عهدنامه امام علی علیه السلام به اهالی نجران

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۷ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

تقویم هجری قمری

روز واقعه:10 جمادی الثانی
سال ۳۷ هجری قمری

نجران ناحیه‌ای است در سرزمین یمن که نجران بن زیدان بن سباء آن را بنا نهاد.[۱] در صدر اسلام، اهالی این ناحیه بر دین مسیحیت بوده و سران آن برای مباهله با پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله عازم مدینه شدند، ولی پس از آن که با صداقت و حقانیت رسول خدا صلی الله علیه وآله روبرو شدند، پیمان صلحی با آن حضرت امضا کردند و از آن پس در پناه حکومت اسلامی قرار گرفتند.

عهدنامه با مسیحیان نجران

روایت شده که پیامبر صلی الله علیه وآله به خاطر فتنه‌انگیزی‌های یهود و نصاری و ضدیت آنان با اسلام و مسلمانان، سفارش کرد که پس از وی آنان را از جزیرة‌العرب اخراج کنند و تنها مسلمانان را در آن مقیم گردانند. به همین جهت عمر بن خطاب (دومین خلیفه مسلمین) در عصر خلافت خود، اهالی نجران را از یمن اخراج و آنان را به سرزمین عراق کوچانید.

اما هنگامی که امام علی علیه‌السلام به خلافت رسید و جهت مبارزه با اصحاب جمل، عازم عراق شد و پس از پیروزی در جنگ جمل، مقرّ خلافت خود را به کوفه منتقل کرد، سران و بزرگان نجران پیمان‌نامه خویش با رسول خدا صلی الله علیه وآله را گرفته و به خدمت امیرمؤمنان علیه‌السلام رسیدند و خواستار بازگشت به سرزمین سابق خویش، یعنی نجران یمن شدند.

حضرت علی علیه‌السلام به خاطر مصالحی، درخواستشان را نپذیرفت و به آنان توصیه نمود که در نجران عراق باقی بمانند. بدین جهت پیمان‌نامه‌ای برای آنان نوشت و آنان را در باقی ماندن در سرزمین عراق، راضی گردانید. آن حضرت در دهم جمادی الثانی سال ۳۷ قمری این پیمان‌نامه را برای مسیحیان نجران مقرر فرمود:

«بسم الله الرحمن الرحیم. هذا کتاب من عبدالله علی بن ابی‌طالب امیرالمؤمنین لأهل النجرانیة، انّکم اتیتمونی بکتاب من نبی الله صلی الله علیه و آله فیه شرط لکم علی انفسکم و اموالکم و انی وفیت لکم بما کتب لکم محمد صلی الله علیه و آله و ابوبکر و عمر، فمن أتی علیهم من المسلمین فلیَف لهم و لایضاموا ولایظلموا ولاینتقض حق من حقوقهم. و کتب عبدالله بن ابی رافع، لعشر خلون من جمادی الآخره، سنة سبع و ثلاثین، منذ ولج رسول الله صلی الله علیه و آله المدینة».[۲]

این پیمان‌نامه را که کاتب آن حضرت یعنی عبیدالله بن ابی‌رافع تحریر نمود، سندی مهم برای حفظ و امنیت نصارای نجران عراق گردید.

پانویس

  1. آثار البلاد و اخبار العباد، زکریا بن محمد قزوینی، ص ۱۲۶.
  2. نک: الخراج، ابویوسف، یعقوب بن ابراهیم، ص ۷۴؛ معجم البلدان، یاقوت حموی، ج ۵، ص ۲۶۹؛ جمهرة رسائل العرب، ج ۱، ص ۸۲، رقم ۵۳.

منابع

  • نرم‌افزار دایرة‌المعارف چهارده معصوم علیهم‌السلام، مؤسسه تبیان.
مسابقه از خطبه ۱۸۳ نهج البلاغه