صافی صفا: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
سطر ۸: سطر ۸:
 
|گوگل مپ=https://goo.gl/maps/dePR9f5BcCxBbmt76
 
|گوگل مپ=https://goo.gl/maps/dePR9f5BcCxBbmt76
 
}}
 
}}
صافی صفا توقفگاه و محل عبادت امیرالمؤمنین صلوت الله و سلامه علیه است در وقتی که از [[کوفه]] به [[وادی السلام]] می آمدند.
+
'''«صافی صفا»''' نام مکانی در [[نجف]] است که محل [[عبادت]] و توقفگاه [[امیرالمؤمنین]] علیه‌السلام -هنگامی که از [[کوفه]] به [[وادی السلام]] می‌آمد- بوده است. در کنار «صافی صفا»، «[[مقام امام سجاد علیه السلام در نجف اشرف|مقام امام زين‌العابدين]]» علیه‌السلام و نیز آرامگاه «أثیب اليمانى» واقع شده است.  
 
 
در كنار مقام صافى صفا آرامگاه أثيب اليمانى قرار دارد كه به آن مقبره الصفا (يعنى مقبره سنگ) نيز گفته مى شود.
 
 
 
در سمت جنوبى صافی صفا [[مقام امام سجاد علیه السلام در نجف اشرف|مقام امام زين‌العابدين علیه السلام]] واقع شده است. این مکان محل توقف و راز و نیاز [[امام سجاد علیه السلام]] در زمان‌هایی بوده است که برای زیارت حضرت علی علیه السلام به نجف می‌‌‌‌آمدند.
 
  
 
==موقعیت جغرافیایی==
 
==موقعیت جغرافیایی==
بارگاه صافی صفا در خیابان کمربندی در جهت غربى شهر [[نجف]]، حدود 500 متری غرب [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم مطهر امام علی علیه السلام]] در غرب نجف و مشرف به بحر نجف می باشد.
 
  
==وجه تسمیه==
+
بارگاه صافی صفا در خیابان کمربندی در جهت غربى شهر [[نجف]]، حدود ۵۰۰ متری غرب [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم مطهر امام علی]] علیه السلام در غرب نجف و مشرف به بحر نجف می باشد.
  
دلیل نام گذاری این بنا به صافی صفا، انتساب آن به «صفاة الصفا» می‌‌‌‌باشد که به معنای محل تجمع کاروان‌های تجاری مشرف بر دریای نجف است.
+
دلیل نامگذاری این بنا به «صافی صفا»، انتساب آن به «صفاة الصفا» می‌‌‌‌باشد که به معنای محل تجمع کاروان‌های تجاری مشرف بر دریای [[نجف]] است. اين منطقه سابقاً به نام «مسبل» معروف بوده و بعد از آن به نام «العماره» شناخته شده است.
  
اين منطقه سابقاً به نام مسبل معروف بوده و بعد از آن به نام العماره شناخته شده است.
+
در سمت جنوبى صافی صفا، «[[مقام امام سجاد علیه السلام در نجف اشرف|مقام امام زين‌العابدين]]» علیه السلام واقع شده است. این مکان محل توقف و راز و نیاز [[امام سجاد]] علیه السلام در زمان‌هایی بوده است که برای [[زیارت]] [[حضرت علی]] علیه السلام به نجف می‌‌‌‌آمدند.
  
 +
همچنین در كنار مقام «صافى صفا» آرامگاه «أثیب اليمانى» قرار دارد كه به آن مقبرة الصفا (يعنى مقبره سنگ) نيز گفته مى‌شود.
  
 
==پیشینه بنا==
 
==پیشینه بنا==
  
راویان تاریخ آورده‌اند که در گذشته منطقه "صفا" مکانی بوده برای استراحت کاروان‌ها. [[حضرت علی علیه السلام]] وقتی برای زیارت [[وادی السلام]] از [[کوفه]] به [[نجف]] می‌‌‌‌آمدند در منطقه صفا توقف می‌‌‌‌کردند و به راز و نیاز می‌‌‌‌پرداختند.
+
راویان تاریخ آورده‌اند که در گذشته منطقه "صفا" مکانی بوده برای استراحت کاروان‌ها. [[حضرت علی]] علیه السلام وقتی برای زیارت قبرستان [[وادی السلام]] از [[کوفه]] به [[نجف]] کنونی می‌‌‌‌آمدند، در منطقه «صفا» توقف می‌‌‌‌کردند و به راز و نیاز می‌‌‌‌پرداختند.  
 
