده است، او ممدوح است كه این نشان دهنده اعتماد مجلسى به مرحوم [[شیخ صدوق]] رحمه الله است.
+
==معرفى کتاب==
  
==وضعیت نشر==
+
کتاب «الوجیزة فی الرجال» اثر [[علم رجال|رجالى]] [[علامه مجلسى]] است، که آن را به درخواست تعدادى از شاگردانش به رشته تحریر درآورده است. مؤلف بر حسب اجتهاد خود به نگارش احوال راویان پرداخته است.
  
این اثر به كوشش منشورات مؤسسة الاعلمى در بیروت لبنان به سال 1415 ق چاپ و منتشر شده است.
+
این رساله اگرچه از حجم کمى برخوردار است، اما مشتمل بر فوائد فراوانى است که شناخت احوال رجال را براى جوینده آسان مى‌کند؛ لذا این رساله از بدو تألیف، پخش شد و از آن نسخه‌هاى فراوانى استنساخ گردید و اکنون بیش از ۱۲۰ نسخه خطى از این اثر در کتابخانه‌ها ثبت شده است.
  
==منابع==
+
== محتوای کتاب ==
محمدرضا ضمیری، کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی.
+
[[علامه مجلسى]] در این کتاب، روات را به ترتیب حروف الفبا نقل کرده است؛ بدین‌ترتیب که تا حد امکان بر اساس اسامى و سپس مواردى که این امکان نبوده جداگانه بر اساس [[کنیه]] و لقب مرتب شده است. وى در رجال طریق خاصى دارد؛ مثلاً وى اشخاصى را در وجیزه از مجاهیل شمرده است؛ اما در آخر مى فرماید: هر کسى که در طریق مرحوم صدوق واقع گردیده است، او ممدوح است؛ که این نشان دهنده اعتماد مجلسى به مرحوم [[شیخ صدوق]] است.
 +
 
 +
مؤلف در این رساله، مبانى [[علم رجال|رجالى]] ویژه‌اى دارد که شایسته است مورد بحث و مطالعه قرار گیرد؛ اول اینکه وى قائل به وثاقت «[[مشایخ]] [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]]» است. مشایخ اجازه به کسانى اطلاق مى‌شود که اجازه نقل روایات و کتب خود یا دیگرى را صادر نموده‌اند. دومین مبناى رجالى نویسنده، اعتماد بر وثاقت [[علامه حلى]] و دیگر متأخرین مانند [[شهید ثانى]] است. دیگر از امارات وثاقت نزد نویسنده، واقع شدن راوى در [[سند حدیث|سندى]] است که اَعلام، حکم به صحت آن کرده‌اند.
  
==متن کتاب الوجيزة في الرجال==
+
مجلسى در این رساله بر تعدادى از کتب اعتماد کرده که از آن جمله‌اند: [[رجال نجاشى]]، [[رجال شیخ طوسی (کتاب)|رجال]] و [[فهرست شیخ طوسی (کتاب)|فهرست]] و [[رجال کشی (کتاب)|اختیار معرفة الرجال]] از [[شیخ طوسی]]، [[رجال ابن داود (کتاب)|رجال ابن داود]]، [[خلاصة الاقوال (کتاب)|رجال علامه حلى]]، ربیع الشیعة [[شیخ طبرسی|طبرسى]]، الرعایة فی علم الدرایة [[شهید ثانى]]، [[الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد (کتاب)|الإرشاد مفید]] و الضعفاء [[ابن غضائری|ابن غضائرى]]. وى همچنین از اخبار ذکر شده در [[کتب اربعه|کتب اربعه]] شیعه، ثوثیق یا مدح برخى از روات را استفاده کرده است. در خاتمه کتاب نیز، اسانید [[شیخ صدوق]] در کتاب «[[من لایحضره الفقیه (کتاب)|من‌ لا‌یحضره‌ الفقیه]]» با ذکر وثاقت و صحت راوى ذکر شده است.
[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/87326/الوجيزة-في-الرجال--منبع-الكترونيكي  الوجيزة في الرجال]
 
  
 +
نویسنده به جهت رعایت اختصار، آراء خود را با استفاده از رمزهایى بیان کرده که در ابتداى کتاب و در مقدمه مؤلف به آنها اشاره شده است.
 +
==منابع==
 +
* [[نرم افزار مجموعه آثار مجلسیین]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
 +
* کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی، محمدرضا ضمیری.
 
