آیه 151 سوره بقره

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ

مشاهده آیه در سوره


<<150 آیه 151 سوره بقره 152>>
سوره : سوره بقره (2)
جزء : 2
نزول : مدینه

ترجمه های فارسی

چنانکه در میان شما رسولی از خودتان فرستادیم که آیات ما را برای شما تلاوت می‌کند و نفوس شما را (از پلیدی جهل) پاک و منزّه می‌گرداند و به شما تعلیم کتاب و حکمت می‌دهد و آنچه را نمی‌دانید به شما می‌آموزد.

همان گونه که [تغییر قبله، کامل کردن نعمت است، این حقیقت هم کامل کردن نعمت است که] در میان شما رسولی از خودتان فرستادیم که همواره آیات ما را بر شما می خواند، و شما را [از هر نوع آلودگی ظاهری و باطنی] پاک و پاکیزه می کند، و کتاب وحکمت به شما می آموزد، وآنچه را نمی دانستید به شما تعلیم می دهد.

همان طور كه در ميان شما، فرستاده‌اى از خودتان روانه كرديم، [كه‌] آيات ما را بر شما مى‌خواند، و شما را پاك مى‌گرداند، و به شما كتاب و حكمت مى‌آموزد، و آنچه را نمى‌دانستيد به شما ياد مى‌دهد.

همچنان كه پيامبرى از خود شما را بر شما فرستاديم تا آيات ما را برايتان بخواند و شما را پاكيزه گرداند و كتاب و حكمت آموزد و آنچه را كه نمى‌دانستيد به شما ياد دهد.

همان‌گونه (که با تغییر قبله، نعمت خود را بر شما کامل کردیم،) رسولی از خودتان در میان شما فرستادیم؛ تا آیات ما را بر شما بخواند؛ و شما را پاک کند؛ و به شما، کتاب و حکمت بیاموزد؛ و آنچه را نمی‌دانستید، به شما یاد دهد.

ترجمه های انگلیسی(English translations)

Just as We have sent among you a messenger from yourselves reciting to you Our verses and purifying you and teaching you the Book and wisdom and teaching you that which you did not know.

A similar (favour have ye already received) in that We have sent among you a Messenger of your own, rehearsing to you Our Signs, and sanctifying you, and instructing you in Scripture and Wisdom, and in new knowledge.

معانی کلمات آیه

حكمة: بقره/ 129.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)


«151» كَما أَرْسَلْنا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا وَ يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ‌

همانگونه (كه براى هدايت شما) رسولى در ميان شما از نوع خودتان فرستاديم تا آيات ما را بر شما بخواند و شمارا تزكيه كند و كتاب و حكمت بياموزد و آنچه نمى‌توانستيد بدانيد، به شما ياد دهد.

نکته ها

كلمه «تلاوت» از واژه «تِلو» به معناى پى درپى است و به خواندنى كه پى درپى، با نظم صحيح و مناسب وبرخوردار از نوعى قداست باشد، اطلاق مى شود. كلمه‌ى «تزكيه» به معناى رشد و نمو و پاك كردن است. تعليم كتاب، آموختن آيات و احكام آسمانى است و تعليم حكمت، دادن تفكّر و بينش صحيح است.

بعثت پيامبر اسلام، نتيجه استجابت دعاى حضرت ابراهيم است كه از خداوند خواست:

«وَ ابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِكَ ...» «1» خدايا! در ميانشان پيامبرى مبعوث كن‌

«1». بقره، 129.

جلد 1 - صفحه 233

كه آيات ترا بر آنان بخواند. پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نيز مى‌فرمود: «انا دعوة ابى ابراهيم» من همان استجابت دعاى پدرم ابراهيم هستم.

پیام ها

1- رهبرى موفق است كه از خود مردم، در ميان مردم و هم زبان مردم باشد.

«أَرْسَلْنا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ»

2- تزكيه بر تعليم مقدّم است. «يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ»

3- آموزش دين، محور اصلى است و آموزش‌هاى ديگر، در مراحل بعد از آن است. ابتدا «يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ» وپس از آن‌ «يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ»

4- انسان براى شناخت بسيارى از حقايق، نيازمند وحى است. بجاى «ما لا تَعْلَمُونَ*» فرمود: «ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ» تا يادآور شود كه اگر انبيا نبودند، انسان براى آگاهى از امورى همچون آينده‌ى خود و جهان، راه به جايى نداشت.

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



كَما أَرْسَلْنا فِيكُمْ رَسُولاً مِنْكُمْ يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا وَ يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ (151)

كَما أَرْسَلْنا فِيكُمْ‌: همچنانكه اتمام نعمت فرموديم، همچنين فرستاديم در ميان شما، رَسُولًا مِنْكُمْ‌: پيغمبرى در ميان شما از نوع شما، يعنى عرب و او حضرت محمد بن عبد اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است. و بعث آن حضرت از عرب به جهت آنست كه داعى آنها باشد به ايمان، زيرا عرب تابع پيغمبر غير عرب نشده بودند. بعد از آن وصف آن حضرت را فرمايد: يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا: تلاوت نمايد بر شما آن پيغمبر مكرم آيات ما را كه قرآن باشد، وَ يُزَكِّيكُمْ‌: و پاك مى‌گرداند شما را از نجاست شرك و كفر به سبب توحيد و ايمان و از خباثت معصيت به طاعت، و تخليه نمايد قلوب شما را از كثافت اخلاق رذيله مهلكه، و تحليه فرمايد به صفات حميده منجيه تا سعادت دنيا و آخرت را دريابيد به قبول عمل. وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ‌: و تعليم مى‌دهد و مى‌آموزد شما را كتاب قرآن، وَ الْحِكْمَةَ: و علم شريعت كه احكام خمسه تكليفيه است: واجب، مستحب، حرام، مكروه، مباح، در معاملات و عقود و ايقاعات و غير آن. وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ‌: و تعليم نمايد شما را آنچه را كه نبوديد شما دريابيد و بدانيد آن را به فكر و نظر، زيرا طريقى نيست به معرفت آن مگر به وحى مانند علم به صحت ادعاى نبوت پيغمبر به معجزات بيّنه و غير آن.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


كَما أَرْسَلْنا فِيكُمْ رَسُولاً مِنْكُمْ يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا وَ يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ (151)

ترجمه‌

همچنانكه فرستاديم در ميان شما پيغمبرى از شما كه بخواند بر شما آيات ما را و پاك نمايد شما را و بياموزدتان كتاب و حكمت را و بياموزدتان آنچه را كه نبوده باشيد كه بدانيد.

جلد 1 صفحه 194

تفسير

مربوط بآيه سابق است يعنى يكى از موجبات تحويل قبله آن بود كه تمام نمايم نعمت خود را بر شما همچنانكه تمام كردم نعمت خود را بسبب فرستادن پيغمبرى بر شما كه از جنس شما است يعنى بشر است يا عرب است كه ميخواند بر شما قرآن را و پاك مى‌كند شما را از رجس شرك و كفر و نفاق و اخلاق ناپسند و مى‌آموزد بشما كتاب خدا را كه حكمت و معرفت است و ميآموزد بشما حقائق و احكاميرا كه معرفت بآنها براى بشر ممكن نبود از راه نظر و فكر بلكه طريق علم بآن منحصر بود بوحى الهى و چون اين سنخ ديگر بود از معارف فعل مكرر شده براى اشاره بتغاير و مزيد اهتمام و امتنان و بنظر حقير اشاره است بسنت كه در مقابل كتاب ذكر شده و حامل آن عترت طاهره‌اند كه بايد از كتاب جدا نشوند تا روز قيامت و در حديث ثقلين مسلم بين فريقين تصريح شده است.

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


كَما أَرسَلنا فِيكُم‌ رَسُولاً مِنكُم‌ يَتلُوا عَلَيكُم‌ آياتِنا وَ يُزَكِّيكُم‌ وَ يُعَلِّمُكُم‌ُ الكِتاب‌َ وَ الحِكمَةَ وَ يُعَلِّمُكُم‌ ما لَم‌ تَكُونُوا تَعلَمُون‌َ (151)

(چنانچه‌ ‌در‌ ميان‌ ‌شما‌ پيغمبري‌ ‌از‌ ‌شما‌ فرستاديم‌ ‌که‌ آيات‌ ‌ما ‌را‌ ‌بر‌ ‌شما‌ تلاوت‌ كند و ‌شما‌ ‌را‌ تزكيه‌ كند و كتاب‌ و حكمت‌ بشما بياموزد و آنچه‌ نميدانستيد بشما تعليم‌ دهد) كَما أَرسَلنا كاف‌ ‌براي‌ تشبيه‌ و ‌ما مصدريه‌ ‌است‌ و معني‌ اينست‌ ‌که‌ «انعامنا عليكم‌ بجعل‌ البيت‌ قبلة كارسالنا فيكم‌ رسولا چنانچه‌ انعام‌ كرديم‌ ‌بر‌ ‌شما‌ ‌به‌ اينكه‌ كعبه‌ ‌را‌ قبله‌ ‌شما‌ قرار داديم‌ ‌تا‌ هدايت‌ شويد همين‌ طور ‌در‌ ميان‌ ‌شما‌ پيغمبري‌ فرستاديم‌ ‌که‌ ‌از‌ انواع‌ هدايت‌ ‌او‌ بهره‌مند شويد.

جلد 2 - صفحه 248

فيكم‌ ممكن‌ ‌است‌ خطاب‌ بامّة مسلمة ‌باشد‌ بقرينه‌ رَبَّنا وَ ابعَث‌ فِيهِم‌ رَسُولًا مِنهُم‌ يَتلُوا عَلَيهِم‌ آياتِك‌َ الاية چنانچه‌ ‌در‌ تفسير ‌اينکه‌ ‌آيه‌ بيان‌ شد و ‌ يا ‌ مخاطب‌ قريش‌ و ‌ يا ‌ جميع‌ عرب‌ و ‌ يا ‌ همه‌ امّت‌ باشند و ‌در‌ ‌هر‌ صورت‌ پيغمبر اكرم‌ صلّي‌ اللّه‌ ‌عليه‌ و آله‌ و سلّم‌ ‌از‌ ميان‌ ‌آنها‌ بوده‌ ‌است‌.

يَتلُوا عَلَيكُم‌ آياتِنا تفسير ‌اينکه‌ جملات‌ سه‌ گانه‌ ‌در‌ ذيل‌ تفسير ‌آيه‌:

رَبَّنا وَ ابعَث‌ فِيهِم‌ رَسُولًا مِنهُم‌ الاية گذشت‌«1» وَ يُعَلِّمُكُم‌ ما لَم‌ تَكُونُوا تَعلَمُون‌َ ‌يعني‌ ‌شما‌ ‌را‌ تعليم‌ ميدهد آنچه‌ ‌را‌ ‌که‌ ‌از‌ ‌غير‌ طريق‌ تعليمات‌ ‌او‌ راهي‌ ‌براي‌ فرا گرفتن‌ ‌آنها‌ نداشتيد و ‌اينکه‌ جمله‌ شامل‌ جميع‌ معارف‌ اسلامي‌ ‌از‌ اصول‌ و فروع‌ ميشود ‌که‌ ‌اگر‌ تعاليم‌ عاليه‌ پيغمبر اسلام‌ و خاندان‌ گرام‌ ‌او‌ نبود بشر ‌در‌ وادي‌ ضلالت‌ و تيه‌ جهالت‌ بسر ميبرد چنانچه‌ ‌در‌ دوران‌ جاهليت‌ ‌بود‌.

برگزیده تفسیر نمونه


(آیه 151)- برنامه‌های رسول اللّه! خداوند در آخرین جمله از آیه قبل یکی از دلایل تغییر قبله را تکمیل نعمت خود بر مردم و هدایت آنان بیان کرد، در این آیه با ذکر کلمه «کما» اشاره به این حقیقت می‌کند که تغییر قبله تنها نعمت خدا بر شما

ج1، ص136

نبود، بلکه نعمتهای فراوان دیگری به شما داده است «همان گونه که رسولی در میان شما از نوع خودتان فرستادیم» (کَما أَرْسَلْنا فِیکُمْ رَسُولًا مِنْکُمْ).

او از نوع بشر است و تنها بشر می‌تواند مربی و رهبر و سرمشق انسانها گردد و از دردها و نیازها و مسائل او آگاه باشد که این خود نعمت بزرگی است.

بعد از ذکر این نعمت به چهار نعمت دیگر که از برکت این پیامبر، عاید مسلمین شد اشاره می‌کند:

1- «آیات ما را بر شما می‌خواند» (یَتْلُوا عَلَیْکُمْ آیاتِنا).

2- «و شما را پرورش می‌دهد» و بر کمالات معنوی و مادی شما می‌افزاید.

(وَ یُزَکِّیکُمْ).

3- «و کتاب و حکمت به شما می‌آموزد» (وَ یُعَلِّمُکُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ).

گر چه «تعلیم» بطور طبیعی مقدم بر «تربیت» است، اما قرآن مجید برای اثبات این حقیقت که هدف نهایی «تربیت» است غالبا آن را مقدم بر تعلیم آورده است.

4- «و آنچه را نمی‌دانستید به شما یاد می‌دهد» (وَ یُعَلِّمُکُمْ ما لَمْ تَکُونُوا تَعْلَمُونَ).

سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

تفسیر های فارسی

ترجمه تفسیر المیزان

تفسیر خسروی

تفسیر عاملی

تفسیر جامع

تفسیر های عربی

تفسیر المیزان

تفسیر مجمع البیان

تفسیر نور الثقلین

تفسیر الصافی

تفسیر الکاشف

پانویس

  1. تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی

منابع