قسم خوردن

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو



قسم یا سوگند در لغت اقرار و اعترافی که شخص از روی شرف و ناموس خود می کند و خدا یا بزرگی را شاهد می گیرد.[۱] و در اصطلاح فقهي قسم خوردن به ذات خدا يا اسماء خاص خداوند است مثل والله بالله.[۲]

ذات خدا يعني بدون اينكه قسم به اسمي از اسماء خدا باشد عباراتي مي‌آورد كه دلالت بر ذات خدا مي‌كند مثل والذي نفسي بيده: قسم به آن كسي كه جانم در دست اوست.

در روایتی از امام صادق علیه السلام آمده است:

لا تَحْلِفوا باللّه صادِقينَ ولا كاذِبينَ ؛ فإنّهُ عز و جل يقولُ : «و لا تَجْعَلوا اللّه‌َ عُرْضَةً لأيْمانِكُم » .

راسـت يـا دروغ بـه خـدا سوگند مخوريد؛ زيرا خداوند عز و جل مى‌فرمايد : «و خدا را وسيله سوگندهاى خود قرار مدهيد».[۳]

در روایات از قسم دروغ خوردن نهی اکید شده است و برای آن عواقب بسیار بد فردی و اجتماعی ذکر گردیده است.

جايگاه بحث قسم در فقه

قسم بیشتر با عنوانیمین در فقه مطرح است و از آن در جميع ابواب منازعات و در كتاب قضاء و شهادات و هم چنين در كتاب أيمان در مورد كسي كه چيزي را بواسطه قسم خوردن بر خود واجب يا حرام مي‌كند از آن بحث مي‌شود.

پانویس

  1. ↑ لغت نامه دهخدا، ذیل واژه سوگند
  2. ↑ شهيد ثاني، الروضه البهيه، ج 1، ص 234، مصحح: مركز نشر مكتب اعلام اسلامي، ناشر: مكتب اعلام اسلامي چاپ دوم 1365
  3. ↑ الكافي : 7 / 434 / 1 منتخب ميزان الحكمة : 164

منابع

لغت نامه دهخدا

محمدحسين بيگدلو، یمین، سایت پژوهه

قسم خوردن، سایت شهر حدیث

مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه