شیخ فیاض زنجانی
«آیتالله شیخ فیاض زنجانی» (۱۳۶۰-۱۲۸۵ ق)، از فقها و علمای بزرگ شیعه در قرن چهاردهم قمری و از شاگردان شیخ محمدهادی تهرانی و میرزا محمدحسن آشتیانی بود. وی در علوم مختلف از جمله کلام و اصول و فقه صاحبنظر بود و سالیان طولانی به تدریس این علوم پرداخت.
 | |
| نام کامل | شیخ فیاض زنجانی |
| زادروز | ۱۲۸۵ قمری |
| زادگاه | زنجان |
| وفات | ۱۳۶۰ قمری |
| مدفن | زنجان |
|
| |
| اساتید |
میرزا ابوالحسن جلوه، میرزا محمدحسن آشتیانی، شیخ محمدهادی تهرانی،... |
| شاگردان |
عبدالرحیم واسعی زنجانی،... |
| آثار |
ذخائر الأمة، کتاب الاجاره، رساله در عبادات، رساله در ماهیت وجود،... |
تحصیلات و استادان
فیاض زنجانی فرزند مدرس زنجانی در سال ۱۲۸۵ قمری در زنجان متولد شد. او از حضور پدر مجتهد خویش و اَعلام آن شهر مقدمات علوم و سطوح فقه و اصول را به پایان برد. آنگاه عازم تهران شد و چندسالی از کرسی درس میرزا ابوالحسن جلوه و میرزا محمد حسن آشتیانی دروس حکمت و کلام و منطق و تفسیر و فقه و اصول آموخت و در علوم عقلی و نقلی مهارت یافت.
وی چند سال نیز در عتبات عالیات از کرسی درس علامه شیخ محمدهادی تهرانی و اَعلام دیگر بهره مند بود و خود فقیهی محقق و متبحر گشت.
تدریس و شاگردان
آیت الله فیاض زنجانی پس از دست یابی به مراتب والای علمی و مهارت کافی، به تدریس پرداخت. او از سال ۱۳۲۶ قمری تا پایان عمر در زادگاه خویش از مدرسین و مروجین بزرگ مکتب بود، و ملجأ و پناه مردم عصر خویش گردید.
از جمله خصوصیات اخلاقی ایشان در کلاس درس این بود که علی رغم توانایى علمی و تسلط کافی بر مطالب درس، در موقع اشکال درس شاگردان، سکوت می کرد و به حرف آنان گوش می داد و سپس با آنها به بحث می پرداخت. اگر در ضمن بحث، صحّت گفته های شاگردش با دلیل و برهان برای او مسلّم می شد، در کمال فروتنی و تواضع می پذیرفت.
عبدالرحیم واسعی زنجانی از شاگردان آیتالله فیاض است که «لُمعَتین و «رسایل» و «مکاسب» را در محضر او آموخت. وی در مقدمه «كتاب الرضاع» خود در مورد استادش می نویسد: تمام اینها مأخوذانی است که از آن فقیه بزرگوار اخذ گردیده است.
آثار و تألیفات
آیت الله فیاض زنجانی آثاری به رشته تحریر برد، از جمله:
- ذخائر الأمة
- کتاب الاجاره
- رساله در عبادات
- رساله در ماهیت وجود
وفات
مرحوم آیت الله فیاض زنجانی، سرانجام در حالی که مرجعیت مردم زنجان را برعهده داشت، در روز عید غدیر سال ۱۳۶۰ قمری در ۷۵ سالگی درگذشت و در همان دیار به خاک سپرده شد. بعد از وفات او، فرزند ارجمندش شیخ زین الدین زنجانی وارث علوم پدر گردید.
منابع
- علمای بزرگ شیعه از کلینی تا خمینی، م. جرفادقانی، ص ۳۷۶.
