طبقات الزیدیة الکبری (کتاب): تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) (ویرایش) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | {{مشخصات کتاب | |
| − | + | |عنوان= | |
| − | = | + | |تصویر=[[پرونده:Ketab322.jpg|۲۴۰px|وسط]] |
| − | + | |نویسنده= ابراهیم بن قاسم شهاری | |
| − | + | |موضوع=شرححال علمای زیدیه | |
| − | + | |زبان=عربی | |
| − | + | |تعداد جلد=۳ | |
| − | + | |عنوان افزوده1= | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | |افزوده1= | |
| − | + | |عنوان افزوده2= | |
| − | + | |افزوده2= | |
| − | + | |لینک= | |
| + | }} | ||
| + | «'''طبقات الزیدیة الکُبرى'''» تألیف ابراهیم بن قاسم بن المؤید بالله شهارى، کتابى است که در تراجم و شرححال علمای [[زیدیه|زیدیه]] نوشته شده است. قسم سوم این کتاب -یعنی «بلوغ المراد إلى معرفة الإسناد» که چاپ شده-، به علمای زیدی قرن پنجم تا دوازدهم هجرى اختصاص دارد. | ||
| − | + | ==معرفی کتاب== | |
| − | در | + | کتاب «طبقات الزیدیة الکبرى» در اصل، در سه بخش کلى تدوین شده است. بخش نخست، به راویان از امامان [[زیدیه|زیدى]] و روایان از [[صحابه]] اختصاص دارد. بخش دوم، به راویان [[زیدیه|زیدیه]] تا قرن پنجم هجری مىپردازد. بخش سوم که «بلوغ المراد إلى معرفة الإسناد» نام دارد، شرح حال عالمان زیدى از قرن پنجم تا زمان مؤلف است.<ref>ر.ک: محمدکاظم رحمتى، بازماندههایى از کتاب الزواجر و المواعظ، آینه پژوهش، شماره ۸۴، بهمن و اسفند ۱۳۸۲، ص۸۷</ref> در نوشتار حاضر، به معرفى بخش سوم این مجموعه که تنها بخش چاپ شده آن است، پرداخته شده است. |
| − | + | از کتاب «طبقات الزیدیة الکبرى»، مىتوان اطلاعات جالبى درباره جریانهاى مختلف زیدیه و مطالب دیگرى در باب تاریخ زیدیه، دریافت. به ویژه آنچه مؤلف درباره زیدیه [[ایران]] آورده، نکات ارزشمندى است.<ref>محمدکاظم رحمتى، دو کتاب کهن زیدى از عالمى ایرانى، کتاب ماه دین، شماره ۸۱، تیر ۱۳۸۳، ص۱۲</ref> | |
| − | + | ابراهیم بن قاسم شهارى در تدوین اثر حاضر، از کتب ارزشمند فراوانى بهره برده است که برخى از آنها عبارتند از: | |
| − | < | + | |
| − | == | + | *«مجموع الإمام [[زید بن علی بن الحسین|زید بن على بن الحسین بن على بن ابىطالب]](ع)»؛ |
| + | *«الأمالی» (العلوم)، اثر امام احمد بن عیسى بن زید بن على بن الحسین؛ | ||
| + | *«الأحکام فی الحلال والحرام»، اثر [[یحیی بن الحسین|یحیى بن حسین بن قاسم]]؛ | ||
| + | *«التجرید و شرحه»، اثر احمد بن حسین بن هارون؛ | ||
| + | *«الأمالی»، اثر احمد بن حسین بن هارون؛ | ||
| + | *«الأمالی الخمیسیة»، اثر یحیى بن حسین بن اسماعیل؛ | ||
| + | *«الاعتبار و سلوة العارفین»، اثر حسین بن اسماعیل جرجانى؛ | ||
| + | *«أخبار الزیدیة بالیمن»، اثر مسلم بن محمد بن جعفر لحجى (متوفى ۵۵۲ ق) در پنج جلد؛ | ||
| + | *«الصحیفة المسندة»، منسوب به [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]](ع).<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ج۱، ص۱۶</ref> | ||
| + | |||
| + | ==محتوای کتاب== | ||
| − | + | کتاب «طبقات الزیدیة الکبرى» با دو مقدمه از محقق (عبدالسلام بن عباس وجیه) و نویسنده آغاز و اسامى افراد، بر اساس ترتیب حروف الفبا، در دو فصل و در قالب سه جلد، تنظیم شده است. در مقدمه محقق، ضمن اشاره مختصرى به اهمیت کتاب و [[نسخه خطی|نسخ خطی]] آن، زندگىنامه مفصلى از مؤلف، ارائه گردیده است. و در مقدمه مؤلف، ابتدا به تعریف [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه روایت]] و انواع آن پرداخته شده و سپس، به منابع مورد استفاده نویسنده، اشاره گردیده است.<ref>مقدمه مؤلف، ج۱، ص۴۵-۵۶</ref> | |
| − | + | فصل اول، دربردارنده بیش از ۸۰۰ شرح حال مىباشد که تمام آنها، از رجال [[زیدیه|زیدیه]] بوده و سند آنها بدون انقطاع، متصل به زیدیه است. نویسنده در هر مورد، اطلاعاتى که به دست آورده، از جمله تاریخ ولادت، وفات، سماع، اجازات و... را ذکر کرده و متعرض سایر موارد نشده است. این فصل که جلد اول، دوم و بخشى از جلد سوم را به خود اختصاص داده است، با شرح حال ابراهیم بن احمد تاجالدین (متوفى ۶۸۳ق) آغاز و با ترجمه احمد بن ابوالحسین، خاتمه یافته است. | |
| − | + | فصل دوم، مشتمل است بر حدود ۷۰ شرح حال. ابراهیم بن على عجیل (۶۴۰ق) اولین این افراد بوده و ابوبکر بن عیسى بن عثمان اشعرى، معروف به ابن حنکاس، آخرین ایشان است. | |
| − | + | موضوعات مطرح شده در این کتاب، متنوع است و مؤلف در ذیل شرح احوال عالمان زیدى، از موضوعات مختلفى سخن گفته است. براى مثال، درگیرى زیدیه با مطرفیه که شاخهاى جداشده از زیدیه با تکیه بر آراى [[معتزله]] [[بغداد]] بوده، از موضوعات مورد توجه شهارى است. همچنین اطلاعات شهارى درباره زیدیه [[ایران|ایران]]، شایان توجه است.<ref>على یزدى، آثار تازه منتشرشده زیدیه، کتاب ماه دین، شماره ۷۳، آبان ۱۳۸۲، ص۶۱</ref> | |
| − | == | + | ==پانویس== |
| − | + | <references /> | |
| + | ==منابع== | ||
| + | *[[نرم افزار تراجم و کتابشناسی ۲|نرم افزار تراجم و کتابشناسی]]، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی. | ||
| + | [[رده:منابع رجالی]][[رده:سرگذشت نامه ها]][[رده:زیدیه]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۴
 | |
| نویسنده | ابراهیم بن قاسم شهاری |
| موضوع | شرححال علمای زیدیه |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | ۳ |
|
| |
«طبقات الزیدیة الکُبرى» تألیف ابراهیم بن قاسم بن المؤید بالله شهارى، کتابى است که در تراجم و شرححال علمای زیدیه نوشته شده است. قسم سوم این کتاب -یعنی «بلوغ المراد إلى معرفة الإسناد» که چاپ شده-، به علمای زیدی قرن پنجم تا دوازدهم هجرى اختصاص دارد.
محتویات
معرفی کتاب
کتاب «طبقات الزیدیة الکبرى» در اصل، در سه بخش کلى تدوین شده است. بخش نخست، به راویان از امامان زیدى و روایان از صحابه اختصاص دارد. بخش دوم، به راویان زیدیه تا قرن پنجم هجری مىپردازد. بخش سوم که «بلوغ المراد إلى معرفة الإسناد» نام دارد، شرح حال عالمان زیدى از قرن پنجم تا زمان مؤلف است.[۱] در نوشتار حاضر، به معرفى بخش سوم این مجموعه که تنها بخش چاپ شده آن است، پرداخته شده است.
از کتاب «طبقات الزیدیة الکبرى»، مىتوان اطلاعات جالبى درباره جریانهاى مختلف زیدیه و مطالب دیگرى در باب تاریخ زیدیه، دریافت. به ویژه آنچه مؤلف درباره زیدیه ایران آورده، نکات ارزشمندى است.[۲]
ابراهیم بن قاسم شهارى در تدوین اثر حاضر، از کتب ارزشمند فراوانى بهره برده است که برخى از آنها عبارتند از:
- «مجموع الإمام زید بن على بن الحسین بن على بن ابىطالب(ع)»؛
- «الأمالی» (العلوم)، اثر امام احمد بن عیسى بن زید بن على بن الحسین؛
- «الأحکام فی الحلال والحرام»، اثر یحیى بن حسین بن قاسم؛
- «التجرید و شرحه»، اثر احمد بن حسین بن هارون؛
- «الأمالی»، اثر احمد بن حسین بن هارون؛
- «الأمالی الخمیسیة»، اثر یحیى بن حسین بن اسماعیل؛
- «الاعتبار و سلوة العارفین»، اثر حسین بن اسماعیل جرجانى؛
- «أخبار الزیدیة بالیمن»، اثر مسلم بن محمد بن جعفر لحجى (متوفى ۵۵۲ ق) در پنج جلد؛
- «الصحیفة المسندة»، منسوب به امام رضا(ع).[۳]
محتوای کتاب
کتاب «طبقات الزیدیة الکبرى» با دو مقدمه از محقق (عبدالسلام بن عباس وجیه) و نویسنده آغاز و اسامى افراد، بر اساس ترتیب حروف الفبا، در دو فصل و در قالب سه جلد، تنظیم شده است. در مقدمه محقق، ضمن اشاره مختصرى به اهمیت کتاب و نسخ خطی آن، زندگىنامه مفصلى از مؤلف، ارائه گردیده است. و در مقدمه مؤلف، ابتدا به تعریف اجازه روایت و انواع آن پرداخته شده و سپس، به منابع مورد استفاده نویسنده، اشاره گردیده است.[۴]
فصل اول، دربردارنده بیش از ۸۰۰ شرح حال مىباشد که تمام آنها، از رجال زیدیه بوده و سند آنها بدون انقطاع، متصل به زیدیه است. نویسنده در هر مورد، اطلاعاتى که به دست آورده، از جمله تاریخ ولادت، وفات، سماع، اجازات و... را ذکر کرده و متعرض سایر موارد نشده است. این فصل که جلد اول، دوم و بخشى از جلد سوم را به خود اختصاص داده است، با شرح حال ابراهیم بن احمد تاجالدین (متوفى ۶۸۳ق) آغاز و با ترجمه احمد بن ابوالحسین، خاتمه یافته است.
فصل دوم، مشتمل است بر حدود ۷۰ شرح حال. ابراهیم بن على عجیل (۶۴۰ق) اولین این افراد بوده و ابوبکر بن عیسى بن عثمان اشعرى، معروف به ابن حنکاس، آخرین ایشان است.
موضوعات مطرح شده در این کتاب، متنوع است و مؤلف در ذیل شرح احوال عالمان زیدى، از موضوعات مختلفى سخن گفته است. براى مثال، درگیرى زیدیه با مطرفیه که شاخهاى جداشده از زیدیه با تکیه بر آراى معتزله بغداد بوده، از موضوعات مورد توجه شهارى است. همچنین اطلاعات شهارى درباره زیدیه ایران، شایان توجه است.[۵]
پانویس
- ↑ ر.ک: محمدکاظم رحمتى، بازماندههایى از کتاب الزواجر و المواعظ، آینه پژوهش، شماره ۸۴، بهمن و اسفند ۱۳۸۲، ص۸۷
- ↑ محمدکاظم رحمتى، دو کتاب کهن زیدى از عالمى ایرانى، کتاب ماه دین، شماره ۸۱، تیر ۱۳۸۳، ص۱۲
- ↑ ر.ک: مقدمه محقق، ج۱، ص۱۶
- ↑ مقدمه مؤلف، ج۱، ص۴۵-۵۶
- ↑ على یزدى، آثار تازه منتشرشده زیدیه، کتاب ماه دین، شماره ۷۳، آبان ۱۳۸۲، ص۶۱
منابع
- نرم افزار تراجم و کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