 
این مکان همان جایی است که پیامبر خداوند [[حضرت موسی علیه السلام]] درآنجا با خدای خود راز و نیاز می‌‌‌‌کرد. به گفته تاریخ‌نویسان، این مکان بخشی از کوه طور سینا و الجودی است که کشتی نوح بر آن قرار گرفت. ظاهرا این محل چون محل زیارت حضرت موسی بوده است.
 
  
در اين مكان دو سنگ نبشته ى سفيد پيدا شده كه دو قصيده بر آن نقش بسته و در هر كدام از اين دو قصيده ذكر شده كه اين مكان مقام حضرت أميرالمؤمنين مى باشد. سنگ نبشته اول بالاى محراب قرار داشت و قصيده اى شامل دوازده بيت با حرف روى (هـاء) بر آن نقش بسته و در آن به اين مقام كه مقام حضرت أميرالمؤمنين است اشاره شده است. مطلع اين قصيده چنين است:
+
این مکان همان جایی است که پیامبر الهی [[حضرت موسی]] علیه السلام در آنجا با خدای خود راز و نیاز می‌‌‌‌کرد. به گفته تاریخ‌نویسان، این مکان بخشی از کوه [[طور سینا]] و نیز کوه جودی است که کشتی [[حضرت نوح]] علیه السلام بر آن قرار گرفت.  
  
 +
در اين مكان دو سنگ نبشته سفيد پيدا شده كه دو [[قصیده]] بر آن نقش بسته و در هر كدام از اين دو قصيده ذكر شده كه اين مكان مقام حضرت [[اميرالمؤمنين]] مى باشد. سنگ نبشته اول بالاى [[محراب]] قرار داشت و قصيده اى شامل دوازده [[بیت (شعر)|بیت]] با حرف روى (هاء) بر آن نقش بسته و در آن به اين مقام كه مقام حضرت أميرالمؤمنين است اشاره شده است. مطلع اين قصيده چنين است:
 
{{بیت|شاد مقام الطهر مولى|أعلا مقامات الورى قدره}}
 
{{بیت|شاد مقام الطهر مولى|أعلا مقامات الورى قدره}}
  
قصيده نقش بسته بر سنگ نبشته دوم از سنگ نبشته اول واضحتر است و بر ديوار چپ عمارت ( به طرف قبله) نزديكى محراب مسجد قرار دارد. اين سنگ نبشته تاريخ 1170 هجرى را نشان مى دهد و قصيده اى شامل ده بيت و با حرف روى (ميم) نقش بسته كه به مقام أميرالمؤمنين نيز اشاره دارد. مطلع اين قصيده به اين شرح است:
+
قصيده نقش بسته بر سنگ نبشته دوم از سنگ نبشته اول واضحتر است و بر ديوار چپ عمارت (به طرف [[قبله]]) نزديكى محراب [[مسجد]] قرار دارد. اين سنگ نبشته تاريخ ۱۱۷۰ هجرى را نشان مى دهد و قصيده اى شامل ده بيت و با حرف روى (ميم) نقش بسته كه به مقام أميرالمؤمنين نيز اشاره دارد. مطلع اين قصيده به اين شرح است:
 
+
{{بیت|فناهيك صرحا يزدری كل منزل|أناخ علی العليا بأعظم كلكل}}
{{بیت|فناهيك صرحا يزدري كل منزل|أناخ على العليا بأعظم كلكل}}
 
  
اولین گنبد این بارگاه در دوران «سلطان اویس جلائری»و به دست سید معظم «علاء الدین بن میر مجید المدنی المداح» و به کمک «حاج محتشم فهمانی» در سال ۷۵۹هجری بنا شد و تا سال ۱۰۴۴هجری برابر با ۱۹۸۲ میلادی چندین بار مرمت و بازسازی شد. هنگامی که خانه های قدیمی اطراف بارگاه صافی صفا به هدف هموار کردن و مسطح کردن منطقه تخریب شد، پرده داری بارگاه اثیب الیمانی به خاندادن آل الدروایش مخزومیه رسید و آنها از ۵۵۰ سال گذشته تا به امروز سدانت آن را برعهده دارند و موافقت کردند که با هزینه شخصی آنها بازسازی شود.
+
اولین گنبد این بارگاه در دوران «سلطان اویس جلائری» و به دست سید معظم «علاءالدین بن میر مجید المدنی المداح» و به کمک «حاج محتشم فهمانی» در سال ۷۵۹ هجری بنا شد و تا سال ۱۰۴۴ هجری (۱۹۸۲ میلادی) چندین بار مرمت و بازسازی شد. هنگامی که خانه های قدیمی اطراف بارگاه صافی صفا به هدف هموار کردن و مسطح کردن منطقه تخریب شد، پرده داری بارگاه اثیب الیمانی به خاندان آل الدروایش مخزومیه رسید و آنها از ۵۵۰ سال گذشته تا به امروز سدانت آن را برعهده دارند و موافقت کردند که با هزینه شخصی آنها بازسازی شود.
  
==مرقد اثیب==
+
==مرقد اثیب یمانی==
  
در کتاب الاقبال به نقل از دیلمی آمده است که همزمان با خلافت امیرمومنان علیه السلام پیکری را از [[یمن]] به نجف منتقل می کنند .آوردن این پیکر از سوی فرزندان این شخصیت یمنی ، با حضور امیرمومنان علیه السلام همراه گشته و با نظارت حضرت ؛ او را بخاک می سپارند. درباره علت انتقال پیکر مرد یمنی گفته شده است که او [[وصیت]] کرده بود که جسدش را به غری انتقال داده و بخاک بسپارند زیرا در این سرزمین فردی (امیرمومنان) دفن خواهد شد که بسیاری مشمول [[شفاعت]] او خواهند شد. <ref>الاقبال، صفحه47</ref>
+
در کتاب «الاقبال» به نقل از دیلمی آمده است که همزمان با [[خلافت]] امیرمومنان علیه السلام، پیکری را از [[یمن]] به نجف منتقل می کنند. آوردن این پیکر از سوی فرزندان این شخصیت یمنی، با حضور امیرمومنان علیه السلام همراه گشته و با نظارت آن حضرت، او را به خاک می سپارند. درباره علت انتقال پیکر مرد یمنی گفته شده است که او [[وصیت]] کرده بود که جسدش را به «غُری» انتقال داده و به خاک بسپارند، زیرا در این سرزمین فردی (امیرمومنان علیه السلام) دفن خواهد شد که بسیاری مشمول [[شفاعت]] او خواهند شد. <ref>الاقبال، صفحه ۴۷.</ref>
 
 
==بازسازی و امکانات==
 
 
 
پس از اخذ تصمیم مبنی بر بازسازی مراقد آسیب دیده شیعیان و مراقدی که زیر نظر اداره کل زیارتگاه‌های شیعه عراق قرار دارند، بارگاه اثیب الیمانی در ساختمانی چهار طبقه و به مساحت 3،750 مترمربع بازسازی شد.
 
از طرف دیگر رصدخانه بارگاه اثیب الیمانی مرکز مهمی برای رصد پدیده‌های خسوف و کسوف و رویت هلال ماههای حرام و دو ماه [[رمضان]] و [[ذی الحجه|ذی حجه]] به شمار می‌‌‌‌رود و رویت [[افق]] در این منطقه با توجه به مشرف بودن آن بر دریای نجف، واضح و روشن است.
 
  
 +
پس از اخذ تصمیم مبنی بر بازسازی مراقد آسیب دیده [[شیعه|شیعیان]] و مراقدی که زیر نظر اداره کل زیارتگاه‌های شیعه [[عراق]] قرار دارند، بارگاه اثیب الیمانی در ساختمانی چهار طبقه و به مساحت ۳،۷۵۰ مترمربع بازسازی شد.
 +
از طرف دیگر، رصدخانه بارگاه اثیب الیمانی مرکز مهمی برای رصد پدیده‌های خسوف و کسوف و [[استهلال]] ماههای حرام و دو ماه [[رمضان]] و [[ذی الحجه]] به شمار می‌‌‌‌رود و رؤیت [[افق]] در این منطقه با توجه به مشرف بودن آن بر دریای نجف، واضح و روشن است.
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
 
 
==منابع==
 
==منابع==
*سایت حج
+
*"صافى صفا"، سایت حج.
*سایت شفقنا
+
*"صافى صفا"، سایت شفقنا.
 
 
 
==آرشیو عکس و تصویر==
 
==آرشیو عکس و تصویر==
 
 
<gallery mode="packed" heights="170">
 
<gallery mode="packed" heights="170">
پرونده:0سجاد (5).jpg|موقعیت مکانی صافی صفا نسبت به [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم حضرت امیرالمومنین امام علی علیه السلام]]
+
پرونده:0سجاد (5).jpg|موقعیت مکانی صافی صفا نسبت به [[حرم امیرالمؤمنین علیه السلام|حرم حضرت امیرالمومنین امام علی علیه‌السلام]]
 
پرونده:صصفا (7).jpg|گنبد قبلی صافی صفا
 
پرونده:صصفا (7).jpg|گنبد قبلی صافی صفا
 
پرونده:صصفا (1).jpg|نمای بیرونی صافی صفا
 
پرونده:صصفا (1).jpg|نمای بیرونی صافی صفا
سطر ۶۶: سطر ۵۴:
 
پرونده:صصفا (8).jpg|قبر أثيب اليمانى قبل از بازسازی جدید در صافی صفا
 
پرونده:صصفا (8).jpg|قبر أثيب اليمانى قبل از بازسازی جدید در صافی صفا
 
پرونده:صصفا (3).jpg|ضریح أثيب اليمانى در صافی صفا
 
پرونده:صصفا (3).jpg|ضریح أثيب اليمانى در صافی صفا
پرونده:صصفا (2).jpg|مقام حضرت امیرالمومنین امام علی علیه السلام در صافی صفا
+
پرونده:صصفا (2).jpg|مقام حضرت امیرالمومنین امام علی علیه‌السلام در صافی صفا
پرونده:صصفا (5).jpg|محراب مقام حضرت امیرالمومنین امام علی علیه السلام در صافی صفا
+
پرونده:صصفا (5).jpg|محراب مقام حضرت امیرالمومنین امام علی علیه‌السلام در صافی صفا
 
پرونده:وادی.jpg|موقعیت صافی صفا در [[وادی السلام]]
 
پرونده:وادی.jpg|موقعیت صافی صفا در [[وادی السلام]]
 
 
</gallery>
 
</gallery>
 
 
[[رده:اماکن مقدسه نجف]]
 
[[رده:اماکن مقدسه نجف]]
 
[[رده:مساجد تاریخی]]
 
[[رده:مساجد تاریخی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۰۹

Safisafa.jpeg

کشور

عراق

شهر

نجف

  • طول:"98.65'30°44 شرقی
  • عرض:"59.12'99°31 شمالی
Ssafa Map.JPG
مشاهده در نقشه

«صافی صفا» نام مکانی در نجف است که محل عبادت و توقفگاه امیرالمؤمنین علیه‌السلام -هنگامی که از کوفه به وادی السلام می‌آمد- بوده است. در کنار «صافی صفا»، «مقام امام زين‌العابدين» علیه‌السلام و نیز آرامگاه «أثیب اليمانى» واقع شده است.

موقعیت جغرافیایی

بارگاه صافی صفا در خیابان کمربندی در جهت غربى شهر نجف، حدود ۵۰۰ متری غرب حرم مطهر امام علی علیه السلام در غرب نجف و مشرف به بحر نجف می باشد.

دلیل نامگذاری این بنا به «صافی صفا»، انتساب آن به «صفاة الصفا» می‌‌‌‌باشد که به معنای محل تجمع کاروان‌های تجاری مشرف بر دریای نجف است. اين منطقه سابقاً به نام «مسبل» معروف بوده و بعد از آن به نام «العماره» شناخته شده است.

در سمت جنوبى صافی صفا، «مقام امام زين‌العابدين» علیه السلام واقع شده است. این مکان محل توقف و راز و نیاز امام سجاد علیه السلام در زمان‌هایی بوده است که برای زیارت حضرت علی علیه السلام به نجف می‌‌‌‌آمدند.

همچنین در كنار مقام «صافى صفا» آرامگاه «أثیب اليمانى» قرار دارد كه به آن مقبرة الصفا (يعنى مقبره سنگ) نيز گفته مى‌شود.

پیشینه بنا

راویان تاریخ آورده‌اند که در گذشته منطقه "صفا" مکانی بوده برای استراحت کاروان‌ها. حضرت علی علیه السلام وقتی برای زیارت قبرستان وادی السلام از کوفه به نجف کنونی می‌‌‌‌آمدند، در منطقه «صفا» توقف می‌‌‌‌کردند و به راز و نیاز می‌‌‌‌پرداختند.

این مکان همان جایی است که پیامبر الهی حضرت موسی علیه السلام در آنجا با خدای خود راز و نیاز می‌‌‌‌کرد. به گفته تاریخ‌نویسان، این مکان بخشی از کوه طور سینا و نیز کوه جودی است که کشتی حضرت نوح علیه السلام بر آن قرار گرفت.

در اين مكان دو سنگ نبشته سفيد پيدا شده كه دو قصیده بر آن نقش بسته و در هر كدام از اين دو قصيده ذكر شده كه اين مكان مقام حضرت اميرالمؤمنين مى باشد. سنگ نبشته اول بالاى محراب قرار داشت و قصيده اى شامل دوازده بیت با حرف روى (هاء) بر آن نقش بسته و در آن به اين مقام كه مقام حضرت أميرالمؤمنين است اشاره شده است. مطلع اين قصيده چنين است:

شاد مقام الطهر مولى أعلا مقامات الورى قدره

قصيده نقش بسته بر سنگ نبشته دوم از سنگ نبشته اول واضحتر است و بر ديوار چپ عمارت (به طرف قبله) نزديكى محراب مسجد قرار دارد. اين سنگ نبشته تاريخ ۱۱۷۰ هجرى را نشان مى دهد و قصيده اى شامل ده بيت و با حرف روى (ميم) نقش بسته كه به مقام أميرالمؤمنين نيز اشاره دارد. مطلع اين قصيده به اين شرح است:

فناهيك صرحا يزدری كل منزل أناخ علی العليا بأعظم كلكل

اولین گنبد این بارگاه در دوران «سلطان اویس جلائری» و به دست سید معظم «علاءالدین بن میر مجید المدنی المداح» و به کمک «حاج محتشم فهمانی» در سال ۷۵۹ هجری بنا شد و تا سال ۱۰۴۴ هجری (۱۹۸۲ میلادی) چندین بار مرمت و بازسازی شد. هنگامی که خانه های قدیمی اطراف بارگاه صافی صفا به هدف هموار کردن و مسطح کردن منطقه تخریب شد، پرده داری بارگاه اثیب الیمانی به خاندان آل الدروایش مخزومیه رسید و آنها از ۵۵۰ سال گذشته تا به امروز سدانت آن را برعهده دارند و موافقت کردند که با هزینه شخصی آنها بازسازی شود.

مرقد اثیب یمانی

در کتاب «الاقبال» به نقل از دیلمی آمده است که همزمان با خلافت امیرمومنان علیه السلام، پیکری را از یمن به نجف منتقل می کنند. آوردن این پیکر از سوی فرزندان این شخصیت یمنی، با حضور امیرمومنان علیه السلام همراه گشته و با نظارت آن حضرت، او را به خاک می سپارند. درباره علت انتقال پیکر مرد یمنی گفته شده است که او وصیت کرده بود که جسدش را به «غُری» انتقال داده و به خاک بسپارند، زیرا در این سرزمین فردی (امیرمومنان علیه السلام) دفن خواهد شد که بسیاری مشمول شفاعت او خواهند شد. [۱]

پس از اخذ تصمیم مبنی بر بازسازی مراقد آسیب دیده شیعیان و مراقدی که زیر نظر اداره کل زیارتگاه‌های شیعه عراق قرار دارند، بارگاه اثیب الیمانی در ساختمانی چهار طبقه و به مساحت ۳،۷۵۰ مترمربع بازسازی شد. از طرف دیگر، رصدخانه بارگاه اثیب الیمانی مرکز مهمی برای رصد پدیده‌های خسوف و کسوف و استهلال ماههای حرام و دو ماه رمضان و ذی الحجه به شمار می‌‌‌‌رود و رؤیت افق در این منطقه با توجه به مشرف بودن آن بر دریای نجف، واضح و روشن است.

پانویس

  1. الاقبال، صفحه ۴۷.

منابع

  • "صافى صفا"، سایت حج.
  • "صافى صفا"، سایت شفقنا.

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۱۳۳ و ۱۳۳ و ۱۶۷ نهج البلاغه