[[رده:منابع رجالی]]
 
[[رده:منابع رجالی]]
 +
[[رده:آثار محمدباقر مجلسی]]
 
{{حدیث}}
 
{{حدیث}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۱۱

الوجيزة فى علم الرجال.jpg
نویسنده محمدباقر مجلسی
موضوع علم رجال
زبان عربی
تعداد جلد ۱
محقق محمدكاظم رحمان‌ستایش‌

الوجيزة فی الرجال

کتاب «الوجیزة فی الرجال» تألیف علامه محمدباقر مجلسى (م، ۱۱۱۰ ق) اثری است در علم رجال. مؤلف در رجال، طریق و مبانی خاصى دارد و کتاب او با وجود حجم کم، مشتمل بر فوائد فراوانى است که شناخت احوال رجال را براى جوینده آسان مى‌کند.

مؤلف

علامه محمدباقر مجلسى (۱۱۱۰-۱۰۳۷ ق) فرزند مولى محمدتقى مجلسی، فقیه، محدث و متکلم معروف شیعه در قرن یازدهم هجری است. مجلسی از شاگردان ملا صالح مازندرانی، فیض کاشانی و ملا خلیل قزوینی بوده و سید نعمت‌الله جزائرى، سید علیخان مدنى و میرزا عبدالله افندى، از شاگردان او هستند.

علامه مجلسی پس از وفات ملا محمد باقر سبزواری، در سال ۱۰۹۰ هجری منصب شیخ الاسلامی را به عهده گرفت و در این مسند خدمات بسیاری را در زمینه‌های گوناگون سیاسی و اجتماعی به ایران و تشیع نمود.

او در علوم مختلف اسلامى مانند تفسیر، حدیث، کلام، فقه، اصول، تاریخ، رجال و درایه صاحب نظر بود و به کمک جمعی از شاگردانش موسوعه بزرگ حدیثی شیعه با نام «بحار الانوار» را تألیف نمود. از دیگر آثار ایشان، حلیة المتقین، حق الیقین، جلاء العیون، مرآت العقول، زاد المعاد، ملاذ الاخیار و الوجیزة فی الرجال را می توان نام برد.

معرفى کتاب

کتاب «الوجیزة فی الرجال» اثر رجالى علامه مجلسى است، که آن را به درخواست تعدادى از شاگردانش به رشته تحریر درآورده است. مؤلف بر حسب اجتهاد خود به نگارش احوال راویان پرداخته است.

این رساله اگرچه از حجم کمى برخوردار است، اما مشتمل بر فوائد فراوانى است که شناخت احوال رجال را براى جوینده آسان مى‌کند؛ لذا این رساله از بدو تألیف، پخش شد و از آن نسخه‌هاى فراوانى استنساخ گردید و اکنون بیش از ۱۲۰ نسخه خطى از این اثر در کتابخانه‌ها ثبت شده است.

محتوای کتاب

علامه مجلسى در این کتاب، روات را به ترتیب حروف الفبا نقل کرده است؛ بدین‌ترتیب که تا حد امکان بر اساس اسامى و سپس مواردى که این امکان نبوده جداگانه بر اساس کنیه و لقب مرتب شده است. وى در رجال طریق خاصى دارد؛ مثلاً وى اشخاصى را در وجیزه از مجاهیل شمرده است؛ اما در آخر مى فرماید: هر کسى که در طریق مرحوم صدوق واقع گردیده است، او ممدوح است؛ که این نشان دهنده اعتماد مجلسى به مرحوم شیخ صدوق است.

مؤلف در این رساله، مبانى رجالى ویژه‌اى دارد که شایسته است مورد بحث و مطالعه قرار گیرد؛ اول اینکه وى قائل به وثاقت «مشایخ اجازه» است. مشایخ اجازه به کسانى اطلاق مى‌شود که اجازه نقل روایات و کتب خود یا دیگرى را صادر نموده‌اند. دومین مبناى رجالى نویسنده، اعتماد بر وثاقت علامه حلى و دیگر متأخرین مانند شهید ثانى است. دیگر از امارات وثاقت نزد نویسنده، واقع شدن راوى در سندى است که اَعلام، حکم به صحت آن کرده‌اند.

مجلسى در این رساله بر تعدادى از کتب اعتماد کرده که از آن جمله‌اند: رجال نجاشى، رجال و فهرست و اختیار معرفة الرجال از شیخ طوسی، رجال ابن داود، رجال علامه حلى، ربیع الشیعة طبرسى، الرعایة فی علم الدرایة شهید ثانى، الإرشاد مفید و الضعفاء ابن غضائرى. وى همچنین از اخبار ذکر شده در کتب اربعه شیعه، ثوثیق یا مدح برخى از روات را استفاده کرده است. در خاتمه کتاب نیز، اسانید شیخ صدوق در کتاب «من‌ لا‌یحضره‌ الفقیه» با ذکر وثاقت و صحت راوى ذکر شده است.

نویسنده به جهت رعایت اختصار، آراء خود را با استفاده از رمزهایى بیان کرده که در ابتداى کتاب و در مقدمه مؤلف به آنها اشاره شده است.

منابع