شهید مرتضی بروجردی
«شهید آیتالله شیخ مرتضی بروجردی» (۱۳۴۸-۱۴۱۸ ق)، از علما و فقهای شیعه معاصر بود که به رونق علمی و فقهی حوزه علمیه نجف اشرف کمک کرد. وی در نجف مورد سوء قصد رژیم بعثی عراق قرار گرفت و به شهادت رسید. کتاب «مستند العروة الوثقی» به قلم شیخ مرتضى بروجردى و مشتمل بر تقریرات درس فقه استادش آیتالله سید ابوالقاسم خویی است.
| |
| نام کامل | شیخ مرتضی بروجردی |
| زادروز | ۱۳۴۸ قمری |
| زادگاه | نجف |
| وفات | ۱۴۱۸ قمری |
| مدفن | نجف، وادی السلام |
|
| |
| اساتید | |
|
| |
| آثار |
|
محتویات
ولادت و خاندان
مرتضی بروجردی در هفدهم جمادی الاول ۱۳۴۸ قمری در یک خانواده مذهبی در نجف به دنیا آمد. وجه تسمیه ایشان به مرتضی به دو جهت می باشد؛ اول این که ساعاتی قبل از تولد، مادر ایشان که بسیار عابده و زاهده بود در خواب دو سید بزرگوار که یکی پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله و دیگری امیرالمؤمنین علیه السلام را می بیند که از پدر این فرزند -حاج شیخ علیمحمد- سئوالاتی می نمایند و او سئوالات حضرات را پاسخ می گوید و پس از اتمام سؤال ها، از زیر عبای مبارکشان طفل قنداق شدهای را به شیخ علیمحمد هدیه می نمایند و می فرمایند نامش مرتضی می باشد. و جهت دوم این که از آنجا که جوار مرقد مطهر امام علی مرتضی علیه السلام متولد شد، نامش را مرتضی گذاشتند.
پدر بزرگوارش، آیت الله شیخ علیمحمد بروجردی (۱۳۱۵ـ۱۳۹۵ ق) یکی از مراجع تقلید شیعه و از شاگردان میرزای نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی، آقا ضیاءالدین عراقی، سید علی قاضی به شمار می رفت. کتاب های توضیح المسائل، مناسک حج، انیس المقلدین، حاشیه عروه و کتاب الخمس از آثار وی می باشد.
تحصیلات و استادان
مرتضی بروجردی در سن شش سالگی به کسب علم و دانش زیر نظر والد عظیم الشأن خود -شیخ علیمحمد بروجردی- مقدمات و سطوح را به پایان و از محضر درس اساتید حوزه علمیه نجف همچون آیت الله شیخ حسین حلی و آیت الله سید محسن حکیم بهره برد.
عمده تلمّذ ایشان از محضر استاد گرانقدرش آیت الله سید ابوالقاسم خویی بوده که در خلال سالهای متمادی بهره علمی به درجه عالیه اجتهاد نائل گردید و موفق به تألیف تقریرات درس استاد در زمینه فقه و اصول در حدود چهل جلد شد که شانزده جلد آن به نام «مستند العروة الوثقی» -در شرح کتاب «العروة الوثقى»- چاپ گردیده و فضلاء حوزه علمیه از آن استفاده می نمایند. ایشان غالباً در نوشتن مطالب استاد از چرک نویس استفاده نمی کرد، بلکه معمولا بدون خط خوردگی یک باره با بیانی شیوا و استدلالی محکم می نوشت.
ویژگیهای علمی و اخلاقی
از خصوصیات شهید بروجردی این بود که در بحث های علمی قوی بودند و معمولا حرف آخر را می زدند و اساسا ایشان ولع عجیبی برای فهم مطالب از خودشان نشان می دادند.
یکی از ویژگی های بارز معظمله در القاء درس، دقت نظر و بیان شیوا بود. ایشان با بیانی قوی و در عین حال ساده و روان و با احتراز از بکاربردن عبارات پیچیده، مطالب سنگین علمی را در دسترس شاگردانشان قرار می دادند و همه را مجذوب خود می ساختند.
وارستگی و بی اعتنائی به زخارف دنیا و احتیاط در صرف وجوه شرعیه، یکی دیگر از خصوصیات ایشان بود و خود معظمله از هدایا و نذوراتی که برایشان می آوردند با اقتصار تام مصرف، و مقداری را نیز جهت فقراء و نیازمندان نجف اشرف اختصاص داده بودند.
وی در سرپرستی و یاری رساندن به خانواده زندانیان عراق نقش بسیار مهمی داشت و به طور ناشناس و مرتب مایحتاج زندگی آنان را تأمین می نمود.
در انجام وظایف دینی خستگی نمی شناخت، غالب اوقات شبانه روز چیزی در حدود ۱۸ ساعت به مطالعه و تدریس و کمک به مستمندان و سایر خدمات دینی انجام می داد. فقرا گاهی اوقات نامناسب دقّ الباب می نمودند که همه خواب بودند، آقا خودشان برخواسته و با دست خود و با ترحیب به آنان کمک می نمودند و تا حد امکان نمی گذاشتند فقیری دست خالی از در منزلشان رد شود.
تهجد و تضرع های نیمه شب و راز و نیاز ایشان به درگاه خدا چنان از سوز دل برمی خواست که دیگران را تحت تأثیر شدید قرار می داد. بیش از پنجاه سال بود که نماز شب او ترک نشده بود و غالب اوقات تهجدِ در شب را در اتاقی کاملا تاریک به حدی که اگر روزنه نوری از پنجره داخل می آمد، آن را پوشانده که اتاق ایشان در ظلمات و تاریکی محض قرار گیرد، علت را که سوال می کردند، می فرمودند: می خواهم به یاد تاریکی قبر بیافتم. در آنجا معبودش را خطاب و به درگاه احدیت نیایش می نمود، در سجده به مدتهای طولانی متضرعانه و ناله کنان با چشمان اشک بار معبود و معشوق اش را مخاطب قرار می داد.
شهادت
شهید مرتضی بروجردی سرانجام در سحرگاه بیست و چهارم ذی الحجه سال ۱۴۱۸ قمری (۱۳۷۶ شمسی) -که مصادف با شب خاتم بخشی امام علی علیهالسلام و شب مباهله می باشد- پس از اقامه نماز جماعت در داخل حرم مطهر امیرالمؤمنین علیهالسلام و به هنگام بازگشت از آن مکان مقدس که مانند همیشه مؤذن آقا و جمعی از طلاب و فضلا ایشان را همراهی می کردند، پس از ورود به داخل کوچهای که منزل آقا در آن واقع بود، ناگهان از سوی مرد مسلحی مورد تهاجم و رگبار گلوله قرار می گیرند. به گفته شهود، آقا در آن لحظه با فریاد «الله اکبر» در مقابل درب مسجد بر زمین افتاده و همان جا به لقاءالله و دیدار معبود شتافت. پیکر پاک او را بنا به وصیت ایشان که فرموده بود: قبرم را در وادی السلام نزد دو قبر مطهر حضرت هود و حضرت صالح علیهماالسلام تعیین نمایید، در همان نزدیکی به خاک سپردند.
منابع
آرشیو عکس و تصویر
شهید مرتضی بروجردی (نفر اول از چپ) در جوانی
شهید مرتضی بروجردی
شهید مرتضی بروجردی در خانه شخصی
از راست: شهید مرتضی بروجردی، محمدابراهیم بروجردی و عبدالرضا روحانی قوچانی
شهید مرتضی بروجردی
از راست: محمد جعفری اراکی، سید رضی مرعشی، سید علی حسینی سیستانی، شهید سید محمدتقی مرعشی و شهید مرتضی بروجردی
شهید مرتضی بروجردی
از راست: اسحاق فیاض، شهید مرتضی بروجردی، سید علی حسینی سیستانی، شهید سید محمدتقی خوئی و جعفر نائینی
شهید مرتضی بروجردی
مقبره شهید مرتضی بروجردی در وادی السلام
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
