امامزاده سید حمزه اردبیل

امامزاده سید حمزه، اردبیل

در سه کیلومتری شمال اردبیل و در آبادی کلخوران، باغ بزرگ و مصفایی به نام باغ شیخ وجود دارد که در آن چندین مقبره تاریخی ساخته شده، که بزرگترین آنها بقعه سید امین الدین شیخ جبرائیل، پدر شیخ صفی الدین اردبیلی است.

از جمله آرامگاه های موجود این باغ، بقعه متبرکه «امامزاده حمزه» علیه السلام در جنوب غربی آن قرار دارد که خفته در آن را فرزند امام موسی کاظم علیه السلام می دانند.

در شمال بقعه شیخ جبرائیل، قبری است که مدفون در آن را «محمد اعرابی بن قاسم بن حمزة بن موسی علیه السلام» می دانند. بر این اصل، مزار حمزه در همان صحن را مربوط به جدّ او «حمزة بن موسی» تلقی نموده اند و شاهان صفوی به گمان این که آنجا مدفن جدّ آنهاست، گنبد و بارگاهی بر آن بنا داشته اند. مطابق نقل کتاب «بحر الانساب» نیز، امامزاده حمزه از فرزندان امام موسی کاظم (ع) است که از بغداد به ری و سپس به اردبیل عزیمت کرده است.

اما بنا بر تحقیق برخی دیگر، این ادعا صحت نداشته و شخصیت مدفون در آن «حمزه بن علی بن موسی بن اسماعیل بن موسی کاظم علیه السلام» است. زیرا علاّمه نسّابه سید محمدکاظم یمانی، فرزندان حمزه و برادرش عباس را در آذربایجان نوشته است. و این بدان معنى است که، آنان در آذربایجان سکونت داشته و صاحب فرزندانى شده ‏اند. پر واضح است که، لفظ آذربایجان در لسان علماى انساب، مطلق شهرهاى آن است و با وجود مزارى به نام حمزه در اردبیل، آن شخصیّت با این مزار مطابقت دارد.

در دائرة المعارف تشیّع آمده است: «لازم به تذکّر است که بیشتر منابع، مزار سیّد حمزه فرزند امام موسى کاظم علیه ‏السلام را در شهر رى و در آستانه حضرت عبدالعظیم علیه ‏السلام مى دانند.»

منابع

• "امامزاده حمزه ـ اردبیل"، مزارات ایران و جهان اسلام.
• سایت حرم یار.