علی ابوالحسنی

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۵ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

«حجت‌الاسلام علی ابوالحسنی (منذر)» (۱۳۳۴-۱۳۹۰ ش)، مورخ، محقق و نویسنده شیعه معاصر و از شاگردان حسین لنکرانی و حسین مظاهری اصفهانی بود. وی از خصلت‌های ممتازی چون ژرف‌نگری، زمان‌آگاهی، دشمن‌شناسی، جریان‌شناسی، نوآوری، جامعیّت علمی و اجتهاد در تاریخ‌پژوهی برخوردار بود و آثار متعددی به‌ویژه در زمینه تاریخ سیاسی ایران تألیف نمود.

۲۲۰px
نام کامل علی ابوالحسنی
زادروز ۱۳۳۴ شمسی
زادگاه تهران
وفات ۱۳۹۰ شمسی
مدفن قم، قبرستان باغ بهشت

Line.png

اساتید

حسین لنکرانی، حسین مظاهری اصفهانی، جعفر سبحانی، محمدتقی مصباح یزدی، میرزا جواد تبریزی،...


آثار

بررسی قرآنی و روایی توکل، نگاهی به اصل ولایت فقیه، طرح کلی اصول عقاید، سیمای فرهنگ اسلامی، حکمت مهاری بر سرکشی نفس، پایداری تا پای دار،...


ولادت و خاندان

علی ابوالحسنی، در ۲۲ آذر ۱۳۳۴ در تهران در خانواده‌ای روحانی پا به عرصه وجود نهاد. خاندان ابوالحسنی افراد برجسته ای بودند که گویا مناسبات خوبی با کریم خان زند داشتند و بعداً توسط قاجاریه از شیراز به روستایی در حوالی تهران (سمت ورامین) تبعید شدند.

پدرش حاج شیخ محمد از روحانیون وارسته و خدوم به شمار می‌رفت و یک شخصیت برجسته در سنگر تدریس و سخنوری بوده است. او از دوستان مرحوم شیخ رجبعلی خیاط بود و با مرحوم حاج سراج انصاری در جمعیت اتحادیه مسلمین تهران و با شهید نواب صفوی و آیت الله کاشانی در قضیه ملی کردن صنعت نفت همکاری داشت.

تحصیل و استادان

علی ابوالحسنی پس از اخذ دیپلم فنی، تحصیلات عالیه را در دانشگاه علم و صنعت تهران در رشته مهندسی صنایع پی گرفت، اما بیش از سه ماه دوام نیاورد و از آنجا که دل در گرو تحصیلات حوزوی داشت، پس از ترک دانشگاه، به قم رفت تا در لباس روحانیت همان راهی را برود که پدرش رفته بود.[۱]

در سال ۱۳۲۴ ش. وارد مدرسه حقانی که آن زمان تحت ریاست آیت الله علی قدوسی بود به تحصیل پرداخت و سپس مدتی به صورت آزاد در حوزه علمیه قم علوم دینی را فراگرفت. برخی از اساتید ایشان عبارتند از:

  • علی محقق ‌داماد

آثار و تألیفات

آثار استاد منذر
  • هجرت؛ ضرورت جاویدان تکامل
  • بررسی قرآنی و روایی توکّل
  • سکوت؛ زمینه‌ساز بازکاوی و بازسازی تکامل
  • سکوت؛ گذرگاه تجهیز
  • حکمت؛ مهاری بر سرکشی نفس
  • طرح کلی اصول عقاید
  • نگاهی به اصل ولایت فقیه (به ضمیمه خطوطی از فرهنگ ولایت فقیه)
  • تحلیلی سیاسی - اجتماعی از فلسفه و ضرورت ولایت فقیه و دموکراسی ارشاد شده
  • تبیینی از فلسفه سیاسی - اجتماعی - اخلاقی - فرهنگی فرقانیسم
  • میعاد با استاد مطهری شهید راه تطهیر
  • سیمای فرهنگ اسلامی از زنگار غرب زدگی و شرق زدگی
  • تحلیلی از نقش سه‌گانه شهید شیخ فضل الله نوری در نهضت تحریم تنباکو
  • نگاهی به ابعاد گوناگون جنگ صلیبی غرب با اسلام
  • شهید مطهری افشاگر توطئه؛ تأویل «ظاهرِ» دیانت به «باطنِ» الحاد و مادیّت
  • جهاد دفاعی و جنگ صلیبی ایران و روس تزاری
  • نگاهی بر زندگانی پربار بزرگمرد دین و سیاست: حضرت آیت‌الله حاج شیخ حسین لنکرانی
  • پایداری تا پای دار؛ سیری در زندگینامه علمی - معنوی - اجتماعی و سیاسی شهید شیخ فضل‌الله نوری
  • آینه‌دار طلعت یار؛ سیری در زندگانی و افکار ادیب پیشاوری
  • تراز سیاست؛ جلوه‌هایی از سیاست و مدیریت شیخ انصاری
  • سلطنت علم و دولت فقر؛ سیری در زندگانی و افکار و مجاهدات حجت‌الاسلام ملا قربانعلی زنجانی
  • سیاه‌پوشی در سوگ ائمه نور (علیهم السلام)، ریشه‌های تاریخی و مبانی فقهی
  • آیت‌الله العظمی سید محمدکاظم طباطبایی یزدی پرچمدار عرصه جهاد و اجتهاد
  • ماهاتما گاندی؛ همدلی با اسلام و همراهی با مسلمین
  • بوسه بر خاک پی حیدر
  • دیده‌بان بیدار
  • اندیشه سبز و زندگی سرخ
  • خانه بر دامنه آتشفشان
  • شیخ ابراهیم زنجانی (برندهٔ کتاب سال حوزه)
  • دوره هفت جلدی «شیخ فضل الله نوری و مشروطیت» که به این شرح است:

۱. آخرین آواز قو؛ بازکاوی شخصیت و عملکرد شیخ فضل ‏اللّه‏ نوری بر اساس «آخرین برگ» زندگی او، و «فرجامِ» مشروطه، ۲. اندیشۀ سبز، زندگی سرخ؛ زمان و زندگی شیخ فضل ‏اللّه‏ نوری ۳. کارنامة شیخ فضل الله نوری پرسشها و پاسخها ۴. دیده‌بان بیدار! دیدگاهها و مواضع سیاسی و فرهنگی شیخ فضل الله نوری ۵. خانه، بر دامنه آتشفشان! شهادتنامه شیخ فضل ‏اللّه‏ نوری؛ به ضمیمه شهادت‌نامه و وصیت‌نامه منتشرنشده شیخ فضل الله نوری ۶. کالبد شکافی چند شایعه در باره شیخ فضل الله نوری (فروش مدرسه چال به بانک استقراضی، رشوه گیری از شاه و امین السلطان، و…) ۷. شیخ فضل الله نوری و مکتب تاریخ نگاری مشروطه (برندهٔ کتاب سال حوزه).[۲]

علی ابوالحسنی در ابتدای انقلاب اسلامی سه شماره نشریه مذهبی - سیاسی کوثر را منتشر ساخت. همچنین مقالات بسیاری در فصلنامه تخصصی کلام اسلامی، فصلنامه تاریخ معاصر ایران، ماهنامه زمانه، فصلنامه کتاب نقد و ویژه‌نامه ایام و صفحه تاریخ (در روزنامه‌های جام جم و جوان) بخشی دیگر از تکاپوی علمی ایشان در مطبوعات را به نمایش می‌گذارد. برخی از مقالات ایشان عبارتند از:

  • حسینعلی بها؛ دوستان و دشمنان سیاسی
  • مروری بر اندیشه و سیره سیاسی آیت‌الله صاحب عروه
  • زمانه و کارنامه محمد مسعود
  • مناسبات سیاسی علمای شیعه با سلاطین و دیدگاه‌های امام خمینی.

وفات

مرحوم آیت الله علی ابوالحسنی (منذر) سرانجام در روز چهارشنبه سوم اسفند ۱۳۹۰ در سن ۵۶ سالگی به دلیل نارسایی قلبی درگذشت و در باغ بهشت قم به خاک سپرده شد.

پانویس

  1. فرهنگ ناموران معاصر ایران، (تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۱)، ج۲، ‌ص ۷۲-۷۳.
  2. مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، چاپ ۱، تهران ۱۳۸۴

منابع

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۷۶ و ۲۳۰ نهج البلاغه