واحدی نیشابوری: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
سطر ۸: سطر ۸:
 
|مدفن =   
 
|مدفن =   
 
|اساتید =  احمد ثعلبی، احمد بن حسن بن حافظ حيری، محمد بن محمد بن محمش،...
 
|اساتید =  احمد ثعلبی، احمد بن حسن بن حافظ حيری، محمد بن محمد بن محمش،...
|شاگردان = علی بن محمود نصرآبادی، احمد بن محمد ميدانی، عبدالجبار بن محمد بيهقی، عمر بن عبدالله ارغيانی، احمد بردسيری كرمانی،...
+
|شاگردان = علی بن محمود نصرآبادی، عبدالجبار بن محمد بيهقی، عمر بن عبدالله ارغيانی، احمد بردسيری كرمانی،...
|آثار =  [[اسباب النزول (واحدی) (کتاب)|اسباب النزول]]، تفسیر البسیط، تفسیر الوسیط، الوجیز فى تفسیر القرآن، جامع البیان فى تفسیر القرآن، مقاتل القرآن، مختصر فى علم فضائل القرآن، نفى التحریف عن القرآن الشریف،...
+
|آثار =  [[اسباب النزول (واحدی) (کتاب)|اسباب النزول]]، تفسیر البسیط، تفسیر الوسیط، الوجیز فى تفسیر القرآن، الدعوات و الفصول، مختصر فى علم فضائل القرآن، نفى التحریف عن القرآن الشریف،...
 
}}
 
}}
== ولادت ==
+
==ولادت==
 
ابوالحسن على بن احمد بن محمد بن على متویه نیشابورى، ظاهرا در سال ۳۹۸ قمری در نیشابور متولد شده است. پدرش فردی تاجر و اصالتا اهل ساوه بود.
 
ابوالحسن على بن احمد بن محمد بن على متویه نیشابورى، ظاهرا در سال ۳۹۸ قمری در نیشابور متولد شده است. پدرش فردی تاجر و اصالتا اهل ساوه بود.
  
== تحصیلات و استادان ==
+
==تحصیلات و استادان==
 
حرکت فرهنگی و علمی در قرن پنجم در نیشاپور در [[حدیث]]، [[فقه]]، [[تفسیر]] و علوم دیگر، دوران طلایی خود را می‌گذراند. پرورش واحدی نیشابورى در این شرایط از او انسانی [[محدث]]، [[فقیه]]، ادیب، شاعر، متکلم و مفسر ساخت، که توانست میان علمای برجسته، سرآمد زمان خود گردد.  
 
حرکت فرهنگی و علمی در قرن پنجم در نیشاپور در [[حدیث]]، [[فقه]]، [[تفسیر]] و علوم دیگر، دوران طلایی خود را می‌گذراند. پرورش واحدی نیشابورى در این شرایط از او انسانی [[محدث]]، [[فقیه]]، ادیب، شاعر، متکلم و مفسر ساخت، که توانست میان علمای برجسته، سرآمد زمان خود گردد.  
  
سطر ۲۱: سطر ۲۱:
 
احمد بن حسن بن حافظ حيری و محمد بن محمد بن محمش، از دیگر اساتید او بودند.
 
احمد بن حسن بن حافظ حيری و محمد بن محمد بن محمش، از دیگر اساتید او بودند.
  
== شاگردان ==
+
==شاگردان==
 
برخی از شاگردان واحدی نیشابورى عبارتند از:
 
برخی از شاگردان واحدی نیشابورى عبارتند از:
  
* علی بن محمود نصرآبادی
+
*علی بن محمود نصرآبادی
* احمد بن محمد ميدانی
+
*احمد بن محمد ميدانی
* عبدالجبار بن محمد بن احمد خواری بيهقی
+
*عبدالجبار بن محمد بن احمد خواری بيهقی
* عمر بن عبدالله بن احمد بن محمد خطيب ارغيانی
+
*عمر بن عبدالله بن احمد بن محمد خطيب ارغيانی
* احمد بن رضوان بن عبيدالله بردسيری كرمانی
+
*احمد بن رضوان بن عبيدالله بردسيری كرمانی
  
== آثار و تألیفات ==
+
==آثار و تألیفات==
  
# [[اسباب النزول (واحدی) (کتاب)|اسباب النزول]]، از میان تألیفات قرآنى واحدی، فقط اسباب النزول به شکل چاپى موجود مى‌باشد.
+
#[[اسباب النزول (واحدی) (کتاب)|اسباب النزول]]، از مهم‌ترین منابع [[اهل سنت]] در موضوع [[اسباب نزول]] آیات [[قرآن کریم]] است.
# تفسیر البسیط، در ۱۶ مجلد  
+
#تفسیر البسیط، در ۱۶ مجلد
# تفسیر الوسیط، در ۴ مجلد  
+
#تفسیر الوسیط، در ۴ مجلد
# الوجیز فى تفسیر القرآن، یا «تفسیر واحدى» در ۱ مجلد. [[فخر رازى]] نیز استفادۀ قابل توجهى از تفسیر واحدى نموده است یک [[نسخه خطی|نسخه خطى]] از «تفسیر وجیز» در کتابخانۀ مدرسۀ شهید مطهرى تهران به شمارۀ ۲۰۶۲ موجود است.
+
#الوجیز فى تفسیر القرآن، یا «تفسیر واحدى» در ۱ مجلد. [[فخر رازى]] استفادۀ قابل توجهى از این تفسیر نموده است. یک [[نسخه خطی|نسخه خطى]] از «تفسیر وجیز» در کتابخانۀ مدرسۀ شهید مطهرى تهران به شمارۀ ۲۰۶۲ موجود است.
# جامع البیان فى تفسیر القرآن
+
#جامع البیان فى تفسیر القرآن
# الحاوى لجمیع المعانى (احتمال دارد در بردارندۀ مجموعه سه تفسیر وى باشد)
+
#الحاوى لجمیع المعانى (احتمال دارد در بردارندۀ مجموعه سه تفسیر وى باشد)
# مقاتل القرآن (تا پایان قرن هشتم موجود بوده است)
+
#مقاتل القرآن (تا پایان قرن هشتم موجود بوده است)
# مختصر فى علم فضائل القرآن
+
#مختصر فى علم فضائل القرآن
# رسالة فى شرف علم التفسیر (نسخه خطى این رساله در دار الکتب المصریة موجود است)
+
#رسالة فى شرف علم التفسیر (نسخه خطى این رساله در دار الکتب المصریة موجود است)
# نفى التحریف عن القرآن الشریف
+
#نفى التحریف عن القرآن الشریف
# معانى التفسیر
+
#معانى التفسیر
# شرح ديوان متنبّی
+
#شرح ديوان متنبّی
# تحبير فی أسماء حسنى
+
#تحبير فی أسماء حُسنى
# مسند التفسیر.
+
#مسند التفسیر
[[رده:علمای قرن پنجم]][[رده:مفسرین قرآن]][[رده:محدثان]]
+
#الدعوات و الفصول
 +
#الوسيط فی الأمثال.
 +
 
 +
== منابع ==
 +
 
 +
* [[نرم افزار جامع تفاسیر نور]]، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
 +
 
 +
[[رده:علمای قرن پنجم]]
 +
[[رده:مفسرین قرآن]]
 +
[[رده:محدثان]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۸

«ابوالحسن على بن احمد واحدی نیشابورى» (۳۹۸-۴۶۸ ق)، مفسر، محدث و ادیب بزرگ مسلمان در قرن پنجم هجری بود. واحدی آثار متعددی در زمینه علوم قرآن و تفسیر تألیف نمود، که «اسباب النزول» از معروفترین آنهاست.

نام کامل على بن احمد واحدی نیشابورى
زادروز ۳۹۸ قمری
زادگاه نیشابور
وفات ۴۶۸ قمری

Line.png

اساتید

احمد ثعلبی، احمد بن حسن بن حافظ حيری، محمد بن محمد بن محمش،...

شاگردان

علی بن محمود نصرآبادی، عبدالجبار بن محمد بيهقی، عمر بن عبدالله ارغيانی، احمد بردسيری كرمانی،...

آثار

اسباب النزول، تفسیر البسیط، تفسیر الوسیط، الوجیز فى تفسیر القرآن، الدعوات و الفصول، مختصر فى علم فضائل القرآن، نفى التحریف عن القرآن الشریف،...

ولادت

ابوالحسن على بن احمد بن محمد بن على متویه نیشابورى، ظاهرا در سال ۳۹۸ قمری در نیشابور متولد شده است. پدرش فردی تاجر و اصالتا اهل ساوه بود.

تحصیلات و استادان

حرکت فرهنگی و علمی در قرن پنجم در نیشاپور در حدیث، فقه، تفسیر و علوم دیگر، دوران طلایی خود را می‌گذراند. پرورش واحدی نیشابورى در این شرایط از او انسانی محدث، فقیه، ادیب، شاعر، متکلم و مفسر ساخت، که توانست میان علمای برجسته، سرآمد زمان خود گردد.

واحدی از احمد ثعلبی صاحب تفسیر «الکشف و البیان»، علوم قرآن، تفسیر، فقه، حدیث و ادبیات را فراگرفت.

احمد بن حسن بن حافظ حيری و محمد بن محمد بن محمش، از دیگر اساتید او بودند.

شاگردان

برخی از شاگردان واحدی نیشابورى عبارتند از:

  • علی بن محمود نصرآبادی
  • احمد بن محمد ميدانی
  • عبدالجبار بن محمد بن احمد خواری بيهقی
  • عمر بن عبدالله بن احمد بن محمد خطيب ارغيانی
  • احمد بن رضوان بن عبيدالله بردسيری كرمانی

آثار و تألیفات

  1. اسباب النزول، از مهم‌ترین منابع اهل سنت در موضوع اسباب نزول آیات قرآن کریم است.
  2. تفسیر البسیط، در ۱۶ مجلد
  3. تفسیر الوسیط، در ۴ مجلد
  4. الوجیز فى تفسیر القرآن، یا «تفسیر واحدى» در ۱ مجلد. فخر رازى استفادۀ قابل توجهى از این تفسیر نموده است. یک نسخه خطى از «تفسیر وجیز» در کتابخانۀ مدرسۀ شهید مطهرى تهران به شمارۀ ۲۰۶۲ موجود است.
  5. جامع البیان فى تفسیر القرآن
  6. الحاوى لجمیع المعانى (احتمال دارد در بردارندۀ مجموعه سه تفسیر وى باشد)
  7. مقاتل القرآن (تا پایان قرن هشتم موجود بوده است)
  8. مختصر فى علم فضائل القرآن
  9. رسالة فى شرف علم التفسیر (نسخه خطى این رساله در دار الکتب المصریة موجود است)
  10. نفى التحریف عن القرآن الشریف
  11. معانى التفسیر
  12. شرح ديوان متنبّی
  13. تحبير فی أسماء حُسنى
  14. مسند التفسیر
  15. الدعوات و الفصول
  16. الوسيط فی الأمثال.

منابع

مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه