شیخ علی بارجینی حائری یزدی
«آیتالله شیخ علی بارجینی یزدی» (متوفای ۱۳۳۳ ق)، عالم بزرگ شیعه در قرن چهاردهم هجری و از شاگردان فاضل اردکانی و زین العابدین مازندرانی بود. وی مدرسه علمیه و کتابخانه بزرگی برای استفاده عموم تأسیس کرد. کتاب «إلزام الناصب فی إثبات الحجة الغائب» از مهمترین تألیفات او است.
| نام کامل | علی یزدی حائری |
| زادگاه | اردکان، یزد |
| وفات | ۱۳۳۳ قمری |
| مدفن | کربلا، حرم حضرت ابوالفضل علیهالسلام |
| اساتید |
فاضل اردکانی، سید زین العابدین طباطبائی، زین العابدین مازندرانی، سید محمدحسین شهرستانی،... |
| شاگردان |
شیخ نظرعلی کرمانی، شیخ محمد کوفی، شیخ احمد مازندرانی، شیخ جعفر رشتی، سید حسن طباطبایی،... |
| آثار |
إلزام الناصب، السعادة الأبدیة فی الأخبار العددیة، تواریخ الأنبیاء و الأئمة، تبصرة المتهجدین، حدائق الجنان،... |
محتویات
تحصیل و استادان
علی یزدی بارجینی فرزند شیخ زینالعابدین بارجینی در اواسط قرن ۱۳ قمری در روستاى بارجین اردکان یزد به دنیا آمد.
وی تحصیلات مقدماتی را در کودکی نزد پدرش شیخ زینالعابدین بارجینی در زادگاه خود آغاز کرد و در شهر میبد ادامه تحصیل داد. او برای تکمیل تحصیلات علوم دینی، رهسپار حوزههای کربلا و نجف شد. شیخ علی حایری مدارج علمی را نزد استادان حوزه علمیه کربلا و نجف طی کرد و به مقام اجتهاد دست یافت. برخی استادان وی در عبارتند از:
- سید زین العابدین طباطبائی حائری، فرزند صاحب ریاض المسائل
- شیخ زین العابدین مازندرانی (متوفی ۱۳۰۹ ق)، نویسنده کتاب «ذخیرة المعاد فی تکالیف العباد»
- سید محمدحسین حسینی مرعشی شهرستانی (۱۲۵۵-۱۳۱۵ ق)
- فاضل اردکانی، رئیس حوزه علمیه کربلا.
او با ذکاوت و تلاشی که داشت طولی نکشید که در علوم اسلامی تبحر یافت و از علماء بزرگی اجازه روایت گرفت، از جمله: سید مرتضی رضوی کشمیری، میرزا حسین نوری طبرسی و شیخ الشریعه اصفهانی.
تدریس و شاگردان
شیخ علی حایری در کربلا علاوه بر تحصیل و پژوهش، به تدریس و پرورش شاگردان پرداخت. برخی از شاگردان وی عبارتند از:
- شیخ نظرعلی کرمانی واعظ (متوفی ۱۳۴۸ق) که کتابهای «أنیس الأنام» و «انیس النفس» از آثار اوست.
- شیخ محمد کوفی (متوفی ۱۳۴۰ق)
- شیخ احمد مازندرانی (متوفی ۱۳۷۶ق)
- شیخ جعفر رشتی (متوفی ۱۳۹۷ق)
- سید حسن طباطبایی (متوفی ۱۳۵۸ق)
- شیخ علی اکبر سیبویه (متوفی ۱۳۶۳ق)
- سید سبط الحسین لکنهوی (متوفی ۱۳۶۷ق)
- سید عبدالله متوسلی (متوفی ۱۳۵۳ق)
- سید عبدالمجید شیرازی حایری (متوفی ۱۳۵۶ق)
- سید محمد کاشانی (متوفی ۱۳۵۳ق)
- شیخ محمد فارس (متوفی ۱۳۶۱ق)
- شیخ محمد اردکانی (متوفی ۱۳۸۱ق)
- سید محمد میبدی (متوفی ۱۴۰۲ق)
- شیخ محمدباقر مازندرانی (متوفی ۱۳۷۰ق)
- سید محمدحسین اسلمی (متوفی ۱۳۵۹ق).
آثار و تألیفات
- إلزام الناصب فی إثبات الحجّة الغائب؛ درباره احوالات امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)
- السعادة الأبدیة فی الأخبار العددیة
- روح السعادة فی الأخبار المرویة عن السادة؛ خلاصة کتاب قبلی است و در بیست «ثمره» دربردارنده اخبار المفردة، الثنائیة، الثلاثیة، الرباعیة و... در موضوعات مختلف است. این کتاب در زمان حیات نویسنده چاپ شده است.
- بحر الغموم فی مقتل سیدنا الإمام أبی عبدالله الحسین الشهید المظلوم؛ در مقتل سیدالشهداء علیه السلام (به زبان فارسی)
- تواریخ الأنبیاء و الأئمة الی الحجة المنتظر (عجل الله تعالی فرجه)
- تبصرة المتهجّدین فی آداب صلاة اللیل؛ اصول و فروع دین (فارسی). این کتاب در سال ۱۳۳۱ق. چاپ شده است.
- حدائق الجنان؛ یک مجموعه ۱۸ جلدی.
- منظومه فی الفقه؛ که از بحث طهارت تا زکات است.
فعالیتهای علمی و اجتماعی
شیخ علی حایری در کسب علم بسیار تلاشگر و موفق بود. ایشان مدرسه علمیه و کتابخانه بزرگی تأسیس کرد که کتب مختلفی در زمینه علوم فقه، اصول، کلام، حدیث، ادبیات و... در آنجا جمع بود و برای استفاده عموم دری از آن به بیرون منزل باز کرده بود. نوشتهاند عالم همعصر او شیخ آقا بزرگ تهرانی اکثر اوقاتش را در این کتابخانه مشغول مطالعه بوده است.
شیخ علی حایری همچنین در مسجد یا کتابخانه خویش، به قضاوت میپرداخت و پاسخگوی پرسش های شرعی مردم بود.
وفات
مرحوم شیخ علی یزدی حائری، سرانجام در سال ۱۳۳۳ قمرى در کربلاى معلى درگذشت و در حرم مطهر حضرت اباالفضل العباس (علیه السلام) به خاک سپرده شد.
منابع
- پایگاه آیتالله شیخ علی مقدس بارجینی حائری (۲۷ تیر ۱۳۹۱).
- سایت حوزه، "کنگره بزرگداشت شیخ علی مقدّس بارجینی حائری" (۲۷ تیر ۱۳۹۱).
- نرم افزار جامع الاحادیث، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.




