اسد بن ‌کعب قرظی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(اسد در شأن نزول آیات)
 
(۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
 
{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
 
{{مدخل دائرة المعارف|[[دائرة المعارف قرآن کریم]]}}
  
از یهودیان مسلمان ‌شده.
+
«اَسَد ‌بن ‌کعْب قُرَظى» از [[یهود|یهودیان]] تیره [[بنی قریظه|بنى‌قریظه]] بود و همراه برادرش اُسَید [[اسلام]] را پذیرفت.<ref> جامع‌البیان، مج‌ ۳، ج‌ ۴، ص‌ ۷۱؛ الاصابه، ج‌ ۱، ص‌ ۲۰۷؛ مجمع‌البیان، ج‌ ۱، ص‌ ۳۷۴.</ref> مفسران در ذیل چهار آیه از [[قرآن|قرآن کریم]] و بیان [[شأن نزول]] آن، از اَسَد ‌بن ‌کعْب و برادرش اُسَید یاد ‌کرده‌اند.
  
وى از یهودیان بنى‌قریظه بود و همراه برادرش اُسَید [[اسلام]] را پذیرفت.<ref> جامع‌البیان، مج‌ 3، ج‌ 4، ص‌ 71؛ الاصابه، ج‌ 1، ص‌ 207؛ مجمع‌البیان، ج‌ 1، ص‌ 374.</ref> از زندگانى او اطلاع بیشترى در دست نیست جز این كه مفسران در ذیل 4 آیه و بیان شأن نزول آن، از این دو یاد ‌كرده‌اند:
+
== اسد در شأن نزول آیات ==
  
1. بنابر روایتى از عكرمه، اسد همراه برادرش اُسید و جمعى از یهودیان پس از مسلمان شدن از پیامبر خواستند همچنان بر اساس [[تورات]] عمل ‌كنند و روزهاى شنبه را نیز گرامى بدارند. آیه ‌208 [[سوره بقره]]/2: {{متن قرآن|«یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنوا ادخُلوافِى السِّلمِ كافَّةً ولاتَتَّبِعوا خُطُوتِ الشَّیطنِ اِنَّهُ لَكُم عَدُوٌّ مُبین»}} در پاسخ آنان نازل شد و آنان را به تسلیم محض فراخواند و از وساوس شیطان برحذر داشت.<ref> جامع البیان، مج‌ ج‌ ص‌ 442؛ تفسیر ماوردى، ج‌ ص‌ 268؛ الدرالمنثور، ج‌ ص‌ 579.</ref> ابن‌كثیر این شأن نزول را گمان عكرمه دانسته ‌است.<ref> تفسیر ابن ‌كثیر، ج‌ ص‌ 255.</ref>
+
* ۱. بنابر روایتى از عکرمه، اسد همراه برادرش اُسید و جمعى از [[یهود|یهودیان]] پس از مسلمان شدن از [[پیامبر اسلام|پیامبر]] صلى الله علیه وآله خواستند همچنان بر اساس [[تورات]] عمل ‌کنند و روزهاى شنبه ([[سبت|سَبت]]) را نیز گرامى بدارند. در نتیجه آیه {{متن قرآن|«{{آیه|2|208}}»}}<ref>[[آیه 208 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۰۸.]]</ref> در پاسخ آنان نازل شد و آنان را به تسلیم محض فراخواند و از وساوس [[شیطان]] برحذر داشت.<ref> جامع البیان، مج‌ ۲، ج‌ ۲، ص‌ ۴۴۲؛ تفسیر ماوردى، ج‌ ۱، ص‌ ۲۶۸؛ الدرالمنثور، ج‌ ۱، ص‌ ۵۷۹.</ref> ابن‌کثیر این [[شأن نزول]] را گمان عکرمه دانسته ‌است.<ref> تفسیر ابن ‌کثیر، ج‌ ۱، ص‌ ۲۵۵.</ref>
 
+
* ۲. بر اساس روایتى از [[عبدالله بن عباس|ابن ‌عباس]]، اسد و برادرش و جمعى دیگر از یهودیان مسلمان شده، به پیامبر صلى الله علیه وآله گفتند: ما به تو، [[حضرت موسی علیه السلام|موسى]] و [[حضرت عزیر علیه السلام|عُزیر]] و نیز [[قرآن]] و [[تورات]]، [[ایمان]] داریم؛ اما به [[پیامبران]] دیگر و کتاب‌هایشان ایمان نداریم. پیامبر صلى الله علیه وآله آنان را از این نظر بازداشت ولى آنان نپذیرفتند، آنگاه آیه {{متن قرآن|«{{آیه|4|136}}»}}<ref>[[آیه 136 سوره نساء|سوره نساء، آیه ۱۳۶.]]</ref> نازل شد و خداوند از آنان خواست تا به آنچه بر پیامبر [[وحی|وحى]] شده، ایمان بیاورند. در این آیه کسانى که به خدا، [[فرشتگان]]، [[پیامبران]]، کتاب‌هاى آسمانى و روز [[قیامت]] کفر ورزیده‌اند، گمراه شمرده شده‌اند:<ref> اسباب النزول، ص‌ ۱۵۲؛ الدرالمنثور، ج‌ ۲، ص‌ ۷۱۶.</ref>.
2. بر اساس روایتى از ابن ‌عباس، اسد و برادرش و جمعى دیگر از یهودیان مسلمان شده، به پیامبر صلى الله علیه و آله گفتند: ما به تو، موسى و عُزیر و نیز [[قرآن]] و [[تورات]] [[ایمان]] داریم؛ اما به [[پیامبران]] دیگر و كتاب‌هایشان ایمان نداریم.
+
* ۳. بنا به روایتى، چون این عده [[اسلام]] را پذیرفتند، دیگر یهودیان گفتند: اینان از فرومایگان ما بودند وگرنه آیین خود را رها نمى‌کردند. آیه «{{متن قرآن|{{آیه|3|113}}}}<ref>[[آیه 113 سوره آل عمران|سوره آل عمران، آیه ۱۱۳.]]</ref>؛ همه [[اهل کتاب]] یکسان نیستند؛ طایفه‌اى ‌از آن‌ها در دل شب به تلاوت آیات خدا و [[نماز]] و اطاعت حق مشغول‌اند» در تأیید این دسته از مسلمانان نازل شد و آنان را با دیگر یهودیان غیرقابل مقایسه دانست:<ref> جامع‌البیان، مج‌ ۳، ج‌ ۴، ص‌ ۷۱؛ الدرالمنثور، ج‌ ۲، ص‌ ۲۹۶.</ref>.
 
+
* ۴. {{متن قرآن|«{{آیه|2|121}}»}}<ref>[[آیه 121 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۲۱.]]</ref>. بر اساس این آیه فقط یهودیانى که به درستى بر اساس تورات عمل مى‌کنند، به آن ایمان دارند؛ ولى دیگر یهودیان زیان خواهند کرد. بنا به روایتى از ضحاک، [[آیه]] درباره یهودیان مسلمان شده چون اسد ‌بن ‌کعب، برادرش و جمعى دیگر نازل شده است.<ref> مجمع‌البیان، ج‌ ۱، ص‌ ۳۷۴.</ref>
پیامبر صلى الله علیه و آله آنان را از این نظر بازداشت ولى آنان نپذیرفتند، آنگاه آیه 136 [[سوره نساء]]/‌4 نازل شد و خداوند از آنان خواست تا به آنچه بر پیامبر وحى شده، ایمان بیاورند.
 
 
 
در این آیه كسانى كه به خدا، [[فرشتگان]]، [[پیامبران]]، كتاب‌هاى آسمانى و روز [[قیامت]] كفر ورزیده‌اند، گمراه شمرده شده‌اند:<ref> اسباب النزول، ص‌ 152؛ الدرالمنثور، ج‌ ص‌ 716.</ref> {{متن قرآن|«یاَیُّهَا الَّذینَ ءامَنوا ءامِنوا بِاللّهِ و رَسولِهِ والكِتبِ الَّذى نَزَّلَ عَلى رَسولِهِ والكِتبِ الَّذِى اَنزَلَ مِن قَبلُ و مَن یَكفُر بِاللّهِ و مَلئِكَتِهِ و كُتُبِهِ و رُسُلِهِ والیَومِ الأخِرِ فَقَد ضَلَّ ضَللا بَعیدا»}}.
 
 
 
3. بنا به روایتى، چون این عده اسلام را پذیرفتند دیگر یهودیان گفتند: اینان از فرومایگان ما بودند وگرنه آیین خود را رها نمى‌كردند. آیه 113 [[سوره آل ‌عمران]]/ 3 در تأیید این دسته از مسلمانان نازل شد و آنان را با دیگر یهودیان غیرقابل مقایسه دانست:<ref> جامع‌البیان، مج‌ ج‌ ص‌ 71؛ الدرالمنثور، ج‌ ص‌ 296.</ref> {{متن قرآن|«لَیسوا سَواءً مِن اَهلِ الكِتبِ اُمَّةٌ قائِمَةٌ یَتلونَ ءایتِ اللّهِ ءاناءَ الَّیلِ و هُم یَسجُدون»}}؛ همه اهل كتاب یكسان نیستند؛ طایفه‌اى ‌از آن‌ها در دل شب به تلاوت آیات خدا و [[نماز]] و اطاعت حق مشغول‌اند.
 
 
 
4. {{متن قرآن|«اَلَّذینَ ءاتَینهُمُ الكِتبَ یَتلونَهُ حَقَّ تِلاوتِهِ اُولئِكَ یُؤمِنونَ بِهِ ومَن یَكفُر بِهِ فَاُولئِكَ هُمُ الخسِرون»}}. ([[سوره بقره]]/‌2،‌121) بر اساس این آیه فقط یهودیانى كه به درستى بر اساس تورات عمل مى‌كنند، به آن ایمان دارند؛ ولى دیگر یهودیان زیان خواهند كرد. بنا به روایتى از ضحاك، آیه درباره یهودیان مسلمان شده چون اسد ‌بن ‌كعب، برادرش و جمعى دیگر نازل شده است.<ref> مجمع‌البیان، ج‌ ص‌ 374.</ref>
 
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
<references/>
+
<references />
 
 
 
==منابع==
 
==منابع==
سید محمود سامانی، دائرة المعارف قرآن کریم، جلد صفحه 195-196.
+
* [[دائرة المعارف قرآن کریم (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، سید محمود سامانی، جلد ۳، صفحه ۱۹۵-۱۹۶.
 
 
 
[[رده: اصحاب پیامبر]]
 
[[رده: اصحاب پیامبر]]
 
[[رده:شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]
 
[[رده:شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۹

Icon-encycolopedia.jpg

این صفحه مدخلی از دائرة المعارف قرآن کریم است

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


«اَسَد ‌بن ‌کعْب قُرَظى» از یهودیان تیره بنى‌قریظه بود و همراه برادرش اُسَید اسلام را پذیرفت.[۱] مفسران در ذیل چهار آیه از قرآن کریم و بیان شأن نزول آن، از اَسَد ‌بن ‌کعْب و برادرش اُسَید یاد ‌کرده‌اند.

اسد در شأن نزول آیات

  • ۱. بنابر روایتى از عکرمه، اسد همراه برادرش اُسید و جمعى از یهودیان پس از مسلمان شدن از پیامبر صلى الله علیه وآله خواستند همچنان بر اساس تورات عمل ‌کنند و روزهاى شنبه (سَبت) را نیز گرامى بدارند. در نتیجه آیه «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ ۚ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ»[۲] در پاسخ آنان نازل شد و آنان را به تسلیم محض فراخواند و از وساوس شیطان برحذر داشت.[۳] ابن‌کثیر این شأن نزول را گمان عکرمه دانسته ‌است.[۴]
  • ۲. بر اساس روایتى از ابن ‌عباس، اسد و برادرش و جمعى دیگر از یهودیان مسلمان شده، به پیامبر صلى الله علیه وآله گفتند: ما به تو، موسى و عُزیر و نیز قرآن و تورات، ایمان داریم؛ اما به پیامبران دیگر و کتاب‌هایشان ایمان نداریم. پیامبر صلى الله علیه وآله آنان را از این نظر بازداشت ولى آنان نپذیرفتند، آنگاه آیه «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَىٰ رَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ ۚ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا»[۵] نازل شد و خداوند از آنان خواست تا به آنچه بر پیامبر وحى شده، ایمان بیاورند. در این آیه کسانى که به خدا، فرشتگان، پیامبران، کتاب‌هاى آسمانى و روز قیامت کفر ورزیده‌اند، گمراه شمرده شده‌اند:[۶].
  • ۳. بنا به روایتى، چون این عده اسلام را پذیرفتند، دیگر یهودیان گفتند: اینان از فرومایگان ما بودند وگرنه آیین خود را رها نمى‌کردند. آیه «لَيْسُوا سَوَاءً ۗ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ أُمَّةٌ قَائِمَةٌ يَتْلُونَ آيَاتِ اللَّهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ[۷]؛ همه اهل کتاب یکسان نیستند؛ طایفه‌اى ‌از آن‌ها در دل شب به تلاوت آیات خدا و نماز و اطاعت حق مشغول‌اند» در تأیید این دسته از مسلمانان نازل شد و آنان را با دیگر یهودیان غیرقابل مقایسه دانست:[۸].
  • ۴. «الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلَاوَتِهِ أُولَٰئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ ۗ وَمَنْ يَكْفُرْ بِهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ»[۹]. بر اساس این آیه فقط یهودیانى که به درستى بر اساس تورات عمل مى‌کنند، به آن ایمان دارند؛ ولى دیگر یهودیان زیان خواهند کرد. بنا به روایتى از ضحاک، آیه درباره یهودیان مسلمان شده چون اسد ‌بن ‌کعب، برادرش و جمعى دیگر نازل شده است.[۱۰]

پانویس

  1. جامع‌البیان، مج‌ ۳، ج‌ ۴، ص‌ ۷۱؛ الاصابه، ج‌ ۱، ص‌ ۲۰۷؛ مجمع‌البیان، ج‌ ۱، ص‌ ۳۷۴.
  2. سوره بقره، آیه ۲۰۸.
  3. جامع البیان، مج‌ ۲، ج‌ ۲، ص‌ ۴۴۲؛ تفسیر ماوردى، ج‌ ۱، ص‌ ۲۶۸؛ الدرالمنثور، ج‌ ۱، ص‌ ۵۷۹.
  4. تفسیر ابن ‌کثیر، ج‌ ۱، ص‌ ۲۵۵.
  5. سوره نساء، آیه ۱۳۶.
  6. اسباب النزول، ص‌ ۱۵۲؛ الدرالمنثور، ج‌ ۲، ص‌ ۷۱۶.
  7. سوره آل عمران، آیه ۱۱۳.
  8. جامع‌البیان، مج‌ ۳، ج‌ ۴، ص‌ ۷۱؛ الدرالمنثور، ج‌ ۲، ص‌ ۲۹۶.
  9. سوره بقره، آیه ۱۲۱.
  10. مجمع‌البیان، ج‌ ۱، ص‌ ۳۷۴.

منابع

مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه