سریه عبیدة بن حارث: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ویرایش)
 
(۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{تقویم|روز= 1 ربیع الاول|سال= سال 2 هجری قمری}}
+
'''«سریه عبیدة بن حارث بن مطلب»'''، به نقلی در سال دوم هجری بعد از [[غزوه ابواء]] به وقوع پیوست. هدف از انجام این [[سریه]]، دفع شرّ دسته‌اى از [[قریش]] بود که ممکن بود به اطراف [[مدینه]] تجاوز کنند. دلیرى و جسارت رزمندگان [[اسلام]] در تعقیب مشرکان قریش، آثار خویش را بر جاى گذاشت.
'''«سریه عبیدة بن حارث بن مطلب»''' در پایین تر از «ثنیة المرة»، در سال دوم هجری بعد از [[غزوه ابواء]] به وقوع پیوست. هدف از انجام این [[سریه]]، دفع شر دسته اى از [[قریش]] بود که ممکن بود به اطراف [[مدینه]] تجاوز کنند.
 
  
 
== تاریخ این سریه ==
 
== تاریخ این سریه ==
[[واقدی|واقدى]]، آن را در ماه [[شوال]] هشتمین ماه [[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت پیامبر]] صلی الله علیه و آله به [[مدینه|مدینه]] منوره<ref> المغازى، ج ۱، ص ۱۰.</ref> و مؤلف کتاب "[[الاستیعاب فی معرفة الاصحاب (کتاب)|الاستیعاب]]آن را در ماه [[ربیع  الاول]] سال دوم هجرى و نخستین [[سریه|سریه]] اسلامى دانسته اند.<ref> الاستیعاب، ج ۳، ص ۱۰۲۰.</ref> در کتاب المحبر گفته شد که این سریه در نخستین روز ربیع الاول واقع گردید.<ref> المحبر، ص ۱۱۶.</ref>
+
در تاریخ وقوع این [[سریه]]، میان تاریخ‌نگاران اتفاق نظر نیست؛ [[محمد بن عمر واقدی|واقدى]]، آن را در ماه [[شوال]] -هشتمین ماه [[هجرت پیامبر اسلام به مدینه|هجرت پیامبر]] صلی الله علیه وآله به [[مدینه|مدینه]]-<ref> المغازى، ج ۱، ص ۱۰.</ref> و مؤلف کتاب «[[الاستیعاب فی معرفة الاصحاب (کتاب)|الاستیعاب]]»، آن را در ماه [[ربیع  الاول]] سال دوم هجرى و نخستین سریه اسلامى دانسته اند.<ref> الاستیعاب، ابن عبدالبر، ج ۳، ص ۱۰۲۰.</ref> در کتاب «المحبر» گفته شد که این سریه در نخستین روز ربیع الاول واقع گردید.<ref> المحبر، ص ۱۱۶.</ref>
  
 
== ماجرای سریه عبیده ==
 
== ماجرای سریه عبیده ==
[[پیامبر اکرم]] صلی الله علیه و آله براى تعقیب کاروان‌ هاى [[قریش]] و حرکت‌ هاى ایذایى بر ضد مشرکانى که براى جان و مال مسلمانان [[مکه]] و پیروان [[دین اسلام]]، احترامى قائل نبوده و آنان را از خانه و کاشانه خویش دور ساختند و دارایى‌هایشان را به تاراج بردند، اقدام به رزمایش‌ هاى نظامى و قدرتى نمود.
+
[[پیامبر اکرم]] صلی الله علیه وآله براى تعقیب کاروان‌ هاى [[قریش]] و حرکت‌ هاى ایذایى بر ضد مشرکانى که براى جان و مال مسلمانان [[مکه]] و پیروان [[دین اسلام]]، احترامى قائل نبوده و آنان را از خانه و کاشانه خویش دور ساختند و دارایى‌هایشان را به تاراج بردند، اقدام به رزمایش‌ هاى نظامى و قدرتى نمود.
  
 
آن حضرت به قصد یکى از کاروان‌ هاى قریش که میان [[شام]] و مکه بازرگانى مى‌ کرد، پسرعمویش عبیدة بن حارث بن [[عبدالمطلب]] را در رأس شصت و یا هشتاد رزمنده مسلمان که همگى از گروه [[مهاجرین|مهاجران]] بودند، اعزام کرد.
 
آن حضرت به قصد یکى از کاروان‌ هاى قریش که میان [[شام]] و مکه بازرگانى مى‌ کرد، پسرعمویش عبیدة بن حارث بن [[عبدالمطلب]] را در رأس شصت و یا هشتاد رزمنده مسلمان که همگى از گروه [[مهاجرین|مهاجران]] بودند، اعزام کرد.
  
[[عبیدة بن حارث]] به سوى ساحل "دریاى سرخ" که محل عبور کاروان‌ هاى شام به مکه و بالعکس بود، روان شد و در "رابغ" که در ده میلى "[[جحفه‌|جُحفه]]" قرار دارد به کاروان قریش رسید. سرپرست کاروان، "[[ابوسفیان|ابوسفیان بن حرب]]" و یا به قول [[ابن هشام حمیری|ابن هشام]] "[[عکرمة بن ابی جهل|عکرمة بن ابى‌جهل]]" و به روایت دیگر "مکرز بن حفص" بود. تعداد کاروانیان به دویست نفر بالغ مى‌ شد.
+
عبیدة بن حارث به سوى ساحل "دریاى سرخ" که محل عبور کاروان‌ هاى شام به مکه و بالعکس بود، روان شد و در "رابغ" که در ده میلى "[[جحفه‌|جُحفه]]" قرار دارد به کاروان قریش رسید. سرپرست کاروان، "[[ابوسفیان|ابوسفیان بن حرب]]" و یا به قول [[ابن هشام حمیری|ابن هشام]]، "[[عکرمة بن ابی جهل|عکرمة بن ابى‌جهل]]" و به روایت دیگر "مکرز بن حفص" بود. تعداد کاروانیان به دویست نفر بالغ مى‌ شد.
  
از میان مسلمانان، "[[سعد بن ابی وقاص]]"، تیرى به سوى کاروان قریش رها کرد. روایت شد که وى داراى تیردانى بود که بیست پیکان تیر در آن، جا مى‌ شد و هرگاه هر یک از آن‌ ها را به مقصدى رها مى‌ کرد به هدف اصابت مى‌ کرد و هیچ‌گاه تیرش به هدر نمى‌ رفت. گفته اند این نخستین تیرى بود که بدست مسلمانان به سوى مشرکین پرتاب مى شد. اما به غیر از این مورد میان دو طرف، درگیرى و نزاعى به وقوع نپیوست و هر کدام به شهرهاى خویش برگشتند.  
+
از میان مسلمانان، "[[سعد بن ابی وقاص]]"، تیرى به سوى کاروان قریش رها کرد. روایت شد که وى داراى تیردانى بود که بیست پیکان تیر در آن، جا مى‌ شد و هرگاه هر یک از آن‌ ها را به مقصدى رها مى‌ کرد به هدف اصابت مى‌ کرد و هیچ‌گاه تیرش به هدر نمى‌ رفت. گفته اند این نخستین تیرى بود که بدست مسلمانان به سوى مشرکین پرتاب مى شد. اما به غیر از این مورد، میان دو طرف، درگیرى و نزاعى به وقوع نپیوست و هر کدام به شهرهاى خویش برگشتند.  
  
 
== نتایج این سریه ==
 
== نتایج این سریه ==
این سفر به منظور سیاسى و یا غرضهاى دیگرى که انجام شده بود براى دو نفر از مسلمانان [[مکه|مکه]] که نتوانسته بودند خود را به همکیشان [[مهاجرین|مهاجر]] خود به [[مدینه|مدینه]] برسانند بسیار سودمند بود، زیرا این دو نفر که یکى مقداد بن عمرو بهرانى و دیگرى عتبة بن غزوان مازنى نام داشتند، مدتها بود که مسلمان شده بودند، اما مانند بسیارى از مسلمانان دیگر از ترس سران قریش و نزدیکان مشرک خود نتوانسته بودند از مکه هجرت کنند. همین که دیدند کاروان قریش به سوى شام حرکت مى کند به عنوان حمایت و نگهبانى کاروان همچون دیگر نگهبانان آزادانه از مکه خارج شدند و گویا چشم به راه آمدن مسلمانان و مترصد چنین فرصتى بودند که بتوانند به آنها بپیوندند و همین برخورد سبب شد که آن دو نفر به آسانى بتوانند از میان کاروانیان خارج شده و به مسلمانان بپیوندند.
+
این سفر به منظور سیاسى و یا غرضهاى دیگرى که انجام شده بود براى دو نفر از مسلمانان [[مکه|مکه]] که نتوانسته بودند خود را به همکیشان [[مهاجرین|مهاجر]] خود به [[مدینه|مدینه]] برسانند بسیار سودمند بود، زیرا این دو نفر که یکى مقداد بن عمرو بهرانى و دیگرى عتبة بن غزوان مازنى نام داشتند، مدتها بود که مسلمان شده بودند، اما مانند بسیارى از مسلمانان دیگر از ترس سران [[قریش]] و نزدیکان مشرک خود نتوانسته بودند از مکه هجرت کنند. همین که دیدند کاروان قریش به سوى شام حرکت مى کند به عنوان حمایت و نگهبانى کاروان همچون دیگر نگهبانان آزادانه از مکه خارج شدند و گویا چشم به راه آمدن مسلمانان و مترصد چنین فرصتى بودند که بتوانند به آنها بپیوندند و همین برخورد سبب شد که آن دو نفر به آسانى بتوانند از میان کاروانیان خارج شده و به مسلمانان بپیوندند.
  
گرچه در این سریه جنگى میان دو طرف روى نداد، ولیکن دلیرى و جسارت رزمندگان [[اسلام]] در تعقیب مشرکان قریش در آن سرزمین دوردست آثار خویش را بر جاى گذاشت و مشرکان مکه را با پدیده تازه اى به نام نظام و حکومت اسلامى روبرو گردانید و رعب و وحشتى در میان آنان برانگیخت. در تاریخ این سریه، اتفاقى میان تاریخ‌نگاران نیست.
+
گرچه در این [[سریه]] جنگى میان دو طرف روى نداد، ولیکن دلیرى و جسارت رزمندگان [[اسلام]] در تعقیب مشرکان قریش در آن سرزمین دوردست، آثار خویش را بر جاى گذاشت و مشرکان مکه را با پدیده تازه اى به نام نظام و حکومت اسلامى روبرو گردانید و رعب و وحشتى در میان آنان برانگیخت.  
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
<references />
 
<references />
 
==منابع==
 
==منابع==
* سید تقى واردى، روز شمار تاریخ اسلام، جلد سوم، ماه ربیع الاول.
+
* روزشمار تاریخ اسلام، سید تقى واردى، جلد سوم، ماه ربیع الاول.
*هاشم رسولى محلاتى، زندگانى حضرت محمد صلی الله علیه و آله، ص۲۸۳.
+
*زندگانى حضرت محمد صلی الله علیه وآله، هاشم رسولى محلاتى، ص۲۸۳.
*آیتی، محمدابراهیم؛ تاریخ پیامبر اسلام، تجدیدنظر و اضافات و کوشش دکتر ابوالقاسم گرجی، تهران، نشر دانشگاه تهران، چاپ ششم، ۱۳۷۸.
+
*تاریخ پیامبر اسلام، محمدابراهیم آیتی، تهران، نشر دانشگاه تهران، ۱۳۷۸.
  
[[رده:وقایع ماه ربیع الاول]]
+
[[رده:سریه های پیامبر اکرم]][[رده:جنگ های صدر اسلام]][[رده:تاریخ صدر اسلام]]
[[رده:سال ۲ هجری قمری]]
 

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۷

«سریه عبیدة بن حارث بن مطلب»، به نقلی در سال دوم هجری بعد از غزوه ابواء به وقوع پیوست. هدف از انجام این سریه، دفع شرّ دسته‌اى از قریش بود که ممکن بود به اطراف مدینه تجاوز کنند. دلیرى و جسارت رزمندگان اسلام در تعقیب مشرکان قریش، آثار خویش را بر جاى گذاشت.

تاریخ این سریه

در تاریخ وقوع این سریه، میان تاریخ‌نگاران اتفاق نظر نیست؛ واقدى، آن را در ماه شوال -هشتمین ماه هجرت پیامبر صلی الله علیه وآله به مدینه-[۱] و مؤلف کتاب «الاستیعاب»، آن را در ماه ربیع الاول سال دوم هجرى و نخستین سریه اسلامى دانسته اند.[۲] در کتاب «المحبر» گفته شد که این سریه در نخستین روز ربیع الاول واقع گردید.[۳]

ماجرای سریه عبیده

پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله براى تعقیب کاروان‌ هاى قریش و حرکت‌ هاى ایذایى بر ضد مشرکانى که براى جان و مال مسلمانان مکه و پیروان دین اسلام، احترامى قائل نبوده و آنان را از خانه و کاشانه خویش دور ساختند و دارایى‌هایشان را به تاراج بردند، اقدام به رزمایش‌ هاى نظامى و قدرتى نمود.

آن حضرت به قصد یکى از کاروان‌ هاى قریش که میان شام و مکه بازرگانى مى‌ کرد، پسرعمویش عبیدة بن حارث بن عبدالمطلب را در رأس شصت و یا هشتاد رزمنده مسلمان که همگى از گروه مهاجران بودند، اعزام کرد.

عبیدة بن حارث به سوى ساحل "دریاى سرخ" که محل عبور کاروان‌ هاى شام به مکه و بالعکس بود، روان شد و در "رابغ" که در ده میلى "جُحفه" قرار دارد به کاروان قریش رسید. سرپرست کاروان، "ابوسفیان بن حرب" و یا به قول ابن هشام، "عکرمة بن ابى‌جهل" و به روایت دیگر "مکرز بن حفص" بود. تعداد کاروانیان به دویست نفر بالغ مى‌ شد.

از میان مسلمانان، "سعد بن ابی وقاص"، تیرى به سوى کاروان قریش رها کرد. روایت شد که وى داراى تیردانى بود که بیست پیکان تیر در آن، جا مى‌ شد و هرگاه هر یک از آن‌ ها را به مقصدى رها مى‌ کرد به هدف اصابت مى‌ کرد و هیچ‌گاه تیرش به هدر نمى‌ رفت. گفته اند این نخستین تیرى بود که بدست مسلمانان به سوى مشرکین پرتاب مى شد. اما به غیر از این مورد، میان دو طرف، درگیرى و نزاعى به وقوع نپیوست و هر کدام به شهرهاى خویش برگشتند.

نتایج این سریه

این سفر به منظور سیاسى و یا غرضهاى دیگرى که انجام شده بود براى دو نفر از مسلمانان مکه که نتوانسته بودند خود را به همکیشان مهاجر خود به مدینه برسانند بسیار سودمند بود، زیرا این دو نفر که یکى مقداد بن عمرو بهرانى و دیگرى عتبة بن غزوان مازنى نام داشتند، مدتها بود که مسلمان شده بودند، اما مانند بسیارى از مسلمانان دیگر از ترس سران قریش و نزدیکان مشرک خود نتوانسته بودند از مکه هجرت کنند. همین که دیدند کاروان قریش به سوى شام حرکت مى کند به عنوان حمایت و نگهبانى کاروان همچون دیگر نگهبانان آزادانه از مکه خارج شدند و گویا چشم به راه آمدن مسلمانان و مترصد چنین فرصتى بودند که بتوانند به آنها بپیوندند و همین برخورد سبب شد که آن دو نفر به آسانى بتوانند از میان کاروانیان خارج شده و به مسلمانان بپیوندند.

گرچه در این سریه جنگى میان دو طرف روى نداد، ولیکن دلیرى و جسارت رزمندگان اسلام در تعقیب مشرکان قریش در آن سرزمین دوردست، آثار خویش را بر جاى گذاشت و مشرکان مکه را با پدیده تازه اى به نام نظام و حکومت اسلامى روبرو گردانید و رعب و وحشتى در میان آنان برانگیخت.

پانویس

  1. المغازى، ج ۱، ص ۱۰.
  2. الاستیعاب، ابن عبدالبر، ج ۳، ص ۱۰۲۰.
  3. المحبر، ص ۱۱۶.

منابع

  • روزشمار تاریخ اسلام، سید تقى واردى، جلد سوم، ماه ربیع الاول.
  • زندگانى حضرت محمد صلی الله علیه وآله، هاشم رسولى محلاتى، ص۲۸۳.
  • تاریخ پیامبر اسلام، محمدابراهیم آیتی، تهران، نشر دانشگاه تهران، ۱۳۷۸.
مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه