حسبله

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۵ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

«حَسبَلَه» ترکیب منحوت[۱] از عبارت «حَسبِیَ اللهُ» به معنای خدا مرا کافی است؛ که مخفّف «حسبی اﷲ و کَفی» و گاه «حسبی و کفی» و مأخوذ از آیه: «فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِی اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَیهِ تَوَکلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ»[۲] و نیز آیه «قُلْ حَسْبِی اللَّهُ عَلَیهِ یتَوَکلُ الْمُتَوَکلُونَ»[۳] می‌باشد.

و یا مخفّف «حسبی اﷲ و نعمَ الوکیل» است؛ یعنی بسنده است مرا خدای و بس نیکو کارگذار که اوست، یا بس نیکو کاردانی است او.

بُدَم نا امید و زبان مرا همه گفته جز حسبی اﷲ نبود[۴]

چون «تمسّکتُ بحبل اﷲ» از اول دیدند «حسبی اﷲ و کفی» آخر انشا بینند[۵]

حسب رزق از خدای دارم و بس حسبی اﷲ وحده ابدا[۶]

و گفتن این جمله (حَسبِیَ اللهُ) را «حَسبَلَه» گویند، چنانکه «بَسمَله» و «حَوقَله» از کنار هم نهادن پاره‌ای حروف یک عبارت ساخته شده‌اند.

پانویس

  1. ↑ تراشیده شده.
  2. ↑ سوره توبه/۱۲۹.
  3. ↑ سوره زمر/۳۸.
  4. ↑ مسعود سعد.
  5. ↑ خاقانی.
  6. ↑ خاقانی.

منابع

  • لغتنامه دهخدا، ذیل "حسبی الله"، در دسترس در واژه یاب، بازیابی: ۲ بهمن ۱۳۹۲.
مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه