ثورة الحسین (کتاب)
 | |
| نویسنده | م‍ح‍م‍دم‍ه‍دی شمسالدین |
| موضوع | قیام عاشورا |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | ۱ |
|
| |
کتاب «ثورة الحسین؛ ظروفُها الاجتماعیه و آثارُها الانسانیه» تألیف شیخ محمدمهدى شمسالدین (متوفای ۱۴۲۱ ق) نویسنده لبنانی، درباره نهضت امام حسین علیه‌السلام است. در این کتاب تاریخی تحلیلى، به زمینه‌ها، انگیزه‌ها و آثار قیام امام حسین علیه‌السلام پرداخته شده است.
معرفی کتاب
کتاب «ثورة الحسین ظروفها الإجتماعیة و آثارها الإنسانیة»، در حدود سال ١٣٨۵ قمری نوشته شده است. از این مؤلف، کتاب دیگرى به نام «ثورة الحسین فى الوجدان الشعبى» منتشر شده است.
نویسنده در کتاب حاضر، بیش از آنکه به قیام امام حسین علیه‌السلام پرداخته باشد، به زمینه‌ها و بستر اجتماعى آن و آثار و نتایج آن پرداخته است.
وی در هر بحث، ضمن توصیف مسائل، عهده‌دار تحلیل آن هم شده است؛ امّا کمتر توانسته است نتیجه‌گیری و نظریه‌پردازى کند. باوجوداین، در مقدّمۀ چاپ چهارم کتاب اشاره شده که بسیاری از دانشوران و روشنفکران گفته‌اند «این کتاب، على الاطلاق، بهترین اثرى است که دربارۀ قیام امام حسین علیه‌السلام نوشته شده است.
این کتاب، نخست با عنوان «پژوهشى پیرامون زندگانى امام حسین(ع)»، و سپس با عنوان «ارزیابى انقلاب حسین(ع)»، به قلم مهدى پیشوائى، به فارسى ترجمه و منتشر شده است.
محتوای کتاب
مطالب کتاب در سه فصل گنجانده شده است: «زمینه‌ها و بستر سیاسى و اجتماعى قیام امام»، «موجبات و انگیزه‌هاى قیام»، «آثار قیام در حیات جامعۀ اسلامى».
- در فصل اوّل از اجتماع در سقیفه، روش عمر خطاب در تقسیم بیت‌المال و شوراى انتخاب خلیفه، سخن رفته و این سه موضوع از موجبات پیدایش تحوّلات در دورۀ عثمان دانسته شده است. آنگاه به سیاستهای عثمان و معاویه پرداخته و موضع امیرالمؤمنین على(ع) در این دوره بررسى شده است. نویسنده نتوانسته است پیوند این رویدادها را با قیام امام حسین(ع)، چنانکه باید، نشان دهد.
- در فصل دوم، که کوتاه‌تر است، وضع جامعه در زمان معاویه بررسی شده و از روش امام حسین(ع) در برابر معاویه، علل عدم قیام او در آن دوره، شخصیّت یزید، موضع امام در برابر او و انگیزه‌های قیام آن حضرت سخن رفته است.
- سومین فصل کتاب، که روشن‌ترین فصل است، به آثار و نتایج قیام امام حسین علیه‌السلام اختصاص دارد. در این فصل به شرح چهار نتیجۀ قیام امام برداخته شده است:
- قطع نفوذ دینی امویان که به حکومت خود رنگ دینی می‌زدند؛
- گسترش احساس گناه در وجود همگان که منجر به انتقاد از خود شد؛
- آفرینش ارزش‌هاى اخلاقى جدید؛
- برانگیختن روح پیکار برای استقرار جامعەای ہر پایه‌های جدید. در پایان این بحث، گزارشی از قیامهای پس از شهادت امام حسین علیه‌السلام، که نتیجۀ قیام و شهادت آن حضرت بود، ارائه شده است.
منابع
- کتاب‌شناسی تاریخی امام حسین(ع) به ضمیمه امام حسین(ع) در الذریعه، محمد اسفندیاری، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، چاپ اول، زمستان ۱۳۸۰.
