صحاف باشی تهرانی
ابراهیم صحافباشی تهرانی (م، ۱۳۰۰ ش)، نویسنده و شاعر ایرانی ملقب به «صحاف باشى» بود.
او در دارالفنون، زبان انگلیسى خوانده بود و سفرهاى طولانی زمینى و دریایى را به منظور تجارت، از حدود ۱۲۵۸ ش. آغاز کرده بود. صحاف باشى سه بار دور دنیا را گشته و حاصل این سفرها، «سفرنامه»اى است که از وى بازمانده است. در یکى از این سفرها با دستگاه سینماتوگراف آشنا شد و در بازگشت به ایران، در ۱۳۲۲ ق. نخستین سالن عمومى سینما را دایر کرد. از این رو او مؤسس اولین سالن عمومى سینما در ایران بود و نخستین گام براى عمومى شدن سینما به وسیله وى آغاز شد.
صحاف باشى مدتى به هندوستان رفت و در آنجا روزنامه «نامه وطن» را منتشر کرد. در پایان عمر به مشهد آمد و سکنى گزید. او در این شهر مدتى سمت مترجمى قشون انگلیس را عهدهدار بود و در ایام بیکارى به کار صحافى و پاکت سازى مى پرداخت. به گفته فرزندش، وى شعر نیز مى سرود و «دیوان» شعرى هم داشته است.
ابراهیم صحاف باشى سرانجام در مشهد در ۱۳۰۰ ش. درگذشت و در باغ نادرى دفن شد. کارهاى نیکی نیز به او نسبت دادهاند؛ از جمله، دارالأیتامى بنا نمود و آن را وقف کرد و نیز حمام نمره را در تهران ایجاد کرد.
منابع
- اثرآفرینان، انجمن مفاخر فرهنگی، ج۴، ص۲۸.
