محاسبة النفس (کتاب)

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۰۶:۲۵ توسط بهرامی (بحث | مشارکت‌ها) (تعیین رده)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

منبع: سایت اندیشه قم

نویسنده: حافظ فرزانه/ مرکز مطالعات و پژوهش‌هاي فرهنگي حوزه علميه

محاسبه النفس

مؤلف:

سید علی بن طاووس (م 664 هـ.ق)

معرفی اجمالی كتاب:

نام كامل كتاب بنابر آنچه در كتاب آمده «محاسبه الكرام آخر كل یوم من الذنوب والآثام» است. موضوع كتاب در اخلاق و به عنوان یك كتاب ارزشمند و معتبر مطرح است. علاوه بر آن از کتب روایی معتبر نیز می‌باشد. به گونه‌ای كه مورد اعتماد بزرگان علماء شیعه قرار گرفته است.

نظر به اهمیت محاسبه نفس، علمای زیادی در این زمینه كتاب نگاشته و آثار گرانبهایی به جای گذاشته‌اند. ابن طاووس در مقدمه كتاب می‌فرماید: «من در موضوع محاسبه نفس در كتاب مختلف ابوابی را آورده‌ام، اما نظر به اهمیت این بحث در تزكیه انسان، كتاب مستقلی در این موضوع تألیف كردم».

این كتاب در پنج باب و هر باب به فراخور حال، در چند فصل تنظیم شده است:

  • به خاطر اهمیت و جلالت شأن قرآن، باب اول را به آیات قرآن اختصاص داده است.
  • باب دوم: بیانگر روایاتی است كه ارزش و فضیلت محاسبه را برای محفوظ ماندن از خطرها بیان می‌كند.
  • باب سوم: بیان ایامی كه در نصوص دینی برای محاسبه مطرح شده‌اند، مانند دوشنبه و پنج‌شنبه و...
  • باب چهارم: ایام و اوقاتی است كه به جهت فضیلت و اهمیتشان باید دقت بیشتری در حفظ نفس در آن ایام نمود.
  • باب پنجم: بیان فضیلت محاسبه جهت ترغیب انسان‌ها نسبت به انجام آن.
  • خاتمه: در ذكر اعمال و اذكار.

مؤلف پس از نقل روایاتی كه نیاز به بیان و توضیح دارند، توضیح مختصری در ذیل آن روایت آورده است.

وضعیت نشر:

این كتاب در سال 1390 هـ.ق از روی نسخه سنگی به وسیله انتشارات مرتضوی عكسبرداری شده است و همراه با كتاب كشف الریبه از شهید ثانی و محاسبه النفس كفعمی در یك جلد به زبان عربی چاپ شده است.