آیه نجوا

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۰:۰۹ توسط بهرامی (بحث | مشارکت‌ها) (تعیین رده و ویرایش جزیی متن)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

آیه نجوا

آیه 12 سوره مجادله/58 گفتگوى در گوشى (نجوا) با پیامبر صلى الله علیه و آله را جز در موردى كه نجواكننده پیش از آن صدقه بپردازد، نهى كرده؛ از این رو آن را «آیه نجوا»[۱] یا «آیه مناجات»[۲] گفته‌اند:

«یَأیُّهَا الّذِینَ ءَامَنوا إِذا نَجیتُمُ الرَّسولَ فَقدِّموا بَینَ یَدَى نَجولكُم صَدقةً ذلِكَ خَیرٌ لَكُم و أَطهرُ فإِن لَم تَجِدوا فَإنَّ اللّهَ غَفورٌ رَحیمٌ».

در شأن نزول این آیه گفته‌اند: گروهى از ثروت‌مندان خدمت پیامبر مى‌رسیدند و با او نجوا مى‌كردند و ضمن گرفتن وقت پیامبر صلى الله علیه و آله، ناراحتى مستمندان را نیز فراهم مى‌ساختند كه آیه نازل شد و به آن‌ها دستور داد پیش از نجواكردن با پیامبر صلى الله علیه و آله به مستمندان صدقه بدهند.

اغنیا وقتى چنین دیدند از نجوا خوددارى كرده، آیه دوم نازل شد و آن‌ها را سرزنش و حكم آیه نخست را نسخ كرد و به همگان اجازه نجوا داد.[۳] بیشتر مفسران شیعه و سنى برآنند: یگانه شخصى كه به این آیه عمل كرد، على علیه‌السلام بود؛[۴] چنان‌كه خود حضرت مى‌فرماید: آیه‌اى در قرآن است كه هیچ كس پیش از من و پس از من به آن عمل نكرده و نخواهد كرد. من یك دینار داشتم آن را به ده درهم تبدیل كردم و هر زمان مى‌خواستم با رسول خدا صلى الله علیه و آله نجوا كنم، درهمى را صدقه مى‌دادم.[۵] بر اساس نقلى، عبدالله ابن عمر این فضیلت على علیه‌السلام را در كنار همسرى حضرت زهرا و پرچم‌دارى خیبر از بزرگ‌ترین فضایل حضرت مى‌شمرد.[۶]

پانویس

  1. ↑ الناسخ والمنسوخ، نحاس، مقدمه، ص‌ 48؛ صفوة الراسخ، ص‌ 42؛ التمهید، ج‌ 2، ص‌ 302.
  2. ↑ شواهد التنزیل، ج‌ 2، ص‌ 323؛ بحارالانوار، ج‌ 35، ص‌ 376.
  3. ↑ مجمع البیان، ج‌ 9، ص‌ 379.
  4. ↑ جامع‌البیان، مج ‌14، ج‌ 28، ص‌ 27؛ الدرّالمنثور، ج‌ 8‌، ص‌ 84‌.
  5. ↑ مجمع البیان، ج‌ 9، ص‌ 379.
  6. ↑ همان.

منابع

علی خراسانی، دائرة‌المعارف قرآن كریم، جلد 1، ص 404

مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه