سید جواد فقیه سبزواری: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) جز |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | ''' | + | '''«آیةالله سید جواد فقیه سبزواری»''' (۱۳۸۴-۱۳۰۹ ش) فرزند [[میرزا حسین فقیه سبزواری|میرزا حسین فقیه سبزواری]]، از فقها و مدرسان نامدار [[شیعه]] معاصر در [[حوزه علمیه]] [[مشهد]] و از شاگردان [[سید محمدهادی میلانی]] بود. حوزه تدریس ایشان در [[مسجد گوهرشاد]]، بهترین دوره تدریس «[[الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه (کتاب)|شرح لُمعه]]» به شمار میآمد. |
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
|نام کامل = سید محمدجواد فقیه سبزواری | |نام کامل = سید محمدجواد فقیه سبزواری | ||
| سطر ۶: | سطر ۶: | ||
|زادگاه = [[مشهد]] | |زادگاه = [[مشهد]] | ||
|وفات = ۱۳۸۴ شمسی | |وفات = ۱۳۸۴ شمسی | ||
| − | |مدفن = مشهد، [[حرم امام رضا علیه السلام|حرم امام رضا]] | + | |مدفن = مشهد، [[حرم امام رضا علیه السلام|حرم امام رضا علیهالسلام]] |
| − | |اساتید = [[میرزا حسین فقیه سبزواری]]، [[سید محمدهادی میلانی]]، شیخ هاشم قزوینی، | + | |اساتید = [[میرزا حسین فقیه سبزواری]]، [[سید محمدهادی میلانی]]، [[میرزا مهدی آشتیانی]]، شیخ هاشم قزوینی،... |
| − | |شاگردان = | + | |شاگردان = محمدحسن پاکدامن، احمد نجمیپور، عباس فرازینیا، علی نصیری گیلانی،... |
|آثار = | |آثار = | ||
}} | }} | ||
| سطر ۱۵: | سطر ۱۵: | ||
==تحصیل و اساتید== | ==تحصیل و اساتید== | ||
| − | سید جواد فقیه سبزواری | + | سید جواد فقیه سبزواری در دوره خردسالی، دروس [[قرآن]] را فرا گرفته و پس از سن شش سالگی وارد یکی از مدارس آن زمان به نام مدرسه محمّدیّه سعادت شد و مدت شش سال تمام به تحصیل دروس متداول آن زمان پرداخت. |
در آن زمان خفقان بسیار شدیدی بر کشور حاکم بود و علمای دینی، منتظر فرصتی برای احیای [[حوزه علمیه|حوزه های علمیه]] و بازسازی مدارس علمیه متروکه و مخروبه بودند. سال ۱۳۶۱ قمری با وارد شدن قوای متفقین به خاک [[ایران]]، این فرصت مناسب ایجاد شد و علما، تمامی مدارس علمیه را بازسازی کرده و طلاب علوم دینیه را از اطراف [[مشهد]] مقدس فرا خوانده و حوزه را بازگشایی کردند. | در آن زمان خفقان بسیار شدیدی بر کشور حاکم بود و علمای دینی، منتظر فرصتی برای احیای [[حوزه علمیه|حوزه های علمیه]] و بازسازی مدارس علمیه متروکه و مخروبه بودند. سال ۱۳۶۱ قمری با وارد شدن قوای متفقین به خاک [[ایران]]، این فرصت مناسب ایجاد شد و علما، تمامی مدارس علمیه را بازسازی کرده و طلاب علوم دینیه را از اطراف [[مشهد]] مقدس فرا خوانده و حوزه را بازگشایی کردند. | ||
| − | آیة الله سید جواد فقیه سبزواری نیز در ردیف طلاب علوم دینی قرار گرفت و مدت پنج سال در مدرسه نواب آن زمان، به تحصیل [[ادبیات عرب]] پرداخته و [[جامع المقدمات (کتاب)|جامع المقدمات]] و سیوطی و مغنی و مطوّل و دروس سایر کتب ادبیّات را به خوبی آموختند. | + | آیة الله سید جواد فقیه سبزواری نیز در ردیف طلاب علوم دینی قرار گرفت و مدت پنج سال در مدرسه نواب آن زمان، به تحصیل [[ادبیات عرب]] پرداخته و [[جامع المقدمات (کتاب)|جامع المقدمات]] و سیوطی و مغنی و [[مطول (کتاب)|مطوّل]] و دروس سایر کتب ادبیّات را به خوبی آموختند. |
به این دلیل که شلوغی مدرسه نواب، مانع درس خواندن مرحوم فقیه سبزواری می شد، به مدرسه بالاسر [[امام رضا|حضرت رضا]] علیه السلام به اتاقی مجاور حرم حضرت که در حال حاضر به صورت رواقی در آمده است نقل مکان کرد و به همان مکان خلوتی که مدتها آرزوی آن را داشت رسید و به توفیق تحصیل علوم و [[عبادت]] خدا و [[زیارت|زیارت]] پیوسته حضرت ثامن الحجج (ع)، در نزدیک ترین فاصله حجره با مضجع شریف حضرت رضا علیه السلام دست یافت. | به این دلیل که شلوغی مدرسه نواب، مانع درس خواندن مرحوم فقیه سبزواری می شد، به مدرسه بالاسر [[امام رضا|حضرت رضا]] علیه السلام به اتاقی مجاور حرم حضرت که در حال حاضر به صورت رواقی در آمده است نقل مکان کرد و به همان مکان خلوتی که مدتها آرزوی آن را داشت رسید و به توفیق تحصیل علوم و [[عبادت]] خدا و [[زیارت|زیارت]] پیوسته حضرت ثامن الحجج (ع)، در نزدیک ترین فاصله حجره با مضجع شریف حضرت رضا علیه السلام دست یافت. | ||
| − | سید جواد فقیه سبزواری، شاگرد اساتید شهیر و بزرگواری | + | سید جواد فقیه سبزواری، شاگرد اساتید شهیر و بزرگواری بود؛ وی ادبیات عرب را نزد مرحوم شیخ محمدتقی ادیب نیشابوری (ادیب دوم)، [[شرح لمعه]]، [[قوانین الاصول (کتاب)|قوانین]] و [[معالم الدین و ملاذ المجتهدین (کتاب)|معالم الأصول]] را نزد آیة الله میرزا احمد مدرس، علوم معقول -از [[علم کلام|علم کلام]] و [[اخلاق]]- را نزد مرحوم آیة الله شیخ کاظم دامغانی و آیة الله [[میرزا مهدی آشتیانی|شیخ مهدی آشتیانی]]، [[الحاشیه علی تهذیب المنطق (کتاب)|حاشیه ملاعبدالله]] را نزد مرحوم شیخ محمد استاد و محمد رئیسی قوچانی و [[شرح منظومه سبزواری (کتاب)|منظومه سبزواری]] را نزد پدر بزرگوارشان مرحوم آیة الله [[میرزا حسین فقیه سبزواری|میرزا حسین فقیه سبزواری]] فرا گرفت. |
رویّه آیة الله حاج سید جواد فقیه سبزواری این بود که هر درسی از دروس ادبیات را دوبار در محضر استاد حاضر می شد و فرا می گرفت تا هیچ نکته مبهمی از ادبیات عرب که زیربنا و پایه دروس [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] و [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[علم کلام|کلام]] و [[حکمت]] است باقی نماند. ضمن این که تمام دروس را تقریر و تحریر می کرد تا برای استفاده دیگران و انتقال اندوخته های بزرگان گذشته به آیندگان، چاپ و منتشر کند. | رویّه آیة الله حاج سید جواد فقیه سبزواری این بود که هر درسی از دروس ادبیات را دوبار در محضر استاد حاضر می شد و فرا می گرفت تا هیچ نکته مبهمی از ادبیات عرب که زیربنا و پایه دروس [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] و [[تفسیر قرآن|تفسیر]] و [[علم کلام|کلام]] و [[حکمت]] است باقی نماند. ضمن این که تمام دروس را تقریر و تحریر می کرد تا برای استفاده دیگران و انتقال اندوخته های بزرگان گذشته به آیندگان، چاپ و منتشر کند. | ||
| − | همچنین در سال ۱۳۶۹ قمری، به دروس [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایه]] و [[مکاسب (کتاب)|مکاسب]] و نیز درس [[فرائد الاصول (کتاب)|رسائل]] مرحوم | + | همچنین در سال ۱۳۶۹ قمری، به دروس [[کفایة الاصول (کتاب)|کفایه]] و [[مکاسب (کتاب)|مکاسب]] و نیز درس [[فرائد الاصول (کتاب)|رسائل]] مرحوم [[شیخ هاشم قزوینی]] و والد محترمش مرحوم میرزا حسین فقیه سبـزواری می رفت. |
| − | بعد از وفات مرحوم مدرس | + | بعد از وفات مرحوم مدرس قزوینی در تاریخ ۱۳۸۱ قمری، دروس و تحصیلات علمی سید جواد فقیه سبزواری تقریبا منحصر شد به درس خارج فقه و اصول پدرش سید میرزا حسین فقیه سبزواری و درس خارج فقه میرزا احمد کفایی (فرزند [[آخوند خراسانی]]) و درس خارج فقه مرحوم [[سید محمدهادی میلانی]] و از این بزرگان منافع سرشاری برد و از پدرش اجازه [[اجتهاد]] گرفت. |
==تدریس و شاگردان== | ==تدریس و شاگردان== | ||
| − | بعد از وفات | + | بعد از وفات مرحوم [[سید حسین فقیه سبزواری|سید حسین فقیه سبزواری]] در تاریخ ۲۵ ماه [[شوال]] ۱۳۸۶ قمری، عده ای از طلاب و اهل علم از آیة الله سید جواد فقیه سبزواری تقاضا نمودند که شروع به تدریس کنند. بنابراین ایشان صبح ها چهار درس و بعد از ظهر یک درس و شب بعد از [[نماز]] مغرب و عشاء یک درس در محل باغ رضوان که ساخته دست مرحوم پدر بزرگوارشان بود مداومت داشتند که تقریبا وقت ایشان کاملا در تدریس می گذشت و این سیره همین طور ادامه داشت تا اینکه در سال ۱۳۴۸ هجری شمسی بیمار و مبتلا به عارضه درد کمر شدند و مباحثات ایشان قدری کاهش پیدا کرد. به دلیل اجرای طرح توسعه [[حرم امام رضا علیه السلام|حرم رضوی]]، باغ رضوان در محدوده حرم رضوی قرار گرفت و ایشان مجبور شدند بعد از خرابی باغ رضوان به [[مسجد گوهرشاد]] بروند و در همان شبستان -که بنام پدر بزرگوارشان به شبستان سبزواری معروف است و در همان محلی که مرحوم والد محترمشان تدریس می فرمود- مشغول به تدریس گشتند. |
| − | + | گرچه سیاق و مشی دیرپای مرحوم سبزواری، تدریس خارج فقه بر اساس متن "[[جواهر الکلام (کتاب)|جواهر الکلام]]" محقق نجفی بود، اما از بین تمام درسها، بیشتر، به دلیل وابستگی و ارادت به شهیدین ([[شهید اول]] و [[شهید ثانی]])، کتاب "[[الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه (کتاب)|شرح لمعه]]" را در طول همه سالهای نشستن بر کرسی تدریس، تبیین میفرمود و به همین دلیل، در حوزهها و بین فضلا، خاصه در حوزه علمیه مشهد، معروف به بهترین مدرّس "شرح لمعه" بود. | |
| − | + | او بیش از چهل سال، دوره سطح و خارج [[فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] را، با بیانی شیرین و با دقت و نکته سنجی خاصی، تدریس نمود و طلاب فرهیخته بسیاری را در حوزه فقه و اصول تربیت کرد. برخی از شاگردان برجسته ایشان عبارتند از: | |
| − | + | *محمدحسن پاکدامن (پژوهشگر بنیاد پژوهشهای اسلامی [[آستان قدس رضوی]]) | |
| − | |||
| − | * | ||
*احمد نجمی پور (امام جمعه شهر سرایان) | *احمد نجمی پور (امام جمعه شهر سرایان) | ||
*دکتر عباس فرازی نیا (مدیر ارتباطات حوزوی و امور فرهنگی آستان قدس رضوی و عضو اتاق فکر تبلیغ خراسان) | *دکتر عباس فرازی نیا (مدیر ارتباطات حوزوی و امور فرهنگی آستان قدس رضوی و عضو اتاق فکر تبلیغ خراسان) | ||
| سطر ۵۱: | سطر ۴۹: | ||
*علی شفیعی (عضو هیئت علمی پژوهشکده فقه و حقوق، همکار علمی و اجرایی رادیو معارف و مدرّس). | *علی شفیعی (عضو هیئت علمی پژوهشکده فقه و حقوق، همکار علمی و اجرایی رادیو معارف و مدرّس). | ||
| − | == | + | ==فعالیتهای اجتماعی== |
| − | آیة الله | + | آیة الله سید جواد فقیه سبزواری در طول عمر با برکت خود منشأ خدمات فراوانی برای [[حوزه علمیه|حوزه علمیه]] و عموم مردم بودند. درِ منزل ایشان بر روی تمامی آحاد مردم در تمامی ساعات شبانه روز باز بود و او مشکل گشای کارهای مردم که به ایشان مراجعه می کردند بود. خلق خوش و [[صبر]] و [[تواضع]] او زبانزد همگان بود. |
| − | مرحوم فقیه سبزواری، از سال ۱۳۲۸ | + | مرحوم فقیه سبزواری، از سال ۱۳۲۸ شمسی [[امام جماعت|امام جماعت]] مسجد حاج حکیم در خیابان طبرسی [[مشهد]] را تا زمان فوت به عهده داشتند. سالهای متمادی صبح و ظهر و شب به اقامه [[نماز جماعت]] می پرداختند و بعدها به علت کسالت جسمی، با دو وعده نماز ظهر و شب ادامه دادند. |
==وفات== | ==وفات== | ||
| − | مرحوم سید جواد فقیه | + | مرحوم سید جواد فقیه سبزواری، سرانجام در اول آذر ماه ۱۳۸۴ شمسی (شوّال ۱۴۲۶ ق) در [[مشهد]]، دار فانی را وداع گفت و پیکر مطهرش در جوار ملکوتی [[امام رضا علیه السلام|حضرت رضا]] علیه السّـلام در صحن آزادی به خاک سپرده شد. |
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | *کتاب عمری پر | + | *کتاب عمری پر افتخار، خاطرات زندگانی آيةالله فقيه سبزواری، حسين نوقانی و محمد ناصری. |
| − | *[ | + | *پایگاه اطلاعرسانی حوزه. |
| − | + | *[[میرزا حسین فقیه سبزواری|میرزا حسین فقیه سبزواری]]. | |
| − | + | [[رده : علمای معاصر]] | |
| − | [[رده : | + | [[رده : علماء شیعه]] |
| − | [[رده : | ||
[[رده : فقیهان]] | [[رده : فقیهان]] | ||
| − | |||
[[رده : مجتهدین]] | [[رده : مجتهدین]] | ||
| + | [[رده:مدفونین در حرم امام رضا علیه السلام]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۲
«آیةالله سید جواد فقیه سبزواری» (۱۳۸۴-۱۳۰۹ ش) فرزند میرزا حسین فقیه سبزواری، از فقها و مدرسان نامدار شیعه معاصر در حوزه علمیه مشهد و از شاگردان سید محمدهادی میلانی بود. حوزه تدریس ایشان در مسجد گوهرشاد، بهترین دوره تدریس «شرح لُمعه» به شمار میآمد.
 | |
| نام کامل | سید محمدجواد فقیه سبزواری |
| زادروز | ۱۳۰۹ شمسی |
| زادگاه | مشهد |
| وفات | ۱۳۸۴ شمسی |
| مدفن | مشهد، حرم امام رضا علیهالسلام |
|
| |
| اساتید |
میرزا حسین فقیه سبزواری، سید محمدهادی میلانی، میرزا مهدی آشتیانی، شیخ هاشم قزوینی،... |
| شاگردان |
محمدحسن پاکدامن، احمد نجمیپور، عباس فرازینیا، علی نصیری گیلانی،... |
|
| |
ولادت
سید محمدجواد فقیه سبزواری متولد روز جمعه ۲۷ ربیع الاول سال ۱۳۴۹ قمری (برابر با ۱۳۰۹ شمسی) در مشهد مقدس می باشد. پدرش آیةالله میرزا حسین فقیه سبزواری فرزند آیتالله میرزا موسی سبزواری، از فقها و مراجع برجسته شیعه در قرن ۱۴ هجری و از شاگردان میرزای نائینی و سید ابوالحسن اصفهانی بود.
تحصیل و اساتید
سید جواد فقیه سبزواری در دوره خردسالی، دروس قرآن را فرا گرفته و پس از سن شش سالگی وارد یکی از مدارس آن زمان به نام مدرسه محمّدیّه سعادت شد و مدت شش سال تمام به تحصیل دروس متداول آن زمان پرداخت.
در آن زمان خفقان بسیار شدیدی بر کشور حاکم بود و علمای دینی، منتظر فرصتی برای احیای حوزه های علمیه و بازسازی مدارس علمیه متروکه و مخروبه بودند. سال ۱۳۶۱ قمری با وارد شدن قوای متفقین به خاک ایران، این فرصت مناسب ایجاد شد و علما، تمامی مدارس علمیه را بازسازی کرده و طلاب علوم دینیه را از اطراف مشهد مقدس فرا خوانده و حوزه را بازگشایی کردند. آیة الله سید جواد فقیه سبزواری نیز در ردیف طلاب علوم دینی قرار گرفت و مدت پنج سال در مدرسه نواب آن زمان، به تحصیل ادبیات عرب پرداخته و جامع المقدمات و سیوطی و مغنی و مطوّل و دروس سایر کتب ادبیّات را به خوبی آموختند.
به این دلیل که شلوغی مدرسه نواب، مانع درس خواندن مرحوم فقیه سبزواری می شد، به مدرسه بالاسر حضرت رضا علیه السلام به اتاقی مجاور حرم حضرت که در حال حاضر به صورت رواقی در آمده است نقل مکان کرد و به همان مکان خلوتی که مدتها آرزوی آن را داشت رسید و به توفیق تحصیل علوم و عبادت خدا و زیارت پیوسته حضرت ثامن الحجج (ع)، در نزدیک ترین فاصله حجره با مضجع شریف حضرت رضا علیه السلام دست یافت.
سید جواد فقیه سبزواری، شاگرد اساتید شهیر و بزرگواری بود؛ وی ادبیات عرب را نزد مرحوم شیخ محمدتقی ادیب نیشابوری (ادیب دوم)، شرح لمعه، قوانین و معالم الأصول را نزد آیة الله میرزا احمد مدرس، علوم معقول -از علم کلام و اخلاق- را نزد مرحوم آیة الله شیخ کاظم دامغانی و آیة الله شیخ مهدی آشتیانی، حاشیه ملاعبدالله را نزد مرحوم شیخ محمد استاد و محمد رئیسی قوچانی و منظومه سبزواری را نزد پدر بزرگوارشان مرحوم آیة الله میرزا حسین فقیه سبزواری فرا گرفت.
رویّه آیة الله حاج سید جواد فقیه سبزواری این بود که هر درسی از دروس ادبیات را دوبار در محضر استاد حاضر می شد و فرا می گرفت تا هیچ نکته مبهمی از ادبیات عرب که زیربنا و پایه دروس فقه و اصول و تفسیر و کلام و حکمت است باقی نماند. ضمن این که تمام دروس را تقریر و تحریر می کرد تا برای استفاده دیگران و انتقال اندوخته های بزرگان گذشته به آیندگان، چاپ و منتشر کند.
همچنین در سال ۱۳۶۹ قمری، به دروس کفایه و مکاسب و نیز درس رسائل مرحوم شیخ هاشم قزوینی و والد محترمش مرحوم میرزا حسین فقیه سبـزواری می رفت.
بعد از وفات مرحوم مدرس قزوینی در تاریخ ۱۳۸۱ قمری، دروس و تحصیلات علمی سید جواد فقیه سبزواری تقریبا منحصر شد به درس خارج فقه و اصول پدرش سید میرزا حسین فقیه سبزواری و درس خارج فقه میرزا احمد کفایی (فرزند آخوند خراسانی) و درس خارج فقه مرحوم سید محمدهادی میلانی و از این بزرگان منافع سرشاری برد و از پدرش اجازه اجتهاد گرفت.
تدریس و شاگردان
بعد از وفات مرحوم سید حسین فقیه سبزواری در تاریخ ۲۵ ماه شوال ۱۳۸۶ قمری، عده ای از طلاب و اهل علم از آیة الله سید جواد فقیه سبزواری تقاضا نمودند که شروع به تدریس کنند. بنابراین ایشان صبح ها چهار درس و بعد از ظهر یک درس و شب بعد از نماز مغرب و عشاء یک درس در محل باغ رضوان که ساخته دست مرحوم پدر بزرگوارشان بود مداومت داشتند که تقریبا وقت ایشان کاملا در تدریس می گذشت و این سیره همین طور ادامه داشت تا اینکه در سال ۱۳۴۸ هجری شمسی بیمار و مبتلا به عارضه درد کمر شدند و مباحثات ایشان قدری کاهش پیدا کرد. به دلیل اجرای طرح توسعه حرم رضوی، باغ رضوان در محدوده حرم رضوی قرار گرفت و ایشان مجبور شدند بعد از خرابی باغ رضوان به مسجد گوهرشاد بروند و در همان شبستان -که بنام پدر بزرگوارشان به شبستان سبزواری معروف است و در همان محلی که مرحوم والد محترمشان تدریس می فرمود- مشغول به تدریس گشتند.
گرچه سیاق و مشی دیرپای مرحوم سبزواری، تدریس خارج فقه بر اساس متن "جواهر الکلام" محقق نجفی بود، اما از بین تمام درسها، بیشتر، به دلیل وابستگی و ارادت به شهیدین (شهید اول و شهید ثانی)، کتاب "شرح لمعه" را در طول همه سالهای نشستن بر کرسی تدریس، تبیین میفرمود و به همین دلیل، در حوزهها و بین فضلا، خاصه در حوزه علمیه مشهد، معروف به بهترین مدرّس "شرح لمعه" بود.
او بیش از چهل سال، دوره سطح و خارج فقه و اصول را، با بیانی شیرین و با دقت و نکته سنجی خاصی، تدریس نمود و طلاب فرهیخته بسیاری را در حوزه فقه و اصول تربیت کرد. برخی از شاگردان برجسته ایشان عبارتند از:
- محمدحسن پاکدامن (پژوهشگر بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی)
- احمد نجمی پور (امام جمعه شهر سرایان)
- دکتر عباس فرازی نیا (مدیر ارتباطات حوزوی و امور فرهنگی آستان قدس رضوی و عضو اتاق فکر تبلیغ خراسان)
- دکتر علی نصیری گیلانی (استاد دانشگاه و مدیر مؤسسه معارف وحی و خرد، پژوهشگر و مؤلّف دهها اثر)
- علی بیاتی (فعال عرصه تبلیغ و وعظ در آستان قدس رضوی، عضو شورای راهبردی معاونت تبلیغ دفتر تبلیغات)
- دکتر رضا رمضانی گیلانی (امام جمعه سابق کرج، عضو مجلس خبرگان رهبری، مدیر و امام کنونی مرکز اسلامی هامبورگ در آلمان؛ محقق و استاد حوزه و دانشگاه)
- دکتر محمدمهدی فقیه بحرالعلوم جلالی (پژوهشگر فعال در بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، کارشناس نسب شناسی، پژوهشگر آثار تاریخی و امامزادگان علیهمالسلام)
- رسول سعیدی زاده (پژوهشگر فعال و نویسنده دهها مقاله و کتاب تحقیقی)
- دکتر سعید جازاری معمویی (مؤسس حوزه علمیه ثامن الائمه تهران، مدیریت برخی مدارس علمیه تهران، استاد دانشگاه کاتولیک فرانسه، عضو لابراتوار مرکز مطالعات دین و اسلام پاریس و عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب قم)
- سید علی خاتمی خوانساری (مدرّس حوزه و دانشگاه، مربّی مبلغین و مبلغات دینی، کارشناس برنامههای مذهبی صدا و سیما و شبکههای ماهواره ای شیعی، محقق و مؤلّف)
- علی شفیعی (عضو هیئت علمی پژوهشکده فقه و حقوق، همکار علمی و اجرایی رادیو معارف و مدرّس).
فعالیتهای اجتماعی
آیة الله سید جواد فقیه سبزواری در طول عمر با برکت خود منشأ خدمات فراوانی برای حوزه علمیه و عموم مردم بودند. درِ منزل ایشان بر روی تمامی آحاد مردم در تمامی ساعات شبانه روز باز بود و او مشکل گشای کارهای مردم که به ایشان مراجعه می کردند بود. خلق خوش و صبر و تواضع او زبانزد همگان بود.
مرحوم فقیه سبزواری، از سال ۱۳۲۸ شمسی امام جماعت مسجد حاج حکیم در خیابان طبرسی مشهد را تا زمان فوت به عهده داشتند. سالهای متمادی صبح و ظهر و شب به اقامه نماز جماعت می پرداختند و بعدها به علت کسالت جسمی، با دو وعده نماز ظهر و شب ادامه دادند.
وفات
مرحوم سید جواد فقیه سبزواری، سرانجام در اول آذر ماه ۱۳۸۴ شمسی (شوّال ۱۴۲۶ ق) در مشهد، دار فانی را وداع گفت و پیکر مطهرش در جوار ملکوتی حضرت رضا علیه السّـلام در صحن آزادی به خاک سپرده شد.
منابع
- کتاب عمری پر افتخار، خاطرات زندگانی آيةالله فقيه سبزواری، حسين نوقانی و محمد ناصری.
- پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- میرزا حسین فقیه سبزواری.
