شیطان

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Icon-encycolopedia.jpg

این صفحه مدخلی از فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت است

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


هر موجود سرکش و متمرد از فرمان خداوند متعال از جن و انس که دور از رحمت است و کارش وسوسه خلق است را شیطان می‌گویند. عنوان یاد شده به مناسبت در بسیاری از باب های فقهی همچون طهارت، صلات، حج و نکاح آمده است.

تعریف شیطان

شیطان به هر موجود طغیانگر و دور از رحمت خداوند متعال که کارش وسوسه خلق و دعوت آنان به بدی ها است، اطلاق می‌گردد؛ چنان که بر موجود سرکش و متمرد معروف؛ یعنی ابلیس که از سجده بر حضرت آدم علیه السلام سر باز زد و نیز بر فرزندان او که از جنس جن می‌باشند، اطلاق می‌شود.[۱][۲]

موارد استحباب استعاذه

پناه بردن به خداوند متعال از شر شیطان با گفتن «أعُوذُ باللَّهِ مِنَ الشَّیطانِ الرَجیم» و مانند آن در هر حال، به ویژه اوقات زیر مستحب است: هنگام تلاوت قرآن کریم؛[۳]پیش از قرائت در نماز؛[۴]هنگام آمیزش؛[۵]و زمان ورود به مستراح.[۶] [۷]

حالات حضور شیطان

برخی افعال و حالات در انسان، بستر و زمینه‌ساز حضور شیطان و نزدیک شدن او به انسان می‌گردد؛ از این رو در روایات از چنین افعال و حالاتی نهی شده است و فقها به کراهت آنها حکم کرده‌اند، مانند: خضاب کردن در حال جنابت[۸] [۹] و حیض؛ [۱۰] [۱۱]تخلی بر روی قبر؛ [۱۲] [۱۳]ایستاده ادرار کردن در آب.[۱۴] [۱۵]؛ تنها بودن در خانه؛[۱۶]به تنهایی مسافرت کردن؛[۱۷][۱۸]خلوت کردن زن و مرد اجنبی در یک مکان؛ [۱۹] نگهداری زباله در منزل در شب و بیرون نبردن آن در روز [۲۰]و راه رفتن در یک کفش.[۲۱]

عوامل دوری شیطان

برخی اعمال موجب دور شدن و فاصله گرفتن شیطان از انسان می‌شود، مانند: ناخن گرفتن؛ [۲۲] [۲۳]اذان گفتن در منزل؛ [۲۴] [۲۵]محافظت بر نماز و اوقات آن؛ [۲۶] نگهداری کبوتر در منزل؛ [۲۷]انگشتر جذع یمانی بدست کردن؛ [۲۸] و خوردن انار. [۲۹]

نام گذاری به اسماء شیطان

نام گذاری فرزند به یکی از اسم های شیاطین، مانند ضریس و صفات آنها مکروه است.[۳۰]

شیطان و سِحر

به تصریح برخی از اقسام سحر حرام و ممنوع، ارتباط با شیاطین و کشف چیزهای پوشیده و پنهان از راه ایشان است.[۳۱] [۳۲]

پانویس

  1. ↑ المیزان ج۲، ص۴۱۲.
  2. ↑ لسان العرب ج۱۳، ص۲۳۷.
  3. ↑ سوره نحل/سوره۱۵، آیه۹۸.
  4. ↑ جواهر الکلام، ج۹، ص۴۲۰.
  5. ↑ العروة الوثقی، ج‌۵، ص۴۸۲.
  6. ↑ جواهرالکلام، ج۲، ص۵۶.
  7. ↑ وسائل الشیعة ج۱، ص۳۰۶.
  8. ↑ الحدائق الناضرة ج۳، ص۱۴۸.
  9. ↑ وسائل الشیعة ج۲، ص۲۲۳.
  10. ↑ الحدائق الناضرة ج۳، ص۲۷۴.
  11. ↑ وسائل الشیعة ج۲، ص۳۵۳.
  12. ↑ جواهر الکلام ج۲، ص۷۵.
  13. ↑ وسائل الشیعة ج۱، ص۳۲۹.
  14. ↑ وسائل الشیعة، ج۱، ص۳۲۹.
  15. ↑ وسائل الشیعة ج۱، ص۳۵۳.
  16. ↑ وسائل الشیعة ج۵، ص۳۳۴.
  17. ↑ جواهرالکلام، ج۱۸، ص۱۶۶.
  18. ↑ وسائل الشیعة، ج۱۱، ص۴۱۰.
  19. ↑ جواهرالکلام، ج۳۲، ص۳۴۳.
  20. ↑ وسائل الشیعة، ج۵، ص۳۱۸.
  21. ↑ وسائل الشیعة ج۵، ص۷۵.
  22. ↑ وسائل الشیعة ج۲، ص۱۳۲.
  23. ↑ الحدائق الناضرة ج۵، ص۵۷۰.
  24. ↑ جواهرالکلام، ج۹، ص۱۴۹.
  25. ↑ وسائل الشیعة، ج۵، ص۴۱۳.
  26. ↑ وسائل الشیعة، ج۴، ص۲۸-۳۰.
  27. ↑ وسائل الشیعة ج۱۱، ص۵۱۵.
  28. ↑ وسائل الشیعة ج۵، ص۹۶.
  29. ↑ وسائل الشیعة ج۲۵، ص۱۵۳.
  30. ↑ جواهرالکلام، ج۳۱، ص۲۵۷.
  31. ↑ الروضة البهیة، ج۳، ص۲۱۵.
  32. ↑ مسالک الأفهام، ج۳، ص۱۲۸.


منابع

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۷۸۰-۷۸۱. تاریخ بازیابی: 2 بهمن 1391.

مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه