شیخ صفی الدین حلی: تفاوت بین نسخهها
(صفحهای جدید حاوی ' == شیخ صفى الدین حلی == ادیب وشاعر بزرگ، شیخ صفى الدین عبد العزیز بن سرایا بن على ...' ایجاد کرد) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | = | + | {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} |
| − | + | '''«شیخ صفىالدین عبدالعزیز بن سرایا طائى حلى»''' (از قبیله طىّ) (۷۵۲-۶۷۷ ق)، از شاعران و ادیبان بزرگ عرب [[شیعه]] در سده هشتم هجری است. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | صفىالدین حلی بجز مدایح [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه وآله، در مدح و ثنای [[امام علی]] علیه السلام و اولاد ایشان نیز اشعار بسیار دارد؛ از جمله [[قطعه]] معروف او در ثنای [[امام علی علیه السلام|علی بن ابیطالب]] علیه السلام که دو [[بیت (شعر)|بیت]] آن نقل می شود: | |
| + | {{بیت|جُمِعَت فی صفاتک الاضداد|فلهذا عزّت لک الانداد}} | ||
| + | {{بیت|زاهد حاکم حلیم شجاع|فاتک ناسک فقیر جواد}} | ||
| − | + | همین گونه او در کوبیدن ستمگران و خوار ساختن جباران با زبان نیرومند [[شعر]]، کوششی ستودنی داشته است. | |
| − | + | از اشعار منسوب به صفىالدین حلی، «غدیریه» است که به واقعه [[واقعه غدیر|غدیر خم]] می پردازد. ابیاتی از این شعر در وصف [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله -از زمان ولادت و مختصری از زندگی ایشان- چنین است: | |
| − | و | + | {{بیت|خَمِدَت لفضل ولادک النیران|وانشقّ مِن فرح بک الإیوان}} |
| − | + | {{بیت|و تزَلزل النادی و أوجس خیفة|مِن هول رؤیاه أنوشروان}} | |
| − | و علیک أرمیا و شعیا أثنیا | + | {{بیت|فتأوّل الرؤیا سطیح و بشرت|بظهورک الرهبان والکُهان}} |
| − | بفضائل شهدت | + | {{بیت|و علیک أرمیا و شعیا أثنیا|و هما و حزقیل لفضلک دانوا}} |
| − | فوضعت لله المهیمن ساجدا | + | {{بیت|بفضائل شهدت بهنّ الصحف و ال|[[تورات|توراة]] و[[انجیل|الإنجیل]] و[[فرقان|الفرقان]]}} |
| − | متکملا لم تنقطع لک سرة | + | {{بیت|فوضعت لله المهیمن ساجدا|واستبشرت بظهورک الأکوان}} |
| − | فرأت قصور الشام آمنة و قد | + | {{بیت|متکملا لم تنقطع لک سرة|شرفا ولم یطلق علیک ختان}} |
| − | و أتت حلیمة و هی تنظر فی ابنها | + | {{بیت|فرأت قصور الشام [[آمنه|آمنة]] و قد|وضعتکَ لاتخفى لها أرکان}} |
| − | و غدا ابن ذی یزن ببعثک مؤمنا | + | {{بیت|و أتت [[حلیمه|حلیمة]] و هی تنظر فی ابنها|سرّا تحار لوصفه الأذهان}} |
| − | شرح الإله الصدر منک لأربع | + | {{بیت|و غدا ابن ذی یزن ببعثک مؤمنا|سرّا لیشهد جدّک الدیان}} |
| − | و حییت فی خمس بظل غمامة | + | {{بیت|شرح الإله الصدر منک لأربع|فرأى الملائک حولک الأخوان}} |
| − | و مررت فی سبع بدیر فانحنى | + | {{بیت|و حییت فی خمس بظل غمامة|لک فی الهواجر جرمها صیوان}} |
| − | و کذاک فی خمس و عشرین انثنى | + | {{بیت|و مررت فی سبع بدیر فانحنى|منه الجدار و أسلم المطران}} |
| − | حتى کملت الأربعین و أشرقت | + | {{بیت|و کذاک فی خمس و عشرین انثنى|نسطور منک و قلبه ملآن}} |
| − | + | {{بیت|حتى کملت الأربعین و أشرقت|شمس النبوة و انجلى التبیان}} | |
| − | + | {{بیت|فرمَت رجوم النیرات رجیمها|و تساقطت من خوفک الأوثان}} | |
| − | و أتت مفاتیح الکنوز بأسرها | + | {{بیت|والأرض فاحت بالسلام علیک و ال|أشجار و الأحجار و الکثبان}} |
| − | و نظرت خلفک کالأمام بخاتم | + | {{بیت|و أتت مفاتیح الکنوز بأسرها|فنهاک عنها الزهد و العرفان}} |
| − | و غدت لک الأرض البسیطة مسجدا | + | {{بیت|و نظرت خلفک کالأمام بخاتم|أضحى لدیه الشک و هو عیان}} |
| − | و | + | {{بیت|و غدت لک الأرض البسیطة مسجدا|فالکل منها للصلاة مکان}} |
| − | و سعى إلیک فتى سلام مسلما | + | {{بیت|و نُصرتَ بالرعب الشدید على العدى|ولک الملائک فی الوغى أعوان}} |
| − | و غدت تکلمک الأباعر | + | {{بیت|و سعى إلیک فتى سلام مسلما|طوعا و جاء مسلما سلمان}} |
| − | + | {{بیت|و غدت تکلمک الأباعر والظبا|والضب والثعبان والسرحان}} | |
| − | و هوى إلیک العذق ثم رددته | + | {{بیت|والجذع حن إلى علاک مسلما|و ببطن کفک سبح الصوان}} |
| − | + | {{بیت|و هوى إلیک العذق ثم رددته|فی نخلة تزهى به و تزان}} | |
| − | و شکا إلیک الجیش من ظمأ به | + | {{بیت|والدوحتان و قد دعوت فأقبلا|حتى تلاقت منهما الأغصان}} |
| − | و رددت عین قتادة من بعد ما | + | {{بیت|و شکا إلیک الجیش من ظمأ به|فتفجّرت بالماء منک بنان}} |
| − | و حکى ذراع الشاة مودع سمه | + | {{بیت|و رددت عین قتادة من بعد ما|ذهبت فلم ینظر بها إنسان}} |
| − | و عرجت فی | + | {{بیت|و حکى ذراع الشاة مودع سمه|حتى کأنّ العضو منه لسان}} |
| − | + | {{بیت|و عرجت فی ظَهر البُراق مجاوز ال|سبع الطباق کما یشأ الرحمن}} | |
| − | و فضیلة شهد الأنام بحقها | + | {{بیت|والبدر شقّ و أشرقت شمس الضحى|بعد الغروب و ما بها نقصان}} |
| − | فی الأرض | + | {{بیت|و فضیلة شهد الأنام بحقها|لایستطیع جحودها الإنسان}} |
| − | نسخت بمظهرک المظاهر بعد ما | + | {{بیت|فی الأرض ظلّ الله کنت ولم یلح|فی الشمس ظلّک إن حواک مکان}} |
| − | و على | + | {{بیت|نسخت بمظهرک المظاهر بعد ما|نسخت بملة دینک الأدیان}} |
| − | و بک استغاث الأنبیاء جمیعهم | + | {{بیت|و على نبوّتک المعظم قدرها|قام الدلیل و أوضح البرهان}} |
| − | أخذ الإله لک العهود علیهم | + | {{بیت|و بک استغاث الأنبیاء جمیعهم|عند الشدائد ربهم لیعانوا}} |
| − | و بک استغاث الله آدم عندما | + | {{بیت|أخذ الإله لک العهود علیهم|من قبل ما سمحت بک الأزمان}} |
| − | و بک التجا نوح و قد ماجت به | + | {{بیت|و بک استغاث الله [[آدم]] عندما|نسب الخلاف إلیه والعصیان}} |
| − | و بک اغتدى أیوب یسأل ربه | + | {{بیت|و بک التجا [[حضرت نوح|نوح]] و قد ماجت به|دُسر السفینة إذ طغى الطوفان}} |
| − | و بک الخلیل دعا الإله فلم یخف | + | {{بیت|و بک اغتدى [[حضرت ایوب|أیوب]] یسأل ربه|کشف البلاء فزالت الأحزان}} |
| − | و بک اغتدى فی السجن یوسف سائلا | + | {{بیت|و بک [[حضرت ابراهیم|الخلیل]] دعا الإله فلم یخف|[[نمرود]] إذ شبت له النیران}} |
| − | و بک الکلیم غداة خاطب | + | {{بیت|و بک اغتدى فی السجن [[حضرت یوسف|یوسف]] سائلا|رب العباد و قلبه حیران}} |
| − | و بک المسیح دعا فأحیا | + | {{بیت|و بک [[حضرت موسی|الکلیم]] غداة خاطب ربّه|سأل القبول فعمه الإحسان}} |
| − | و بک استبان الحق بعد خفائه | + | {{بیت|و بک [[حضرت عیسی|المسیح]] دعا فأحیا ربّه|میتا و قد بلیت به الأکفان}} |
| − | + | {{بیت|و بک استبان الحق بعد خفائه|حتى أطاعک إنسها و الجان}} | |
| − | فعلیک من | + | {{بیت|ولو اننی وفیت وصفک حقه|فنی الکلام و ضاقت الأوزان}} |
| − | و | + | {{بیت|فعلیک من ربّ السلام سلامُه|والفضل والبرکات والرضوان}} |
| − | و على | + | {{بیت|و عَلى صراط الحق آلِک کلّما|هَب النسیم و مالت الأغصان}} |
| − | و أخیک فی یوم الغدیر و قد | + | {{بیت|و على ابنِ عمّک وارث العلم الذی|ذلّت لسطوة بأسه الشجعان}} |
| − | و على صحابتک الذین تتبعوا | + | {{بیت|و أخیک فی یوم [[غدیر|الغدیر]] و قد بَدا|نورالهدى و تآخت الأقران}} |
| − | و | + | {{بیت|و على صحابتک الذین تتبعوا|طرق الهدى فهداهم الرحمن}} |
| − | یا خاتم الرسل الکرام و فاتح ال | + | {{بیت|و شَروا بسعیهم الجِنان و قد دروا|أن النفوس لبیعها أثمان}} |
| − | أشکو إلیک ذنوب نفس هفوها | + | {{بیت|یا خاتم الرسل الکرام و فاتح ال|نعم الجسام و من له الإحسان}} |
| − | فاشفع لعبد | + | {{بیت|أشکو إلیک ذنوب نفس هفوها|طبع علیه رکب الإنسان}} |
| − | فلک الشفاعة فی | + | {{بیت|فاشفع لعبد شانَه عصیانه|إن العبید یشینها العصیان}} |
| − | فلقد تعرض للإجازة طامعا | + | {{بیت|فلک الشفاعة فی محبّکم إذا|نُصِب الصراط و علق المیزان}} |
| − | منابع | + | {{بیت|فلقد تعرض للإجازة طامعا|فی أن یکون جزاءُه الغفران}} |
| − | * | + | |
| + | ==منابع== | ||
| + | |||
| + | *[http://www.tahoordanesh.com/page.php?pid=18950 "شیخ صفیالدین حلی"، کتابخانه طهور]، تاریخ بازیابی: ۲۵ شهریور ۱۳۹۲. | ||
| + | |||
| + | [[رده: شعرای اهل البیت]] | ||
| + | [[رده: شعرای عرب]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۰
این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.
(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)
«شیخ صفىالدین عبدالعزیز بن سرایا طائى حلى» (از قبیله طىّ) (۷۵۲-۶۷۷ ق)، از شاعران و ادیبان بزرگ عرب شیعه در سده هشتم هجری است.
صفىالدین حلی بجز مدایح پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله، در مدح و ثنای امام علی علیه السلام و اولاد ایشان نیز اشعار بسیار دارد؛ از جمله قطعه معروف او در ثنای علی بن ابیطالب علیه السلام که دو بیت آن نقل می شود:
جُمِعَت فی صفاتک الاضداد فلهذا عزّت لک الانداد
زاهد حاکم حلیم شجاع فاتک ناسک فقیر جواد
همین گونه او در کوبیدن ستمگران و خوار ساختن جباران با زبان نیرومند شعر، کوششی ستودنی داشته است.
از اشعار منسوب به صفىالدین حلی، «غدیریه» است که به واقعه غدیر خم می پردازد. ابیاتی از این شعر در وصف حضرت محمد صلی الله علیه وآله -از زمان ولادت و مختصری از زندگی ایشان- چنین است:
خَمِدَت لفضل ولادک النیران وانشقّ مِن فرح بک الإیوان
و تزَلزل النادی و أوجس خیفة مِن هول رؤیاه أنوشروان
فتأوّل الرؤیا سطیح و بشرت بظهورک الرهبان والکُهان
و علیک أرمیا و شعیا أثنیا و هما و حزقیل لفضلک دانوا
فوضعت لله المهیمن ساجدا واستبشرت بظهورک الأکوان
متکملا لم تنقطع لک سرة شرفا ولم یطلق علیک ختان
فرأت قصور الشام آمنة و قد وضعتکَ لاتخفى لها أرکان
و أتت حلیمة و هی تنظر فی ابنها سرّا تحار لوصفه الأذهان
و غدا ابن ذی یزن ببعثک مؤمنا سرّا لیشهد جدّک الدیان
شرح الإله الصدر منک لأربع فرأى الملائک حولک الأخوان
و حییت فی خمس بظل غمامة لک فی الهواجر جرمها صیوان
و مررت فی سبع بدیر فانحنى منه الجدار و أسلم المطران
و کذاک فی خمس و عشرین انثنى نسطور منک و قلبه ملآن
حتى کملت الأربعین و أشرقت شمس النبوة و انجلى التبیان
فرمَت رجوم النیرات رجیمها و تساقطت من خوفک الأوثان
والأرض فاحت بالسلام علیک و ال أشجار و الأحجار و الکثبان
و أتت مفاتیح الکنوز بأسرها فنهاک عنها الزهد و العرفان
و نظرت خلفک کالأمام بخاتم أضحى لدیه الشک و هو عیان
و غدت لک الأرض البسیطة مسجدا فالکل منها للصلاة مکان
و نُصرتَ بالرعب الشدید على العدى ولک الملائک فی الوغى أعوان
و سعى إلیک فتى سلام مسلما طوعا و جاء مسلما سلمان
و غدت تکلمک الأباعر والظبا والضب والثعبان والسرحان
والجذع حن إلى علاک مسلما و ببطن کفک سبح الصوان
و هوى إلیک العذق ثم رددته فی نخلة تزهى به و تزان
والدوحتان و قد دعوت فأقبلا حتى تلاقت منهما الأغصان
و شکا إلیک الجیش من ظمأ به فتفجّرت بالماء منک بنان
و رددت عین قتادة من بعد ما ذهبت فلم ینظر بها إنسان
و حکى ذراع الشاة مودع سمه حتى کأنّ العضو منه لسان
و عرجت فی ظَهر البُراق مجاوز ال سبع الطباق کما یشأ الرحمن
والبدر شقّ و أشرقت شمس الضحى بعد الغروب و ما بها نقصان
و فضیلة شهد الأنام بحقها لایستطیع جحودها الإنسان
فی الأرض ظلّ الله کنت ولم یلح فی الشمس ظلّک إن حواک مکان
نسخت بمظهرک المظاهر بعد ما نسخت بملة دینک الأدیان
و على نبوّتک المعظم قدرها قام الدلیل و أوضح البرهان
و بک استغاث الأنبیاء جمیعهم عند الشدائد ربهم لیعانوا
أخذ الإله لک العهود علیهم من قبل ما سمحت بک الأزمان
و بک استغاث الله آدم عندما نسب الخلاف إلیه والعصیان
و بک التجا نوح و قد ماجت به دُسر السفینة إذ طغى الطوفان
و بک اغتدى أیوب یسأل ربه کشف البلاء فزالت الأحزان
و بک اغتدى فی السجن یوسف سائلا رب العباد و قلبه حیران
و بک الکلیم غداة خاطب ربّه سأل القبول فعمه الإحسان
و بک المسیح دعا فأحیا ربّه میتا و قد بلیت به الأکفان
و بک استبان الحق بعد خفائه حتى أطاعک إنسها و الجان
ولو اننی وفیت وصفک حقه فنی الکلام و ضاقت الأوزان
فعلیک من ربّ السلام سلامُه والفضل والبرکات والرضوان
و عَلى صراط الحق آلِک کلّما هَب النسیم و مالت الأغصان
و على ابنِ عمّک وارث العلم الذی ذلّت لسطوة بأسه الشجعان
و أخیک فی یوم الغدیر و قد بَدا نورالهدى و تآخت الأقران
و على صحابتک الذین تتبعوا طرق الهدى فهداهم الرحمن
و شَروا بسعیهم الجِنان و قد دروا أن النفوس لبیعها أثمان
یا خاتم الرسل الکرام و فاتح ال نعم الجسام و من له الإحسان
أشکو إلیک ذنوب نفس هفوها طبع علیه رکب الإنسان
فاشفع لعبد شانَه عصیانه إن العبید یشینها العصیان
فلک الشفاعة فی محبّکم إذا نُصِب الصراط و علق المیزان
فلقد تعرض للإجازة طامعا فی أن یکون جزاءُه الغفران
منابع
- "شیخ صفیالدین حلی"، کتابخانه طهور، تاریخ بازیابی: ۲۵ شهریور ۱۳۹۲.
