شیعه در جهان
شیعیان در حدود یک چهارم جمعیت مسلمانان جهان را تشکیل میدهند. بیشتر شیعیان در منطقه خاور میانه و خلیج فارس زندگی میکنند و در این منطقه، کشور ایران بیشترین میزان شیعه را به خود اختصاص داده است.
جمعیت شیعیان در جهان
مرکز تحقیقات پیو در سال ۲۰۰۹ حدود ۱۰ تا ۱۳ درصد مسلمانان جهان را شیعه دانسته است.[۱] اما مرکز تحقیقات و پژوهشهای آمارگیری استراتژیک انگلیس ویژه ادیان و مذاهب موسوم به «لیوفرم» در سال ۲۰۱۳ آمارهایی را در این زمینه ارائه داده که حاکی از افزایش بیش از پیش تعداد شیعیان جهان است. بر اساس آمار این مؤسسه، تعداد شیعیان جهان به ۴۰۰ میلیون نفر افزایش پیدا کرده و این یعنی اینکه شیعیان در حدود یک چهارم جمعیت یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون نفری مسلمانان جهان را تشکیل میدهند.[۲] اگر این آمار درست باشد، با توجه به اینکه مسلمانان نیز حدود یک چهارم از جمعیت جهان را به خود اختصاص می دهند،[۳] حدود یک شانزدهم از جمعیت جهان شیعه هستند.
پراکندگی جغرافیایی شیعه در جهان
بیشتر شیعیان در منطقه خاور میانه و خلیج فارس زندگی می کنند. در این منطقه کشوری که هم از نظر کل جمعیت و هم از نظر درصد، بیشترین میزان شیعه را به خود اختصاص داده است، ایران است. بر اساس آمار، ۹۰ تا ۹۵ درصد از جمعیت ۸۰ میلیونی ایران را شیعیان تشکیل می دهند.[۴] کشورهای دیگری که دارای اکثریت جمعیت شیعه و یا اقلیت های شیعی قابل توجه هستند، عمدتا در اطراف ایران قرار دارند. عراق، آذربایجان و بحرین کشورهایی با اکثریت جمعیتی شیعه[۵] و کشورهای هند، عربستان، افغانستان و پاکستان دارای جمعیت قابل توجه شیعه هستند.
در دهه های اخیر تحولات بین المللی موجب شده تا پراکندگی جمعیت شیعیان افزایش خیره کننده ای پیدا کند و زبان های رایج تشیع از چهار زبان فارسی، عربی، اردو و ترکی به زبان های متعدد افزایش یابد.
طبق آمار اعلامی از سوی سازمان ثبت احوال ایران، آمار مهاجرین ایرانی به آمریکا حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر است.[۶] در بسیاری از کشورهای اروپایی که نسل سوم آنها امروزه در این کشورها به عنوان شهروند رسمی و پذیرفته شده حضور دارند، از جمله شیعیانی محسوب می شوند که دامنه حضور شیعیان را در اقصی نقاط جهان پراکنده کرده است.
از سوی دیگر اشغال افغانستان، مهاجرت نیروی کار از پاکستان و هند به انگلیس و کشورهای اروپایی، جنگ جهانی دوم، تجارت، تحصیل، و جنگ های عراق و کشورهای عربی موجب شد که این پراکندگی افزایش چشمگیری پیدا کند.[۷]
| جدول پراکندگی جغرافیایی شیعه در جهان | ||
| نام کشور | جمعیت | درصد نسبت به جمعیت |
| ایران | ۸۰ میلیون نفر (سرشماری ۱۳۹۵)[۸] | ۹۰ تا ۹۵ درصد[۹] |
| هند | ۱٫۳۸ میلیارد (۲۰۲۰) | ۳ درصد[۱۰] - ۵ درصد[۱۱] - ۱۰ الی ۱۵ درصد از مسلمانان هند؛[۱۲] اکثراً اثنی عشری و تعداد کمی اسماعیلیه |
| عراق | ۴۰٫۲۲ میلیون (۲۰۲۰) | ۶۰ تا ۶۵ درصد[۱۳] - ۶۰ درصد[۱۴] |
| کویت | ۴٫۲۷۱ میلیون (۲۰۲۰) | ۳۰ درصد[۱۵] - ۴۰ درصد[۱۶] |
| آذربایجان | ۱۰٫۱۱ میلیون (۲۰۲۰) | ۷۰ درصد[۱۷] |
| بحرین | ۱٫۷۰۲ میلیون (۲۰۲۰) | ۶۱ درصد[۱۸] |
| افغانستان | ۳۸٫۹۳ میلیون (۲۰۲۰) | ۱۵ درصد[۱۹] - ۲۵ تا ۳۰ درصد[۲۰] |
| لبنان | ۶٫۸۲۵ میلیون (۲۰۲۰) | ۳۴ درصد[۲۱] |
| پاکستان | ۲۲۰٫۹ میلیون (۲۰۲۰) | ۲۰ درصد[۲۲] - بخشی از شیعیان پاکستان اسماعیلیه هستند. |
| یمن | ۲۹٫۸۳ میلیون (۲۰۲۰) | ۴۰ درصد[۲۳] - ۳۵ تا ۴۰ درصد[۲۴] - غالباً زیدی مذهب |
| سوریه | ۱۷٫۵ میلیون (۲۰۲۰) | ۱۲ درصد[۲۵] |
| گرجستان | ۳٫۷۱۴ میلیون (۲۰۲۰) | ۷ درصد[۲۶] |
| امارات | ۹٫۸۹ میلیون (۲۰۲۰) | برخی منابع بین ۶ تا ۲۰ درصد، برخی منابع ۱۶ درصد[۲۷] |
| عربستان | ۳۴٫۸۱ میلیون (۲۰۲۰) | ۱۵ درصد[۲۸] - ۱۰ درصد[۲۹] - ۱۰ تا ۱۵ درصد[۳۰] |
| ترکیه | ۸۴٫۳۴ میلیون (۲۰۲۰) | ۲۵ درصد[۳۱] - ۲۰ میلیون علوی و ۳ میلیون شیعه اثنی عشری از ۷۳ میلیون نفر (آمار جمعیت ترکیه زمان گزارش)[۳۲] - بیش از ۱۵ میلیون علوی و ۲ میلیون و اندی شیعه[۳۳] |
| نیجریه | ۲۰۶٫۱ میلیون (۲۰۲۰) | ۵ درصد (بر اساس آمار پورتال مجمع جهانی اهل البیت - بر اساس آمار مؤسسه PEW حدود ۳.۵ درصد[۳۴] |
پانویس
- ↑ Mapping the Global Muslim Population, PEW RESEARCH CENTER, OCTOBER 7, 2009
- ↑ شیعیان چند درصد مسلمانان جهان را تشکیل میدهند؟، ایکنا، ۱۲ اسفند ۱۳۹۴، بازدید: ۲۸ تیر ۱۴۰۱
- ↑ Diamant, «The countries with the 10 largest Christian populations and the 10 largest Muslim populations»، Pew Research Center
- ↑ THE WORLD FACTBOOK، گزارش فکت بوک سیا، ۲۰۱۶
- ↑ الماسی علی، غفوری نژاد محمد، تحلیل وضعیت جمعیتی شیعیان جهان با تاکید بر کشورهای با حاکمیت سیاسی غیرشیعی، پژوهشنامه امامیه، پاییز و زمستان ۱۳۹۸، دوره ۵، شماره ۱۰، در دسترس در مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، بازیابی: ۲۸ تیر ۱۴۰۱
- ↑ آخرین آمار ایرانیان خارج از کشور اعلام شد، خبرگزاری مهر، ۱۷ شهریور ۱۳۹۱
- ↑ جغرافیای شیعه و پراکندگی انسانی شبکه شیعیان دنیا، شبکه خبری فرهنگ آشتی ان لاین، ۸ اسفند ۱۳۹۰، تاریخ بازیابی: ۳ مرداد ۱۳۹۱
- ↑ چکیده سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، مرکز آمار ایران
- ↑ THE WORLD FACTBOOK، گزارش فکت بوک سیا، ۲۰۱۶
- ↑ مقاله جمعیت شیعه در جهان، مختار اصلانی - مركز مطالعات و پژوهشهای فرهنگی حوزه علمیه
- ↑ پایگاه خبری تحلیلی اهل البیت علیهمالسلام
- ↑ PEW ،۲۰۲۱
- ↑ مقاله جمعیت شیعه در جهان
- ↑ علی عسگر شهبازی، مجید رحمتی نصر، نقش و جایگاه شیعیان در ساختار کشور عراق، پژوهش های سیاسی، سال ششم، بهار ۱۳۹۵، شماره ۱۶ در دسترس: پرتال جامع علوم انسانی
- ↑ ویکی پدیا، مقاله جمعیت شیعه در جهان
- ↑ جمعیتهای شیعی منطقه خلیج فارس، نورپورتال به نقل از کتاب جمعیتهای شیعی منطقه خلیج فارس
- ↑ مقاله جمعیت شیعه در جهان
- ↑ مقاله جمعیت شیعه در جهان
- ↑ مقاله جمعیت شیعه در جهان
- ↑ ویکی شیعه
- ↑ مقاله جمعیت شیعه در جهان
- ↑ ویکی شیعه؛ مقاله جمعیت شیعه در جهان
- ↑ مقاله جمعیت شیعه در جهان
- ↑ PEW RESEARCH CENTER , ۲۰۰۹
- ↑ مقاله جمعیت شیعه در جهان
- ↑ شیعیان گرجستان، ولی جباری، نشریه اخبار شیعیان، شماره ۵۶
- ↑ امارات متحده عربی و جایگاه شیعیان، راسخون
- ↑ حکومت ایران و ماجرای شیعه عربستان، سایت تحلیلی خبری عصر ایران
- ↑ شیعیان عربستان در گفتگو با آقای شیرازی، اخبار شیعیان، دی ۱۳۸۶، شماره ۲۶
- ↑ دنیای شیعه/ شیعه در عربستان، انتظار نوجوان، آبان ۱۳۸۷، شماره۴۰
- ↑ بزرگ نمایی یک توهم و ژئوپولیتیک شیعه، نجف لک زایی، پایگاه حوزه، بیست و هفتم دی ۱۳۸۲، شماره ۱۱۸
- ↑ گفتگو با رهبر شیعیان ترکیه، خیمه
- ↑ اطلس شیعه، رسول جعفریان
- ↑ ویکی شیعه
پیوندهای مفید
