علی ابوالحسنی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۳۴ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
+
'''«حجت‌الاسلام علی ابوالحسنی (منذر)»''' (۱۳۳۴-۱۳۹۰ ش)، مورخ، محقق و نویسنده [[شیعه]] معاصر و از شاگردان [[حسین لنکرانی]] و [[حسین مظاهری اصفهانی]] بود. وی از خصلت‌های ممتازی چون ژرف‌نگری، زمان‌آگاهی، دشمن‌شناسی، جریان‌شناسی، نوآوری، جامعیّت علمی و اجتهاد در تاریخ‌پژوهی برخوردار بود و آثار متعددی به‌ویژه در زمینه تاریخ سیاسی [[ایران]] تألیف نمود.
{{منبع الکترونیکی معتبر}}
 
  
حجت‌الاسلام والمسلمين دکتر علي ابوالحسني (منذر) نويسنده و پژوهشگر معاصر در 22 آذر 1334 در تهران در خانواده‌اي روحاني پا به عرصه وجود نهاد . پدرش حاج شيخ محمد از روحانيون وارسته و خدوم به شمار مي‌رفت. وي پس از اتمام تحصيلات ابتدايي، ضمن تحصيل در رشته ماشين‌افزار به فراگيري در همين رشته در هنرستان پرداخت و پس از فارغ‌التحصيل شدن در اداره مخابرات استخدام شد. سال 1353 به اتهام بحثهاي سياسي در محيط کار و مدرسه مجبور به استعفا شد. يکسال بعد پس از اخذ ديپلم فني، تحصيلات عاليه را در دانشگاه علم و صنعت تهران در رشته مهندسي صنايع پي گرفت، اما بيش از سه ماه دوام نياورد و از آنجا که دل در گرو تحصيلات حوزوي داشت پس از ترک دانشگاه به قم رفت تا در لباس روحانيت همان راهي را برود که پدرش رفته بود.<ref> فرهنگ ناموران معاصر ايران، (تهران : سازمان تبليغات اسلامي، 1381)، ج2، ‌ص 72- 73. </ref>
+
{{شناسنامه عالم
 +
|نام کامل = علی ابوالحسنی
 +
|تصویر=[[پرونده:Monzer.jpg|۲۲۰px|center]]
 +
|زادروز =  ۱۳۳۴ شمسی
 +
|زادگاه =  [[تهران]]
 +
|وفات =  ۱۳۹۰ شمسی 
 +
|مدفن =  [[قم]]، قبرستان باغ بهشت
 +
|اساتید =  [[حسین لنکرانی]]، [[حسین مظاهری اصفهانی]]، [[جعفر سبحانی]]، [[محمدتقی مصباح یزدی]]، [[میرزا جواد تبریزی]]،...
 +
|شاگردان =
 +
|آثار = بررسی قرآنی و روایی توکل، نگاهی به اصل ولایت فقیه، طرح کلی اصول عقاید، سیمای فرهنگ اسلامی، حکمت مهاری بر سرکشی نفس، پایداری تا پای دار،...
 +
}}
  
 +
==ولادت و خاندان==
 +
علی ابوالحسنی، در ۲۲ آذر ۱۳۳۴ در [[تهران]] در خانواده‌ای روحانی پا به عرصه وجود نهاد. خاندان ابوالحسنی افراد برجسته ای بودند که گویا مناسبات خوبی با کریم خان زند داشتند و بعداً توسط قاجاریه از [[شیراز]] به روستایی در حوالی تهران (سمت ورامین) تبعید شدند.
 +
 +
پدرش حاج شیخ محمد از روحانیون وارسته و خدوم به شمار می‌رفت و یک شخصیت برجسته در سنگر تدریس و سخنوری بوده است. او از دوستان مرحوم [[شیخ رجبعلی خیاط]] بود و با مرحوم حاج سراج انصاری در جمعیت اتحادیه مسلمین تهران و با [[شهید نواب صفوی]] و [[آیت الله کاشانی]] در قضیه ملی کردن صنعت نفت همکاری داشت.
 +
 +
==تحصیل و استادان==
 +
علی ابوالحسنی پس از اخذ دیپلم فنی، تحصیلات عالیه را در دانشگاه علم و صنعت تهران در رشته مهندسی صنایع پی گرفت، اما بیش از سه ماه دوام نیاورد و از آنجا که دل در گرو تحصیلات حوزوی داشت، پس از ترک دانشگاه، به [[قم]] رفت تا در لباس روحانیت همان راهی را برود که پدرش رفته بود.<ref>فرهنگ ناموران معاصر ایران، (تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۱)، ج۲، ‌ص ۷۲-۷۳.</ref>
 +
 +
در سال ۱۳۲۴ ش. وارد مدرسه حقانی که آن زمان تحت ریاست [[آیت الله علی قدوسی]] بود به تحصیل پرداخت و سپس مدتی به صورت آزاد در [[حوزه علمیه قم]] علوم دینی را فراگرفت.
 +
برخی از اساتید ایشان عبارتند از:
 +
 +
* [[حسین لنکرانی|شیخ حسین لنکرانی]]
 +
 +
* علی محقق ‌داماد
 +
 +
* [[حسین مظاهری اصفهانی]]
 +
 +
* [[جعفر سبحانی|جعفر سبحانی تبریزی]]
 +
 +
* [[محمدتقی مصباح یزدی]]
 
   
 
   
ابتدا در مدرسه حقاني که آن زمان تحت رياست آيت‌الله قدوسي بود به تحصيل پرداخت و سپس مدتي به صورت آزاد در حوزه علميه قم علوم دینی را فرا گرفت. ايشان در قم از محضر اساتيد بنامي چون علي محقق ‌داماد، حسين مظاهري، جعفر سبحاني تبريزي، مصباح يزدي، مرتضي عسکري، حسين وحيد خراساني، جواد تبريزي، خزعلي، حسين لنکراني و ... بهره‌هاي فراواني برد و ضمن شرکت در جلسات احمد فرديد از محضر رضا داوري اردکاني نيز استفاده نمود.
+
* [[سید مرتضی عسکری]]
 
   
 
   
او در همين سالها به صورت پيگير به تاليف کتاب و تنظيم مقاله در حوزه‌هاي مختلف فرهنگ اسلامي، تاريخ ايران و جهان پرداخت. در ميان کساني که در تاريخ او را بيشتر به خود مشغول داشت نام شيخ فضل‌الله نوري (که شيخ شهيدش) مي‌خوانند بيش از همه تکرار مي‌شود. ايشان تاليف حدود 9 جلد کتاب پيرامون ابعاد مختلف شخصيت نامبرده را وجهه همت خويش قرار داد. در کارنامه علمي حجت‌الاسلام ابوالحسنی آثار ارزشمندي از جمله : نگاهي به اصل ولايت فقيه، ميعاد با استاد مطهري شهيد راه تطهير، سيماي فرهنگ اسلامي از زنگار غرب‌زدگي و شرق‌زدگي، تحليلي از نقش سه‌گانه شهيد فضل‌الله نوري در نهضت تحريم تنباکو، تراز سياست، جلوه‌هايي از سياست و مديريت شيخ انصاري، سياهپوشي در سوگ ائمه نور عليهم‌السلام (ريشه‌هاي تاريخي، مباني فقهي) و ... به چشم مي‌خورد.
+
* [[حسین وحید خراسانی|حسین وحید خراسانی]]
 
   
 
   
يکي از برجسته ترين ويژگيهاي ايشان اعتقاد و محبت به اهل بيت نبي عليهم‌السلام بود. او خود در جايي چنين گفته است: « نهال دين احمدي (ص) را هم اينک اصل و ريشه، مهدي (عج) است. آن دست بيعت که مسلمين در صدر اسلام به رسول خاتم (ص) دادند، اکنون بايد بدو داد. آنان که پيوند خويش را از احمد و آل (ص) گسستند، ناگزير اهل و عيال دجال‌اند».<ref> «بيدارگر بصير: پرونده‌اي براي حجت‌الاسلام دکتر علي ابوالحسني (منذر)»، زمانه (نامه انديشه، فرهنگ و ادبيات)، 23 و 24 ( فروردين و ارديبهشت 1391) : 73- 74. </ref>
+
* [[میرزا جواد تبریزی]]
سرانجام آن استاد فقيد در چهارم اسفند 1390 بر اثر ايست قلبي دارفاني را وداع گفت و در قم به خاک سپرده شد.  
+
 
 +
==آثار و تألیفات==
 +
[[پرونده:Zoq.jpeg|thumb|left|آثار استاد منذر]]
 +
 
 +
* هجرت؛ ضرورت جاویدان تکامل
 +
* بررسی قرآنی و روایی توکّل
 +
* سکوت؛ زمینه‌ساز بازکاوی و بازسازی تکامل
 +
* سکوت؛ گذرگاه تجهیز
 +
* حکمت؛ مهاری بر سرکشی نفس
 +
* طرح کلی اصول عقاید
 +
* نگاهی به اصل ولایت فقیه (به ضمیمه خطوطی از فرهنگ [[ولایت فقیه]])
 +
* تحلیلی سیاسی - اجتماعی از فلسفه و ضرورت ولایت فقیه و دموکراسی ارشاد شده
 +
* تبیینی از فلسفه سیاسی - اجتماعی - اخلاقی - فرهنگی فرقانیسم
 +
* میعاد با [[مرتضی مطهری|استاد مطهری]] شهید راه تطهیر
 +
* سیمای فرهنگ اسلامی از زنگار غرب زدگی و شرق زدگی
 +
* تحلیلی از نقش سه‌گانه شهید [[شیخ فضل الله نوری]] در نهضت تحریم تنباکو
 +
* نگاهی به ابعاد گوناگون جنگ صلیبی غرب با اسلام
 +
* شهید مطهری افشاگر توطئه؛ تأویل «ظاهرِ» دیانت به «باطنِ» الحاد و مادیّت
 +
* جهاد دفاعی و جنگ صلیبی ایران و روس تزاری
 +
* نگاهی بر زندگانی پربار بزرگمرد دین و سیاست: حضرت آیت‌الله حاج [[حسین لنکرانی|شیخ حسین لنکرانی]]
 +
* پایداری تا پای دار؛ سیری در زندگینامه علمی - معنوی - اجتماعی و سیاسی شهید شیخ فضل‌الله نوری
 +
* آینه‌دار طلعت یار؛ سیری در زندگانی و افکار ادیب پیشاوری
 +
* تراز سیاست؛ جلوه‌هایی از سیاست و مدیریت [[شیخ انصاری]]
 +
* سلطنت علم و دولت فقر؛ سیری در زندگانی و افکار و مجاهدات حجت‌الاسلام [[ملا قربانعلی زنجانی]]
 +
* سیاه‌پوشی در سوگ ائمه نور (علیهم السلام)، ریشه‌های تاریخی و مبانی فقهی
 +
* آیت‌الله العظمی [[سید محمدکاظم طباطبایی یزدی]] پرچمدار عرصه جهاد و اجتهاد
 +
* ماهاتما گاندی؛ همدلی با اسلام و همراهی با مسلمین
 +
* بوسه بر خاک پی [[حیدر کرار|حیدر]]
 +
* دیده‌بان بیدار
 +
* اندیشه سبز و زندگی سرخ
 +
* خانه بر دامنه آتشفشان
 +
* شیخ ابراهیم زنجانی (برندهٔ کتاب سال حوزه)
 +
* دوره هفت جلدی «شیخ فضل الله نوری و [[مشروطیت]]» که به این شرح است:
 +
۱. آخرین آواز قو؛ بازکاوی شخصیت و عملکرد شیخ فضل ‏اللّه‏ نوری بر اساس «آخرین برگ» زندگی او، و «فرجامِ» مشروطه، ۲. اندیشۀ سبز، زندگی سرخ؛ زمان و زندگی شیخ فضل ‏اللّه‏ نوری ۳. کارنامة شیخ فضل الله نوری پرسشها و پاسخها ۴. دیده‌بان بیدار! دیدگاهها و مواضع سیاسی و فرهنگی شیخ فضل الله نوری ۵. خانه، بر دامنه آتشفشان! شهادتنامه شیخ فضل ‏اللّه‏ نوری؛ به ضمیمه شهادت‌نامه و وصیت‌نامه منتشرنشده شیخ فضل الله نوری ۶. کالبد شکافی چند شایعه در باره شیخ فضل الله نوری (فروش مدرسه چال به بانک استقراضی، رشوه گیری از شاه و امین السلطان، و…) ۷. شیخ فضل الله نوری و مکتب تاریخ نگاری مشروطه (برندهٔ کتاب سال حوزه).<ref>مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، چاپ ۱، تهران ۱۳۸۴</ref>
 +
 
 +
علی ابوالحسنی در ابتدای انقلاب اسلامی سه شماره نشریه مذهبی - سیاسی کوثر را منتشر ساخت. همچنین مقالات بسیاری در فصلنامه تخصصی کلام اسلامی، فصلنامه تاریخ معاصر ایران، ماهنامه زمانه، فصلنامه کتاب نقد و ویژه‌نامه ایام و صفحه تاریخ (در روزنامه‌های جام جم و جوان) بخشی دیگر از تکاپوی علمی ایشان در مطبوعات را به نمایش می‌گذارد. برخی از مقالات ایشان عبارتند از:
 +
* حسینعلی بها؛ دوستان و دشمنان سیاسی
 +
* مروری بر اندیشه و سیره سیاسی [[سید محمدکاظم طباطبایی یزدی|آیت‌الله صاحب عروه]]
 +
* زمانه و کارنامه محمد مسعود
 +
* مناسبات سیاسی علمای شیعه با سلاطین و دیدگاه‌های [[امام خمینی]].
 +
 
 +
==وفات==
 +
مرحوم آیت الله علی ابوالحسنی (منذر) سرانجام در روز چهارشنبه سوم اسفند ۱۳۹۰ در سن ۵۶ سالگی به دلیل نارسایی قلبی درگذشت و در باغ بهشت [[قم]] به خاک سپرده شد.
 +
 
 
==پانویس==
 
==پانویس==
<references/>
+
<references />
 +
==منابع==
 +
*[http://www.iichs.org/index.asp?id=1869doc_cat=7 "علی ابوالحسنی (منذر)"، ویدا معزی‌نیا، مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران]، بازیابی: ۸ آذر ۱۳۹۲.
 +
 
 +
==آرشیو عکس و تصویر==
 +
<gallery mode="packed" heights="170">
 +
پرونده:حسین لنکرانی (33).jpg|1. [[آیت الله سید عبدالله شیرازی|سید عبدالله موسوی شیرازی]] 2. [[حسین لنکرانی]] 3. علی ابوالحسنی (منذر)، در حسینیه فاطمیون تهران
 +
پرونده:منذر (2).jpg|alt=استاد منذر و علامه عسکری|از راست: علی ابوالحسنی (منذر) و [[سید مرتضی عسکری|سید مرتضی شریف عسکری]]
 +
پرونده:منذر0.jpg|علی ابوالحسنی (منذر) و شهید قاسم اسلامی
 +
پرونده:منذر (3).jpg|علی ابوالحسنی (منذر)
 +
پرونده:منذر (4).jpg|علی ابوالحسنی (منذر)
 +
پرونده:منذر (5).jpg|علی ابوالحسنی (منذر)
 +
</gallery>
  
== منابع ==
+
[[رده:علمای معاصر|ابوالحسنی،علی]][[رده:علماء شیعه]][[رده:تاریخ نویسان]][[رده:مدفونین در باغ بهشت]]
*ويدا معزي‌نيا،علي ابوالحسني (منذر) دسترس در[http://www.iichs.org/index.asp?id=1869doc_cat=7 موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران تاریخ] بازیابی: 8 آذر ماه 1392.
 
[[رده:علمای معاصر]]
 

نسخهٔ کنونی تا ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۵

«حجت‌الاسلام علی ابوالحسنی (منذر)» (۱۳۳۴-۱۳۹۰ ش)، مورخ، محقق و نویسنده شیعه معاصر و از شاگردان حسین لنکرانی و حسین مظاهری اصفهانی بود. وی از خصلت‌های ممتازی چون ژرف‌نگری، زمان‌آگاهی، دشمن‌شناسی، جریان‌شناسی، نوآوری، جامعیّت علمی و اجتهاد در تاریخ‌پژوهی برخوردار بود و آثار متعددی به‌ویژه در زمینه تاریخ سیاسی ایران تألیف نمود.

۲۲۰px
نام کامل علی ابوالحسنی
زادروز ۱۳۳۴ شمسی
زادگاه تهران
وفات ۱۳۹۰ شمسی
مدفن قم، قبرستان باغ بهشت

Line.png

اساتید

حسین لنکرانی، حسین مظاهری اصفهانی، جعفر سبحانی، محمدتقی مصباح یزدی، میرزا جواد تبریزی،...


آثار

بررسی قرآنی و روایی توکل، نگاهی به اصل ولایت فقیه، طرح کلی اصول عقاید، سیمای فرهنگ اسلامی، حکمت مهاری بر سرکشی نفس، پایداری تا پای دار،...


ولادت و خاندان

علی ابوالحسنی، در ۲۲ آذر ۱۳۳۴ در تهران در خانواده‌ای روحانی پا به عرصه وجود نهاد. خاندان ابوالحسنی افراد برجسته ای بودند که گویا مناسبات خوبی با کریم خان زند داشتند و بعداً توسط قاجاریه از شیراز به روستایی در حوالی تهران (سمت ورامین) تبعید شدند.

پدرش حاج شیخ محمد از روحانیون وارسته و خدوم به شمار می‌رفت و یک شخصیت برجسته در سنگر تدریس و سخنوری بوده است. او از دوستان مرحوم شیخ رجبعلی خیاط بود و با مرحوم حاج سراج انصاری در جمعیت اتحادیه مسلمین تهران و با شهید نواب صفوی و آیت الله کاشانی در قضیه ملی کردن صنعت نفت همکاری داشت.

تحصیل و استادان

علی ابوالحسنی پس از اخذ دیپلم فنی، تحصیلات عالیه را در دانشگاه علم و صنعت تهران در رشته مهندسی صنایع پی گرفت، اما بیش از سه ماه دوام نیاورد و از آنجا که دل در گرو تحصیلات حوزوی داشت، پس از ترک دانشگاه، به قم رفت تا در لباس روحانیت همان راهی را برود که پدرش رفته بود.[۱]

در سال ۱۳۲۴ ش. وارد مدرسه حقانی که آن زمان تحت ریاست آیت الله علی قدوسی بود به تحصیل پرداخت و سپس مدتی به صورت آزاد در حوزه علمیه قم علوم دینی را فراگرفت. برخی از اساتید ایشان عبارتند از:

  • علی محقق ‌داماد

آثار و تألیفات

آثار استاد منذر
  • هجرت؛ ضرورت جاویدان تکامل
  • بررسی قرآنی و روایی توکّل
  • سکوت؛ زمینه‌ساز بازکاوی و بازسازی تکامل
  • سکوت؛ گذرگاه تجهیز
  • حکمت؛ مهاری بر سرکشی نفس
  • طرح کلی اصول عقاید
  • نگاهی به اصل ولایت فقیه (به ضمیمه خطوطی از فرهنگ ولایت فقیه)
  • تحلیلی سیاسی - اجتماعی از فلسفه و ضرورت ولایت فقیه و دموکراسی ارشاد شده
  • تبیینی از فلسفه سیاسی - اجتماعی - اخلاقی - فرهنگی فرقانیسم
  • میعاد با استاد مطهری شهید راه تطهیر
  • سیمای فرهنگ اسلامی از زنگار غرب زدگی و شرق زدگی
  • تحلیلی از نقش سه‌گانه شهید شیخ فضل الله نوری در نهضت تحریم تنباکو
  • نگاهی به ابعاد گوناگون جنگ صلیبی غرب با اسلام
  • شهید مطهری افشاگر توطئه؛ تأویل «ظاهرِ» دیانت به «باطنِ» الحاد و مادیّت
  • جهاد دفاعی و جنگ صلیبی ایران و روس تزاری
  • نگاهی بر زندگانی پربار بزرگمرد دین و سیاست: حضرت آیت‌الله حاج شیخ حسین لنکرانی
  • پایداری تا پای دار؛ سیری در زندگینامه علمی - معنوی - اجتماعی و سیاسی شهید شیخ فضل‌الله نوری
  • آینه‌دار طلعت یار؛ سیری در زندگانی و افکار ادیب پیشاوری
  • تراز سیاست؛ جلوه‌هایی از سیاست و مدیریت شیخ انصاری
  • سلطنت علم و دولت فقر؛ سیری در زندگانی و افکار و مجاهدات حجت‌الاسلام ملا قربانعلی زنجانی
  • سیاه‌پوشی در سوگ ائمه نور (علیهم السلام)، ریشه‌های تاریخی و مبانی فقهی
  • آیت‌الله العظمی سید محمدکاظم طباطبایی یزدی پرچمدار عرصه جهاد و اجتهاد
  • ماهاتما گاندی؛ همدلی با اسلام و همراهی با مسلمین
  • بوسه بر خاک پی حیدر
  • دیده‌بان بیدار
  • اندیشه سبز و زندگی سرخ
  • خانه بر دامنه آتشفشان
  • شیخ ابراهیم زنجانی (برندهٔ کتاب سال حوزه)
  • دوره هفت جلدی «شیخ فضل الله نوری و مشروطیت» که به این شرح است:

۱. آخرین آواز قو؛ بازکاوی شخصیت و عملکرد شیخ فضل ‏اللّه‏ نوری بر اساس «آخرین برگ» زندگی او، و «فرجامِ» مشروطه، ۲. اندیشۀ سبز، زندگی سرخ؛ زمان و زندگی شیخ فضل ‏اللّه‏ نوری ۳. کارنامة شیخ فضل الله نوری پرسشها و پاسخها ۴. دیده‌بان بیدار! دیدگاهها و مواضع سیاسی و فرهنگی شیخ فضل الله نوری ۵. خانه، بر دامنه آتشفشان! شهادتنامه شیخ فضل ‏اللّه‏ نوری؛ به ضمیمه شهادت‌نامه و وصیت‌نامه منتشرنشده شیخ فضل الله نوری ۶. کالبد شکافی چند شایعه در باره شیخ فضل الله نوری (فروش مدرسه چال به بانک استقراضی، رشوه گیری از شاه و امین السلطان، و…) ۷. شیخ فضل الله نوری و مکتب تاریخ نگاری مشروطه (برندهٔ کتاب سال حوزه).[۲]

علی ابوالحسنی در ابتدای انقلاب اسلامی سه شماره نشریه مذهبی - سیاسی کوثر را منتشر ساخت. همچنین مقالات بسیاری در فصلنامه تخصصی کلام اسلامی، فصلنامه تاریخ معاصر ایران، ماهنامه زمانه، فصلنامه کتاب نقد و ویژه‌نامه ایام و صفحه تاریخ (در روزنامه‌های جام جم و جوان) بخشی دیگر از تکاپوی علمی ایشان در مطبوعات را به نمایش می‌گذارد. برخی از مقالات ایشان عبارتند از:

  • حسینعلی بها؛ دوستان و دشمنان سیاسی
  • مروری بر اندیشه و سیره سیاسی آیت‌الله صاحب عروه
  • زمانه و کارنامه محمد مسعود
  • مناسبات سیاسی علمای شیعه با سلاطین و دیدگاه‌های امام خمینی.

وفات

مرحوم آیت الله علی ابوالحسنی (منذر) سرانجام در روز چهارشنبه سوم اسفند ۱۳۹۰ در سن ۵۶ سالگی به دلیل نارسایی قلبی درگذشت و در باغ بهشت قم به خاک سپرده شد.

پانویس

  1. فرهنگ ناموران معاصر ایران، (تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۱)، ج۲، ‌ص ۷۲-۷۳.
  2. مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، چاپ ۱، تهران ۱۳۸۴

منابع

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۷۶ و ۲۳۰ نهج البلاغه