جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
سطر ۱: سطر ۱:
−
[[پرونده:Ketab218.jpg|240px|بندانگشتی|[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/42372/%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87/&from=search&&query=%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%20%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B4%D8%B1%D8%AD%20%D9%86%D9%87%D8%AC%20%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87&count=20&execute=true '''جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه''']]]
+
کتاب '''«جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید»'''، تألیف محمود مهدوى دامغانى، ترجمه فارسى بخش‌های تاریخى «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحدید]]» است. این اثر از نظر [[علم رجال]] و [[تذکره]] یاران [[امام علی علیه السلام|امام على]] (علیه‌السلام)، دشمنان آن حضرت، [[معصوم|معصومان]] علیهم‌السلام، [[پیامبران]] پیشین و [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] (صلی الله علیه وآله) و ده‌ها شخصیت دیگر، دارای اهمیت است. 
 +
{{مشخصات کتاب
  
−
کتاب «'''جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید»'''، اثر دکتر محمود مهدوى دامغانى، برگردان فارسى بخشهای تاریخى «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحدید]]» است. این اثر از نظر [[علم رجال]] و تذکره یاران [[امام علی علیه السلام|امام على]] (علیه‌السلام)، دشمنان آن حضرت، [[معصوم|معصومان]] علیهم‌السلام، [[پیامبران]] پیشین و [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] (صلی الله علیه وآله) و ده‌ها شخصیت دیگر دارای اهمیت است. نگارش این کتاب سه سال، یعنى از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۰ش. به طول انجامیده است.
+
|عنوان=جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید
  
−
==ساختار کتاب==
+
|تصویر= [[پرونده:Ketab218.jpg|240px|وسط]]
  
−
کتاب در هشت جلد نگارش یافته است. جلد اول مشتمل بر مقدمه مترجم، مقدمه [[ابن ابی الحدید|ابن ابى‌الحدید]] و ترجمه ۴۳ [[خطبه]] مى‌باشد.
+
|نویسنده=  محمود مهدوى دامغانى
  
−
جلد دوم نیز مشتمل بر مقدمه‌اى، به قلم مترجم و ترجمه برخى خطبه‌هاى [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]] مى‌باشد. جلد اول تا پنجم خطبه‌هاى حضرت را در برمى‌گیرد. جلد ششم و هفتم، مشتمل بر ترجمه نامه‌هاى حضرت است و ترجمه کلمات قصار حضرت در انتهاى جلد هفتم و نیز جلد هشتم کتاب آمده است.
+
|موضوع= شرح نهج‌البلاغه
  
−
مترجم براى ترجمه، بهترین چاپ شرح نهج‌البلاغه را که به اهتمام استاد محمد ابوالفضل ابراهیم در مصر انجام شده است، در اختیار داشته و از مطابقت آن با چاپ سنگى تهران که در سال ۱۲۷۱ق چاپ شده است، غافل نبوده و خوانندگان ضمن مطالعه به مواردى که در پاورقى تذکر داده شده است، پى خواهند برد.
+
|زبان= فارسی
  
−
براى رعایت ترتیب و سهولت مراجعه به متن اصلى، مترجم شماره خطبه و نخستین عبارت آن را آورده و سپس مطالب تاریخى و اجتماعى مطرح شده را ترجمه نموده است.
+
|تعداد جلد= ۸
  
−
ترجمه روان و سلیس علمى در حوزه تحقیقى-علمى، فهرست مطالب و فهرست اعلام، اماکن و فرق، ارائه منابع و مآخذ مورد لزوم و نیز توضیح مطالب پیچیده و راهنمایى خواننده، از دیگر ویژگى‌هاى این اثر مى‌باشد.  
+
|عنوان افزوده1=
−
==گزارش محتوا==
+
 
 +
|افزوده1=
 +
 
 +
|عنوان افزوده2=
 +
 
 +
|افزوده2=
 +
 
 +
|لینک= [http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/42372/%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87/&from=search&&query=%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%20%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B4%D8%B1%D8%AD%20%D9%86%D9%87%D8%AC%20%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87&count=20&execute=true جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحدید]
 +
}}
 +
==معرفی کتاب==
 +
«[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید]]» که از لحاظ کیفیت، دائرة‌المعارفى از علوم، ادب، [[علم کلام|کلام]]، [[فقه]]، [[اخلاق]]، [[تاریخ اسلام]]، انساب و [[فرهنگ]] عامه عرب است، از لحاظ کمیت هم از کتاب‌هاى بسیار بزرگ -در بیست جلد- می باشد. موضوع دیگرى که از لحاظ کمیت درخور توجه است، حدود هشت هزار [[بیت (شعر)|بیت]] [[شعر]] است -که در موضوعات مختلف صرفى و نحوى و لغوى و تاریخى و بیان [[عقاید]] و رسوم عامه و [[اخلاق]] مورد استشهاد قرار گرفته است- که استخراج همین مقدار شعر حدود چهار صد صفحه خواهد بود، البته که اشعار تکرار شده و از یک [[بیت (شعر)|بیت]] در موارد مختلف استفاده شده است.
 +
 
 +
با نظرى اجمالى به «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید]]»، معلوم مى‌شود که بخش عمده آن مباحث تاریخى - اجتماعى است که براى عموم مردم هم سود بخش‌تر و ساده‌تر است. هدف اصلى مترجم هم استخراج مطالب [[تاریخ اسلام|تاریخ اسلام]] از مجموعه مطالب [[ابن ابی الحدید|ابن ابى‌الحدید]] و ترجمه آن به فارسى بوده، تا استفاده از این کتاب براى فارسى زبانانى که نمى‌توانند از متون عربى بهره‌مند شوند، فراهم آید.
 +
 
 +
با توجه به اهمیت کیفى و کمّى «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید]]»، ترجمه کامل آن، چنانکه شاید و باید، از عهده یک تن بیرون است و باید براى این کار از هیأتى که داراى تخصص در رشته‌هاى مختلف هستند، استفاده شود؛ ولى به جهاتى، کارهاى گروهى غالباً به نتیجه مطلوب نمى‌رسد و اختلاف نظرها از سرعت کار مى‌کاهد. با توجه به «ما لا یُدرک کُلّه لا یُترک کُلّه»، مترجم در صدد برآمده، بخشى از آن را که مربوط به تاریخ است، ترجمه نماید و کتاب حاضر بخشى از آن است.
  
−
شرح [[ابن ابی الحدید|ابن ابى‌الحدید]] بر [[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]] که از لحاظ کیفیت، دائرة‌المعارفى از علوم، ادب، [[علم کلام|کلام]]، [[فقه]]، [[اخلاق]]، تاریخ صدر [[اسلام]]، انساب و فرهنگ عامه عرب است، از لحاظ کمیت هم از کتاب‌هاى بسیار بزرگ است. چاپ جدید این کتاب که به اهتمام استاد محمد ابوالفضل ابراهیم، بر طبق تقسیم‌بندى خود ابن ابى‌الحدید، در بیست جلد، چاپ شده است، شش هزار و چهار صد و شصت صفحه است. آن چه در خور ذکر است، این است که ابن ابى‌الحدید، گاه موضوعى را دو بار و ضمن دو خطبه شرح داده است، مثلًا موضوع [[واقعه سقیفه بنی ساعده|سقیفه]]، یک بار در چهل صفحه (از صفحه ۲۱ تا ۶۱ج ۲) و بار دیگر ضمن خطبه ۶۶ (در ۴۰ صفحه از صفحه ۵ تا ۴۵ جلد ششم) مورد بحث قرار گرفته است؛ ولى مطالب مورد بحث تکرارى نیست و چون موضوعاتى نظیر [[جنگ صفین|جنگ صفین]] و [[خوارج]] در خطبه‌هاى متعددى مطرح مى‌شده است، ضمن خطبه‌هاى مذکور، به تناسب از این موضوعات یاد کرده و شرح زده است.
+
مترجم براى ترجمه، بهترین چاپ شرح «نهج‌البلاغه را که به اهتمام استاد محمد ابوالفضل ابراهیم در [[مصر]] انجام شده است، در اختیار داشته و از مطابقت آن با چاپ سنگى تهران که در سال ۱۲۷۱ق. چاپ شده است، غافل نبوده و خوانندگان ضمن مطالعه به مواردى که در پاورقى تذکر داده شده است، پى خواهند برد.
  
−
موضوع دیگرى که از لحاظ کمیت در خور توجه است، حدود هشت هزار بیت [[شعر]] است- که در موضوعات مختلف صرفى و نحوى و لغوى و تاریخى و بیان عقاید و رسوم عامه و اخلاق مورد استشهاد قرار گرفته است- که استخراج همین مقدار شعر حدود چهار صد صفحه خواهد بود، البته که اشعار تکرار شده و از یک بیت در موارد مختلف استفاده شده است. معمول ابن ابى‌الحدید چنین است که به چند بیت قناعت مى‌کند، در عین حال از آوردن [[قصیده|قصاید]] هم غافل نبوده است و به عنوان مثال قصایدى از فضل بن عبدالرحمان (ص ۱۶۵، ج ۷) و [[شریف‌الرضی، محمد بن حسین|سید رضى]] (ص ۱۷۴ و ص ۲۶۴، ج ۱۱) آورده است. ابن ابى‌الحدید مقدارى از اشعار خود را که در مناجات و [[زهد]] است، در صفحات ۵۰ تا ۵۲ ج ۱۳ نقل کرده است.
+
نگارش این کتاب سه سال، یعنى از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۰ش. به طول انجامیده است.
 +
==محتوای کتاب==
 +
کتاب «جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید» در هشت جلد نگارش یافته است. جلد اول مشتمل بر مقدمه مترجم، مقدمه [[ابن ابی الحدید|ابن ابى‌الحدید]] و ترجمه ۴۳ [[خطبه]] از «[[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]» مى‌باشد.
  
−
با توجه به اهمیت کیفى و کمى این کتاب ترجمه کامل آن، چنان که شاید و باید، از عهده یک تن بیرون است و باید براى این کار از هیأتى که داراى تخصص در رشته‌هاى مختلف هستند، استفاده شود؛ ولى به جهاتى که بر خوانندگان گرامى پوشیده نیست، کارهاى گروهى غالباً به نتیجه مطلوب نمى‌رسد و اختلاف نظرها از سرعت کار مى‌کاهد. با توجه به «ما لا یدرک کله لا یترک کله» مترجم در صدد برآمده، بخشى از آن را که مربوط به تاریخ است، ترجمه نماید و کتاب حاضر بخشى از آن است.
+
جلد دوم نیز مشتمل بر مقدمه‌اى به قلم مترجم و ترجمه برخى خطبه‌هاى نهج‌البلاغه مى‌باشد. جلد اول تا پنجم، خطبه‌هاى حضرت را در برمى‌گیرد. جلد ششم و هفتم، مشتمل بر ترجمه نامه‌هاى حضرت است و ترجمه کلمات قصار حضرت در انتهاى جلد هفتم و نیز جلد هشتم کتاب آمده است.
  
−
با توجه به آن چه درباره محتواى کتاب [[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید]] گفته شد و با نظرى اجمالى، معلوم مى‌شود که بخش عمده آن مباحث تاریخى - اجتماعى است که براى عموم مردم هم سود بخش‌تر و ساده‌تر است. هدف اصلى مترجم هم استخراج مطالب [[تاریخ اسلام|تاریخ اسلام]] از مجموعه مطالب [[ابن ابی الحدید|ابن ابى‌الحدید]] و ترجمه آن به فارسى بوده، تا استفاده از این کتاب براى فارسى زبانانى که نمى‌توانند از متون عربى بهره‌مند شوند، فراهم آید.
+
مترجم براى رعایت ترتیب و سهولت مراجعه به متن اصلى، شماره خطبه و نخستین عبارت آن را آورده و سپس مطالب تاریخى و اجتماعى مطرح شده را ترجمه نموده است.
  
−
==منابع مقاله==
+
ترجمه روان و سلیس علمى در حوزه تحقیقى-علمى، فهرست مطالب و فهرست اعلام، اماکن و فرق، ارائه منابع و مآخذ مورد لزوم و نیز توضیح مطالب پیچیده و راهنمایى خواننده، از دیگر ویژگى‌هاى این اثر مى‌باشد.
 +
==منابع ==
  
−
*مقدمه مترجم.
 
 
*درباره محمود مهدوى دامغانى، سایت vista، بازدید: ۲۴/۳/۱۳۸۹.
 
*درباره محمود مهدوى دامغانى، سایت vista، بازدید: ۲۴/۳/۱۳۸۹.
−
*جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید، کتاب ماه دین، فروردین ۱۳۸۰،‌ش ۴۱و۴۲، ص۲۵.
+
*جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید، کتاب ماه دین، فروردین ۱۳۸۰،‌ شماره ۴۱و۴۲.
  
−
==منبع==
+
* [[نرم افزار دانشنامه علوی]]، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
−
ویکی نور
 
  
−
== متن کتاب ==
 
−
[http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/42372/%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87/&from=search&&query=%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%20%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B4%D8%B1%D8%AD%20%D9%86%D9%87%D8%AC%20%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87&count=20&execute=true '''جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید''']
 
 
[[رده:شروح نهج البلاغه]]
 
[[رده:شروح نهج البلاغه]]
 +
[[رده:کتابهای با موضوع نهج البلاغه]]
 
[[رده:منابع تاریخ اسلام]]
 
[[رده:منابع تاریخ اسلام]]
 +
[[رده:کتاب‌های تاریخی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۴۲

کتاب «جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید»، تألیف محمود مهدوى دامغانى، ترجمه فارسى بخش‌های تاریخى «شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحدید» است. این اثر از نظر علم رجال و تذکره یاران امام على (علیه‌السلام)، دشمنان آن حضرت، معصومان علیهم‌السلام، پیامبران پیشین و پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) و ده‌ها شخصیت دیگر، دارای اهمیت است.

Ketab218.jpg
نویسنده محمود مهدوى دامغانى
موضوع شرح نهج‌البلاغه
زبان فارسی
تعداد جلد ۸

جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحدید

معرفی کتاب

«شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید» که از لحاظ کیفیت، دائرة‌المعارفى از علوم، ادب، کلام، فقه، اخلاق، تاریخ اسلام، انساب و فرهنگ عامه عرب است، از لحاظ کمیت هم از کتاب‌هاى بسیار بزرگ -در بیست جلد- می باشد. موضوع دیگرى که از لحاظ کمیت درخور توجه است، حدود هشت هزار بیت شعر است -که در موضوعات مختلف صرفى و نحوى و لغوى و تاریخى و بیان عقاید و رسوم عامه و اخلاق مورد استشهاد قرار گرفته است- که استخراج همین مقدار شعر حدود چهار صد صفحه خواهد بود، البته که اشعار تکرار شده و از یک بیت در موارد مختلف استفاده شده است.

با نظرى اجمالى به «شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید»، معلوم مى‌شود که بخش عمده آن مباحث تاریخى - اجتماعى است که براى عموم مردم هم سود بخش‌تر و ساده‌تر است. هدف اصلى مترجم هم استخراج مطالب تاریخ اسلام از مجموعه مطالب ابن ابى‌الحدید و ترجمه آن به فارسى بوده، تا استفاده از این کتاب براى فارسى زبانانى که نمى‌توانند از متون عربى بهره‌مند شوند، فراهم آید.

با توجه به اهمیت کیفى و کمّى «شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید»، ترجمه کامل آن، چنانکه شاید و باید، از عهده یک تن بیرون است و باید براى این کار از هیأتى که داراى تخصص در رشته‌هاى مختلف هستند، استفاده شود؛ ولى به جهاتى، کارهاى گروهى غالباً به نتیجه مطلوب نمى‌رسد و اختلاف نظرها از سرعت کار مى‌کاهد. با توجه به «ما لا یُدرک کُلّه لا یُترک کُلّه»، مترجم در صدد برآمده، بخشى از آن را که مربوط به تاریخ است، ترجمه نماید و کتاب حاضر بخشى از آن است.

مترجم براى ترجمه، بهترین چاپ شرح «نهج‌البلاغه را که به اهتمام استاد محمد ابوالفضل ابراهیم در مصر انجام شده است، در اختیار داشته و از مطابقت آن با چاپ سنگى تهران که در سال ۱۲۷۱ق. چاپ شده است، غافل نبوده و خوانندگان ضمن مطالعه به مواردى که در پاورقى تذکر داده شده است، پى خواهند برد.

نگارش این کتاب سه سال، یعنى از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۰ش. به طول انجامیده است.

محتوای کتاب

کتاب «جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید» در هشت جلد نگارش یافته است. جلد اول مشتمل بر مقدمه مترجم، مقدمه ابن ابى‌الحدید و ترجمه ۴۳ خطبه از «نهج‌البلاغه» مى‌باشد.

جلد دوم نیز مشتمل بر مقدمه‌اى به قلم مترجم و ترجمه برخى خطبه‌هاى نهج‌البلاغه مى‌باشد. جلد اول تا پنجم، خطبه‌هاى حضرت را در برمى‌گیرد. جلد ششم و هفتم، مشتمل بر ترجمه نامه‌هاى حضرت است و ترجمه کلمات قصار حضرت در انتهاى جلد هفتم و نیز جلد هشتم کتاب آمده است.

مترجم براى رعایت ترتیب و سهولت مراجعه به متن اصلى، شماره خطبه و نخستین عبارت آن را آورده و سپس مطالب تاریخى و اجتماعى مطرح شده را ترجمه نموده است.

ترجمه روان و سلیس علمى در حوزه تحقیقى-علمى، فهرست مطالب و فهرست اعلام، اماکن و فرق، ارائه منابع و مآخذ مورد لزوم و نیز توضیح مطالب پیچیده و راهنمایى خواننده، از دیگر ویژگى‌هاى این اثر مى‌باشد.

منابع

  • درباره محمود مهدوى دامغانى، سایت vista، بازدید: ۲۴/۳/۱۳۸۹.
  • جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید، کتاب ماه دین، فروردین ۱۳۸۰،‌ شماره ۴۱و۴۲.
مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه