آیه 1 سوره یس

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به: ناوبری، جستجو
مشاهده آیه در سوره

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ يس

مشاهده آیه در سوره


<<1 آیه 1 سوره یس 2>>
سوره : سوره یس (36)
جزء : 22
نزول : مکه

ترجمه های فارسی[ویرایش]

یس (ای سیّد رسولان و ای کاملترین انسان)

یس

يس‌[/ياسين‌]

يا، سين.

یس.

ترجمه های انگلیسی(English translations)[ویرایش]

Ya, Seen.

Ya Sin.

معانی کلمات آیه[ویرایش]

«یس»: از حروف مقطّعه است (نگا: بقره / .

نزول[ویرایش]

شأن نزول آیات 1 تا 7:

ابن عباس گوید: رسول خدا صلى الله علیه و آله ذکر سجده را بلند قرائت می‌کرد تا این که عده اى از قریش در صدد ایذاء و اذیت پیامبر برآمدند و خواستند نقشه شوم خویش را عملى سازند ولى گرفتار شدند و به شکنجه افتادند لذا با زبان عذرخواهى نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمدند و او را به خداوند و خویشاوندانش قسم دادند و از اثر دعاى پیامبر از گرفتارى و شکنجه رهائى یافتند سپس این آیات نازل گردید با وجود بر این هیچ یک از آنان ایمان نیاوردند.[۱]

تفسیر آیه[ویرایش]

تفسیر نور (محسن قرائتی)[ویرایش]


جلد 7 - صفحه 517

سیمای سوره‌ى يس‌

اين سوره در مكّه نازل شده و هشتاد و سه آيه دارد و به نام اوّلين آيه‌اش كه از حروف مقطّعه است، نامگذارى شده است.

مطالب اين سوره بر محور عقايد است و تعليم آن به فرزندان و هديه كردن ثواب قرائت آن به مردگان سفارش شده است.

اين سوره با گواهى خداوند به رسالت پيامبر اسلام آغاز و با بيان رسالت سه تن از پيامبران الهى ادامه مى‌يابد.

در بخشى از اين سوره، به برخى از آيات عظمت پروردگار در هستى به عنوان نشانه‌هاى توحيد اشاره شده و در بخش ديگر، مسائل مربوط به معاد، سؤال و جواب در دادگاه قيامت و ويژگى‌هاى بهشت و دوزخ مطرح شده است.

در روايات از سوره يس به عنوان «قلب قرآن» ياد شده است. «1»


«1». تفسير نورالثقلين.

جلد 7 - صفحه 518


بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

به نام خداوند بخشنده مهربان‌

يس «1» وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ «2»

يا، سين. سوگند به قرآن (محكم و) حكمت‌آموز.

إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ «3» عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ «4»

كه همانا تو از پيامبرانى. بر راه راست هستى.

نکته ها

به گفته‌ى روايات، يس نام مبارك پيامبر صلى الله عليه و آله است. «1»

كلمه «حكيم» هم مى‌تواند به معناى ذوالحكمة باشد و هم به معناى محكم، نظير آيه اول سوره هود كه مى‌فرمايد: «أُحْكِمَتْ آياتُهُ» يعنى آيات قرآن محكم است.

راه مستقيم، راهى نيست كه پس از پيمودن تمام آن به مقصد برسيم، بلكه به هر مقدار كه برويم به بخشى از مقصد رسيده‌ايم. مانند تحصيل علم كه به هر مقدار پيش برويم، به همان ميزان به علم دست يافته‌ايم.

در برابر انواع تهمت‌ها كه به پيامبر، شاعر، كاهن، ساحر و مجنون مى‌گفتند، خداوند حكيم سوگند به قرآن حكمت‌آميز بر رسالت پيامبر تأكيد مى‌كند.

پیام ها

1- در قرآن باطل راه ندارد و تمام آن محكم و استوار است. «وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ»


«1». تفسير مجمع البيان.

جلد 7 - صفحه 519

2- سوگند به قرآن آنهم از سوى خداوند، بيانگر عظمت و قداست آن است. «وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ»

3- در برابر هجوم تهمت‌ها و تضعيف‌هاى ناروا، حمايت‌هاى صحيح و همه جانبه ضرورت دارد. «إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ»

4- مردان خدا در طول تاريخ تنها نيستند و در كنار ساير فرستادگان الهى هستند. «لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ»

5- راه پيامبر همان راه خداست. «إِنَّ رَبِّي عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ» «1»، إِنَّكَ‌ ... عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ‌ (راه مستقيم، راه خدا و رسول اوست.)

6- براى موفقيّت سه چيز لازم است: الف: برنامه مدوّن «قرآن حكيم» ب: مجرى و رهبر آگاه‌ «لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ» ج: راه روشن. «صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ»

7- اساس عقيده بايد محكم باشد. (خداى حكيم، قرآن حكيم و پيامبر آموزگار حكمت). «يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ»*

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)[ویرایش]



بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

يس «1»

يس‌ در اين كلمه مباركه وجوهى است:

1- در معانى الاخبار- از حضرت صادق عليه السلام: اما «يس» اسمى است از اسماء پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله، معنايش (ايها السامع الوحى) اى شنونده وحى‌ «1».

2- در خصال- محمد بن مسلم از حضرت باقر عليه السلام، فرمود:

بدرستى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را ده اسم است پنج اسم آن در قرآن است: محمد، احمد، عبد اللّه، يس، نون. و اما آنها كه در قرآن نيست: فاتح، خاتم، كاف، المقفى، المعاشر. «2» 3- يس، به لغت طىّ معنى اويا انسان است.

4- در مجالس- از حضرت امير المؤمنين عليه السلام در آيه «سلام على آل ياسين» فرمود: (يس) حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله، و مائيم آل محمد. «3» 5- نزد بعضى (سين) اشاره است به سويت اعتداليه حضرت «يا سيد الاولين و الاخرين».


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)[ویرایش]


بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

يس «1» وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ «2» إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ «3» عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ «4»

تَنْزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ «5» لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أُنْذِرَ آباؤُهُمْ فَهُمْ غافِلُونَ «6» لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلى‌ أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ «7» إِنَّا جَعَلْنا فِي أَعْناقِهِمْ أَغْلالاً فَهِيَ إِلَى الْأَذْقانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ «8» وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ «9»

وَ سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ «10» إِنَّما تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَ أَجْرٍ كَرِيمٍ «11» إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى‌ وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ وَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ «12»

ترجمه‌

اى سيّد بشر

قسم بقرآن محكم‌

كه همانا تو هر آينه از فرستادگانى‌

بر راه راست نازل نمود

نازل نمودنى خداوند ارجمند مهربان‌

تا بيم دهى گروهى را كه بيم داده نشدند پدرانشان پس آنها غافلانند

هر آينه بتحقيق واجب شد وعده عذاب بر بيشترشان پس آنها نميگروند

همانا ما قرار داديم در گردنهاشان غلهائى پس آن تا چانه‌ها است پس آنها چشم بسته سر در هوا ماندگانند

و قرار داديم از پيش رويشان سدّى و از پشت سرشان سدّى پس فرو پوشانديم چشمهاشان را پس آنها نمى‌بينند

و يكسان است بر آنها يا بيم دهى آنها را يا بيم ندهى آنها را ايمان نميآورند

جز اين نيست كه بيم ميدهى كسى را كه پيروى كند قرآن را و بترسد از خداى بخشنده با پنهانى پس مژده ده او را بآمرزش و پاداشى خوب‌

همانا ما زنده ميكنيم مردگانرا و مينويسيم آنچه را پيش فرستادند و اثرهاى باقى آنها را و هر چيز احصاء نموديم ما آنرا در پيشوائى بيان كننده.

تفسير

اگر چه در اوّل سوره بقره شرحى راجع بكليّه فواتح السّور گذشت ولى در اين سوره بملاحظه روايات عديده از ائمه اطهار و خطاب خداوند به پيغمبر


جلد 4 صفحه 397

صلّى اللّه عليه و اله و سلّم انّك لمن المرسلين مراد آنوجود مبارك است يا براى آنكه ياء حرف ندا و سين اشاره بانسان كامل يا سيّد البشر و سيّد الأنبياء است چنانچه گفته‌اند يا اشاره بسامع وحى است چنانچه از امام صادق عليه السّلام نقل شده يا جمعا يكى از اسماء مقدّسه آنحضرت است چنانچه در چند روايت بآن تصريح شده و آنكه آل يس كه خداوند فرموده سلام على آل ياسين ائمّه اطهارند و در سوره احزاب ذيل آيه شريفه انّ اللّه و ملائكته يصلّون على النّبىّ حديث مفصّلى از حضرت رضا عليه السّلام در اين باب گذشت كه علماء عصر همه اقرار نموده بودند كه مراد از يس پيغمبر خاتم صلى اللّه عليه و اله است و خداوند متعال بعد از اثبات رسالت آنحضرت بأدلّه محكمه در سابق و بقاء كفّار بر انكار براى تأكيد و تسجيل امر و ردّ انكار آنها قسم ياد فرموده بمؤكّدترين قسم خود يعنى ببزرگترين كتاب محكم خود كه ناسخ كتب سابقه و معجزه باقيه براى امم لاحقه است و باطلى در آن راه نيافته و نخواهد يافت و حاكم در اختلافات و فارق بين حق و باطل است و مشتمل بر مطالب حكميّه و مواعظ حكمت‌آميز ميباشد و حكيم بتمام معانى است كه تو از پيمبرانى و ثابت بر دين حق و راه روشن اسلامى يا از فرستاده شدگانى بر راه راست توحيد و تعيين امام كه راهنماى انام باشد و آن قرآن فرستاده و نازل شده از طرف خداوند عزيز مهربان است بنابر قرائت تنزيل برفع كه خبر هو يا هذا باشد يا فرستاده شد فرستادن خداى عزيز مهربان در صورتى كه بنصب قرائت شود و در هر حال فرستادن آن و تو براى آن بود كه بترسانى از خدا و روز جزا قومى را كه تو در بين آنهائى چنانچه ترسانده شدند پدران آنها چون غافلند از ياد خدا و پيغمبر او و مواعيدش چنانچه در كافى از امام صادق عليه السّلام نقل نموده ولى در مجمع فرموده بهتر آنستكه ما نافيه باشد و جمله در موضع نصب است بنابر صفت بودن براى قوم چنانچه ترجمه شد و انصاف آنستكه اين معنى اگر چه بنظر بدوى اظهر است ولى با قول خداوند كه در سوره قبل بيان شد ان من امّة الّا خلافيها نذير منافات دارد و توجيهاتى كه در مجمع براى آن ذكر شده موجّه نيست خصوصا با آنكه قدر متيقّن از آن قوم قريشند كه در پدران آنها حضرت اسمعيل و ابراهيم عليهما السلام وجود داشته‌اند و بتحقيق واجب و لازم شد وعده عذاب خدا بر بيشتر آنها كه با نصب امام مخالفند و اقرار بولايت امير المؤمنين و ائمه‌


جلد 4 صفحه 398

معصومين ندارند پس آنها بآنذوات مقدّسه ايمان نميآورند چنانچه در روايت سابق الذّكر از امام صادق عليه السّلام نقل شده و غريزه تكبّر و نخوت و عصبيّت كه ما براى مصالحى در طبيعت آنها قرار داده بوديم چنان بر آنها مسلط گشته كه مانند غلهائى كه از سينه تا چانه آنها گرفته باشد گردن گيرشان شده و سر آنها را بالا برده و چشمشانرا از ديدن معجزات تو بسته است كه گردن‌كشى ميكنند و نظر در آنها نمينمايند و چون كليّه صفات رذيله ناشى از غرائزى است كه خداوند در طبع بشر قرار داده براى آنكه با مراجعه بعقل تعديل و صرف در محل لازم شود آثار آنها جائز است اسناد بخدا داده شود باعتبار مبدء آن مثلا تكبّر و نخوت و حسد ناشى از حسّ عزت طلبى است كه بايد در بشر باشد براى ارتقاء بمدارج كمال ولى بايد با مراجعه بعقل و شرع تعديل و صرف در محل لازم شود و اگر بيجا و بى‌اندازه بكار برده شود ضرر آن بانسان ميرسد و خودش مقصّر است و لذا ميتوان گفت خدا آن غلها را بگردن آنها نهاده بود و ميتوان گفت خودشان مقصّر بودند كه تكبّر و عصبيّت را با متكبّر و در دين حقّ بكار نبردند و با پيغمبر و امام و در دين باطل آباء خودشان ابراز نمودند و خدا آنها را در آخرت باين كيفيّت عذاب خواهد فرمود و همان صفت تكبّر در مقابل آنها و صفت تعصّب در دين اسلاف از پشت سرشان مانند دو سدّ كشيده شده و از طرف راست و چپشان متّصل بهم گشته و ساير صفات رذيله از قبيل حسد و كينه و عناد و نفاق و شقاق بر آنها احاطه نموده و مانند روپوشى براى بالاى سرشان شده و چشمهاشان را از ديدار آيات الهى كور كرده ديگر راه راست و طريق هدايت الهى را نمى‌بينند و از جاى خود نميتوانند حركت كنند تا پيروى از تو نمايند چون در مطموره جهل و اغراض فاسده محبوسند و راهى از پيش و پس ندارند اين در صورتى است كه كلام مبنى بر تمثيل و تشبيه باشد چنانچه گفته شده است و الّا مراد معناى حقيقى آنست چنانچه قمّى ره فرموده كه نازل شد در باره ابو جهل و چند نفر از كسان او و اين در وقتى بود كه پيغمبر صلى اللّه عليه و اله ايستاده بود بنماز و ابو جهل قسم خورده بود كه اگر به بيند پيغمبر نماز ميخواند مغز او را خرد نمايد پس آمد و در دستش سنگى بود و پيغمبر مشغول نماز بود پس هر چه خواست سنگ را بجانب حضرت پرتاب كند دستش بگردنش چسبيد و سنگ بدستش و


جلد 4 صفحه 399

چون نزد يارانش آمد سنگ از دستش افتاد بعد يكى از كسانش برخاست و گفت من او را ميكشم و چون نزديك شد بقدريكه قرائت حضرت را ميشنيد مرعوب شد و برگشت نزد يارانش و گفت چيزى مانند حيوان نرى كه دمش را ميجنبانيد بين من و او حائل شد و ترسيدم جلو بروم و بنابراين مراد از سدّ حائل و مانع الهى است بين كفار و پيغمبر كه بواسطه آن نميتوانستند باو نزديك شوند و مراد از اغشاء كشيدن پرده است بر روى چشمهاشان كه آنحضرت را نمى‌ديدند چنانچه نديدند او را بعد از تلاوت اين آيه و بيرون آمدن از بين آنها براى هجرت بمدينه از خانه خود و در غير اينموقع از مواقع ديگرى كه ذكر نموده‌اند در هر حال خداوند ميفرمايد از ايمان آنها مأيوس باش فرق نميكند بحال آنها چه موعظه و نصيحت و انذار و تخويف بنمائى آنها را چه ننمائى ايمان نخواهند آورد نه بتو و نه بخدا و نه بولايت امير المؤمنين و اولاد طاهرين او عليهم السلام چنانچه در حديث سابق از امام صادق عليه السّلام نقل شده و جز اين نيست كه انذار و تخويف تو نافع است بحال كسيكه دور است از تعصّب و عناد و بديده انصاف در قرآن و امام نظر نموده و بنا بر پيروى از آن دو گذارده و از خداى مهربان پنهان از انظار ترسيده يا وقتى كه خود از انظار مردم پنهان است ترسيده پس بشارت ده چنين شخصى را بآمرزش گناهان سابقه‌اش و ثواب خوب خالص رضايت بخش در آخرت و بدانكه ما تمام بندگانرا در قيامت زنده ميكنيم و اعمال سابقه و آثار خيريّه باقيه آنها را در دنيا تا باقى است مينويسيم و در دفتر اعمالشان ثبت مينمائيم و هر چه در دنيا وجود دارد از جواهر و اعراض و آنچه بايد بوجود آيد از افعال و احوال خوب و بد بندگان و حوادث ايّام ما در لوح محفوظ تمام را احصاء و ضبط نموده‌ايم و آن در مقابل ملائكه است كه بايد بر طبقش عمل نمايند و لذا امام مبين خوانده شده چنانچه گفته‌اند و در مجمع نقل نموده كه بنى سلمه در كنار مدينه منزل داشتند و به پيغمبر صلى اللّه عليه و اله شكايت نمودند از دورى منازلشان بمسجد براى آمدن بنماز پس اين آيه نازل شد و بنابراين مراد از آثار ظاهرا جاى قدمهاى آنها باشد كه هر يك ثبت ميشود براى ثواب و در چند روايت معتبر امام مبين كه خداوند علم اوّلين و آخرين را در وجود او احصاء نموده بامير المؤمنين عليه السّلام تفسير شده و ظاهرا مراد از احصاء جمع‌


جلد 4 صفحه 400

و درج و ثبت است.

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)[ویرایش]


بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ

يس‌ «1» وَ القُرآن‌ِ الحَكِيم‌ِ «2»

يس‌ مكرّر گفته‌ايم‌ حروف‌ مقطعه‌ قرآن‌ ‌از‌ متشابهات‌ ‌است‌ لكن‌ ‌در‌ حديث‌ ‌از‌ ‌علي‌ ‌بن‌ ابراهيم‌ ‌از‌ حضرت‌ صادق‌ (ع‌) ‌است‌ (يس‌ اسم‌ ‌رسول‌ اللّه‌ ‌است‌ و

الدليل‌ ‌عليه‌ انك‌ لمن‌ المرسلين‌)

و ‌از‌ ‌محمّد‌ ‌بن‌ مسلم‌ ‌از‌ حضرت‌ باقر فرمود

(‌ان‌ لرسول‌ اللّه‌ اثني‌ عشر اسما خمسة ‌في‌ القرآن‌ ‌محمّد‌ احمد ‌عبد‌ اللّه‌ يس‌ ن‌)

لكن‌ اسماء مقدسه‌ ‌آن‌ حضرت‌ ‌در‌ قرآن‌ بيش‌ ‌از‌ اينها ‌است‌ چنانچه‌ ‌از‌ حضرت‌ صادق‌ (ع‌) مرويست‌

(‌له‌ عشرة اسماء محمّد و ‌ما محمّد الّا ‌رسول‌ احمد يأتي‌ ‌من‌ بعدي‌ اسمه‌ احمد ‌عبد‌ اللّه‌ لمّا قام‌ ‌عبد‌ اللّه‌ طه‌ يس‌ ن‌ و القلم‌ مدّثر مزّمل‌ ذكر ‌قد‌ انزل‌ اللّه‌ اليكم‌ ذكرا).

وَ القُرآن‌ِ الحَكِيم‌ِ واو قسم‌ ‌است‌ ‌که‌ خداوند قسم‌ ياد ميكند بقرآن‌ مجيد و اطلاق‌ حكيم‌ ‌بر‌ قرآن‌ ‌ يا ‌ بمعني‌ مفعوليست‌ ‌يعني‌ محكم‌ آياته‌ لا يَأتِيه‌ِ الباطِل‌ُ مِن‌ بَين‌ِ يَدَيه‌ِ وَ لا مِن‌ خَلفِه‌ِ فصّلت‌ آيه 42 ‌ يا ‌ بمعني‌ فاعليست‌ ‌يعني‌ بيان‌ حكمت‌ ميكند.

برگزیده تفسیر نمونه[ویرایش]


(آیه 1)- سر آغاز «قلب قرآن» این سوره همانند 28 سوره دیگر قرآن مجید با حروف مقطعه آغاز می‌شود، و این بار دو حرف «یا- سین» (یس). آیه اول سوره را تشکیل می‌دهد.

در خصوص سوره «یس» در روایتی از امام صادق علیه السّلام می‌خوانیم که فرمود:

«یس نام رسول خداست و دلیل بر آن این است که بعد از آن می‌فرماید تو از مرسلین و بر صراط مستقیم هستی».

پانویس[ویرایش]

  1. کتاب الدلائل از ابونعیم.

منابع[ویرایش]