جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(صفحه‌ای تازه حاوی «بندانگشتی|جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابی‌الحدید == م...» ایجاد کرد)
 
 
(۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
−
[[پرونده:Ketab218.jpg|بندانگشتی|جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابی‌الحدید]]
+
کتاب '''«جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید»'''، تألیف محمود مهدوى دامغانى، ترجمه فارسى بخش‌های تاریخى «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحدید]]» است. این اثر از نظر [[علم رجال]] و [[تذکره]] یاران [[امام علی علیه السلام|امام على]] (علیه‌السلام)، دشمنان آن حضرت، [[معصوم|معصومان]] علیهم‌السلام، [[پیامبران]] پیشین و [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]] (صلی الله علیه وآله) و ده‌ها شخصیت دیگر، دارای اهمیت است. 
 +
{{مشخصات کتاب
  
−
== معرفى اجمالى ==
+
|عنوان=جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید
  
 +
|تصویر= [[پرونده:Ketab218.jpg|240px|وسط]]
  
−
'''جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید'''، اثر [[مهدوی دامغانی، محمود|محمود مهدوى دامغانى]]، برگردان فارسى و شرح تاريخى نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحديد معتزلى است.
+
|نویسنده=  محمود مهدوى دامغانى
  
−
نگارش اين كتاب سه سال؛ يعنى از سال 1367 تا 1370ش. به طول انجاميده است.
+
|موضوع= شرح نهج‌البلاغه
  
−
== ساختار كتاب ==
+
|زبان= فارسی
  
 +
|تعداد جلد= ۸
  
−
كتاب در هشت جلد نگارش يافته است. جلد اول مشتمل بر مقدمه مترجم، مقدمه ابن ابى‌الحديد و ترجمه 43 خطبه مى‌باشد.
+
|عنوان افزوده1=
  
−
جلد دوم نيز مشتمل بر مقدمه‌اى، به قلم مترجم و ترجمه برخى خطبه‌هاى حضرت مى‌باشد. جلد اول تا پنجم خطبه‌هاى حضرت را در برمى‌گيرد. جلد ششم و هفتم، مشتمل بر ترجمه نامه‌هاى حضرت است و ترجمه كلمات قصار حضرت در انتهاى جلد هفتم و نيز جلد هشتم كتاب آمده است.
+
|افزوده1=
  
−
== گزارش محتوا ==
+
|عنوان افزوده2=
  
 +
|افزوده2=
  
−
[[شرح نهج‌البلاغة (ابن ابي‌الحديد)|شرح ابن ابى‌الحديد]] بر نهج‌البلاغه كه از لحاظ كيفيت، دائره‌المعارفى از علوم- ادب، كلام، فقه، اخلاق، تاريخ صدر اسلام، انساب و فرهنگ عامه عرب است، از لحاظ كميت هم از كتاب‌هاى بسيار بزرگ است. چاپ جديد اين كتاب كه به اهتمام استاد محمد ابوالفضل ابراهيم، بر طبق تقسيم‌بندى خود ابن ابى‌الحديد، در بيست جلد، چاپ شده است، شش هزار و چهار صد و شصت صفحه است. آن چه در خور ذكر است، اين است كه ابن ابى‌الحديد، گاه موضوعى را دو بار و ضمن دو خطبه شرح داده است، مثلًا موضوع سقيفه، يك بار در چهل صفحه (از صفحه 21 تا 61ج 2) و بار ديگر ضمن خطبه 66 (در 40 صفحه از صفحه 5 تا 45 جلد ششم) مورد بحث قرار گرفته است؛ ولى مطالب مورد بحث تكرارى نيست و چون موضوعاتى نظير جنگ صفين و خوارج در خطبه‌هاى متعددى مطرح مى‌شده است، ضمن خطبه‌هاى مذكور، به تناسب از اين موضوعات ياد كرده و شرح زده است.
+
|لینک= [http://lib.ahlolbait.ir/parvan/resource/42372/%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87/&from=search&&query=%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%20%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B4%D8%B1%D8%AD%20%D9%86%D9%87%D8%AC%20%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87&count=20&execute=true جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحدید]
 +
}}
 +
==معرفی کتاب==
 +
«[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید]]» که از لحاظ کیفیت، دائرة‌المعارفى از علوم، ادب، [[علم کلام|کلام]]، [[فقه]]، [[اخلاق]]، [[تاریخ اسلام]]، انساب و [[فرهنگ]] عامه عرب است، از لحاظ کمیت هم از کتاب‌هاى بسیار بزرگ -در بیست جلد- می باشد. موضوع دیگرى که از لحاظ کمیت درخور توجه است، حدود هشت هزار [[بیت (شعر)|بیت]] [[شعر]] است -که در موضوعات مختلف صرفى و نحوى و لغوى و تاریخى و بیان [[عقاید]] و رسوم عامه و [[اخلاق]] مورد استشهاد قرار گرفته است- که استخراج همین مقدار شعر حدود چهار صد صفحه خواهد بود، البته که اشعار تکرار شده و از یک [[بیت (شعر)|بیت]] در موارد مختلف استفاده شده است.  
  
−
موضوع ديگرى كه از لحاظ كميت در خور توجه است، حدود هشت هزار بيت شعر است- كه در موضوعات مختلف صرفى و نحوى و لغوى و تاريخى و بيان عقايد و رسوم عامه و اخلاق مورد استشهاد قرار گرفته است- كه استخراج همين مقدار شعر حدود چهار صد صفحه خواهد بود، البته كه اشعار تكرار شده و از يك بيت در موارد مختلف استفاده شده است. معمول ابن ابى‌الحديد چنين است كه به چند بيت قناعت مى‌كند، در عين حال از آوردن قصايد هم غافل نبوده است و به عنوان مثال قصايدى از فضل بن عبدالرحمان (ص 165، ج 7) و [[شریف‌الرضی، محمد بن حسین|سيد رضى]] (ص 174 و ص 264، ج 11) آورده است. ابن ابى‌الحديد مقدارى از اشعار خود را كه در مناجات و زهد است، در صفحات 50 تا 52 ج 13 نقل كرده است.
+
با نظرى اجمالى به «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید]]»، معلوم مى‌شود که بخش عمده آن مباحث تاریخى - اجتماعى است که براى عموم مردم هم سود بخش‌تر و ساده‌تر است. هدف اصلى مترجم هم استخراج مطالب [[تاریخ اسلام|تاریخ اسلام]] از مجموعه مطالب [[ابن ابی الحدید|ابن ابى‌الحدید]] و ترجمه آن به فارسى بوده، تا استفاده از این کتاب براى فارسى زبانانى که نمى‌توانند از متون عربى بهره‌مند شوند، فراهم آید.
  
−
با توجه به اهميت كيفى و كمى اين كتاب ترجمه كامل آن، چنان كه شايد و بايد، از عهده يك تن بيرون است و بايد براى اين كار از هيأتى كه داراى تخصص در رشته‌هاى مختلف هستند، استفاده شود؛ ولى به جهاتى كه بر خوانندگان گرامى پوشيده نيست، كارهاى گروهى غالباً به نتيجه مطلوب نمى‌رسد و اختلاف نظرها از سرعت كار مى‌كاهد. با توجه به «ما لا يدرك كله لا يترك كله» مترجم در صدد برآمده، بخشى از آن را كه مربوط به تاريخ است، ترجمه نمايد و كتاب حاضر بخشى از آن است.
+
با توجه به اهمیت کیفى و کمّى «[[شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید (کتاب)|شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید]]»، ترجمه کامل آن، چنانکه شاید و باید، از عهده یک تن بیرون است و باید براى این کار از هیأتى که داراى تخصص در رشته‌هاى مختلف هستند، استفاده شود؛ ولى به جهاتى، کارهاى گروهى غالباً به نتیجه مطلوب نمى‌رسد و اختلاف نظرها از سرعت کار مى‌کاهد. با توجه به «ما لا یُدرک کُلّه لا یُترک کُلّه»، مترجم در صدد برآمده، بخشى از آن را که مربوط به تاریخ است، ترجمه نماید و کتاب حاضر بخشى از آن است.
  
−
== هدف و روش ترجمه ==
+
مترجم براى ترجمه، بهترین چاپ شرح «نهج‌البلاغه را که به اهتمام استاد محمد ابوالفضل ابراهیم در [[مصر]] انجام شده است، در اختیار داشته و از مطابقت آن با چاپ سنگى تهران که در سال ۱۲۷۱ق. چاپ شده است، غافل نبوده و خوانندگان ضمن مطالعه به مواردى که در پاورقى تذکر داده شده است، پى خواهند برد.
  
 +
نگارش این کتاب سه سال، یعنى از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۰ش. به طول انجامیده است.
 +
==محتوای کتاب==
 +
کتاب «جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید» در هشت جلد نگارش یافته است. جلد اول مشتمل بر مقدمه مترجم، مقدمه [[ابن ابی الحدید|ابن ابى‌الحدید]] و ترجمه ۴۳ [[خطبه]] از «[[نهج البلاغة|نهج‌البلاغه]]» مى‌باشد.
  
−
با توجه به آن چه درباره محتواى كتاب شريف شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحديد گفته شد و با نظرى اجمالى، معلوم مى‌شود، بخش عمده آن مباحث تاريخى - اجتماعى است كه براى عموم مردم هم سود بخش‌تر و ساده‌تر است.
+
جلد دوم نیز مشتمل بر مقدمه‌اى به قلم مترجم و ترجمه برخى خطبه‌هاى نهج‌البلاغه مى‌باشد. جلد اول تا پنجم، خطبه‌هاى حضرت را در برمى‌گیرد. جلد ششم و هفتم، مشتمل بر ترجمه نامه‌هاى حضرت است و ترجمه کلمات قصار حضرت در انتهاى جلد هفتم و نیز جلد هشتم کتاب آمده است.
  
−
هدف اصلى مترجم هم استخراج مطالب تاريخ اسلام از مجموعه مطالب ابن ابى‌الحديد و ترجمه آن به فارسى بوده، تا استفاده از اين كتاب براى فارسى زبانانى كه نمى‌توانند از متون عربى بهره‌مند شوند، فراهم آيد.
+
مترجم براى رعایت ترتیب و سهولت مراجعه به متن اصلى، شماره خطبه و نخستین عبارت آن را آورده و سپس مطالب تاریخى و اجتماعى مطرح شده را ترجمه نموده است.
  
−
مترجم براى ترجمه، بهترين چاپ شرح نهج‌البلاغه را كه به اهتمام استاد محمد- ابوالفضل ابراهيم در مصر انجام شده است، در اختيار داشته و از مطابقت آن با چاپ سنگى تهران كه در سال 1271ق چاپ شده است، غافل نبوده و خوانندگان ضمن مطالعه به مواردى كه در پاورقى تذكر داده شده است، پى خواهند برد.
+
ترجمه روان و سلیس علمى در حوزه تحقیقى-علمى، فهرست مطالب و فهرست اعلام، اماکن و فرق، ارائه منابع و مآخذ مورد لزوم و نیز توضیح مطالب پیچیده و راهنمایى خواننده، از دیگر ویژگى‌هاى این اثر مى‌باشد.  
 +
==منابع ==
  
−
براى رعايت ترتيب و سهولت مراجعه به متن اصلى، مترجم شماره خطبه و نخستين عبارت آن را آورده و سپس مطالب تاريخى و اجتماعى مطرح شده را ترجمه نموده است.
+
*درباره محمود مهدوى دامغانى، سایت vista، بازدید: ۲۴/۳/۱۳۸۹.
 +
*جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید، کتاب ماه دین، فروردین ۱۳۸۰،‌ شماره ۴۱و۴۲.
  
−
== ويژگى‌ها ==
+
* [[نرم افزار دانشنامه علوی]]، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
  
−
 
+
[[رده:شروح نهج البلاغه]]
−
اين اثر از نظر علم رجال و تذكره ياران على عليه‌السلام، دشمنان آن حضرت، معصومان عليهم‌السلام، پيامبران پيشين و پيامبر گرامى اسلام(ص) و ده‌ها شخصيت ديگر از ويژگى‌هاى ممتاز اين اثر است. همچنين ترجمه روان و سليس علمى در حوزه تحقيقى-علمى، فهرست مطالب و فهرست اعلام، اماكن و فرق، ارائه منابع و مآخذ مورد لزوم و نيز توضيح مطالب پيچيده و راهنمايى خواننده از ديگر ويژگى‌هاى اين اثر مى‌باشد.
+
[[رده:کتابهای با موضوع نهج البلاغه]]
−
 
+
[[رده:منابع تاریخ اسلام]]
−
== وضعيت كتاب ==
+
[[رده:کتاب‌های تاریخی]]
−
 
 
−
 
 
−
كتاب مشتمل بر پاورقى‌هايى به قلم مترجم و فهرست مطالب، فهرست اعلام، اماكن و فرق و منابع و مآخذ مى‌باشد.
 
−
 
 
−
== منابع مقاله==
 
−
 
 
−
 
 
−
#مقدمه مترجم.
 
−
#درباره [[مهدوی دامغانی، محمود|محمود مهدوى دامغانى]]، سايت vista، 24/3/1389.
 
−
#جلوه تاريخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحديد، كتاب ماه دين، فروردين 1380،‌ش 41و42، ص25.
 
−
 
 
−
 
 
−
== منبع ==
 
−
ویکی نور
 

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۴۲

کتاب «جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید»، تألیف محمود مهدوى دامغانى، ترجمه فارسى بخش‌های تاریخى «شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحدید» است. این اثر از نظر علم رجال و تذکره یاران امام على (علیه‌السلام)، دشمنان آن حضرت، معصومان علیهم‌السلام، پیامبران پیشین و پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) و ده‌ها شخصیت دیگر، دارای اهمیت است.

Ketab218.jpg
نویسنده محمود مهدوى دامغانى
موضوع شرح نهج‌البلاغه
زبان فارسی
تعداد جلد ۸

جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحدید

معرفی کتاب

«شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید» که از لحاظ کیفیت، دائرة‌المعارفى از علوم، ادب، کلام، فقه، اخلاق، تاریخ اسلام، انساب و فرهنگ عامه عرب است، از لحاظ کمیت هم از کتاب‌هاى بسیار بزرگ -در بیست جلد- می باشد. موضوع دیگرى که از لحاظ کمیت درخور توجه است، حدود هشت هزار بیت شعر است -که در موضوعات مختلف صرفى و نحوى و لغوى و تاریخى و بیان عقاید و رسوم عامه و اخلاق مورد استشهاد قرار گرفته است- که استخراج همین مقدار شعر حدود چهار صد صفحه خواهد بود، البته که اشعار تکرار شده و از یک بیت در موارد مختلف استفاده شده است.

با نظرى اجمالى به «شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید»، معلوم مى‌شود که بخش عمده آن مباحث تاریخى - اجتماعى است که براى عموم مردم هم سود بخش‌تر و ساده‌تر است. هدف اصلى مترجم هم استخراج مطالب تاریخ اسلام از مجموعه مطالب ابن ابى‌الحدید و ترجمه آن به فارسى بوده، تا استفاده از این کتاب براى فارسى زبانانى که نمى‌توانند از متون عربى بهره‌مند شوند، فراهم آید.

با توجه به اهمیت کیفى و کمّى «شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید»، ترجمه کامل آن، چنانکه شاید و باید، از عهده یک تن بیرون است و باید براى این کار از هیأتى که داراى تخصص در رشته‌هاى مختلف هستند، استفاده شود؛ ولى به جهاتى، کارهاى گروهى غالباً به نتیجه مطلوب نمى‌رسد و اختلاف نظرها از سرعت کار مى‌کاهد. با توجه به «ما لا یُدرک کُلّه لا یُترک کُلّه»، مترجم در صدد برآمده، بخشى از آن را که مربوط به تاریخ است، ترجمه نماید و کتاب حاضر بخشى از آن است.

مترجم براى ترجمه، بهترین چاپ شرح «نهج‌البلاغه را که به اهتمام استاد محمد ابوالفضل ابراهیم در مصر انجام شده است، در اختیار داشته و از مطابقت آن با چاپ سنگى تهران که در سال ۱۲۷۱ق. چاپ شده است، غافل نبوده و خوانندگان ضمن مطالعه به مواردى که در پاورقى تذکر داده شده است، پى خواهند برد.

نگارش این کتاب سه سال، یعنى از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۰ش. به طول انجامیده است.

محتوای کتاب

کتاب «جلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید» در هشت جلد نگارش یافته است. جلد اول مشتمل بر مقدمه مترجم، مقدمه ابن ابى‌الحدید و ترجمه ۴۳ خطبه از «نهج‌البلاغه» مى‌باشد.

جلد دوم نیز مشتمل بر مقدمه‌اى به قلم مترجم و ترجمه برخى خطبه‌هاى نهج‌البلاغه مى‌باشد. جلد اول تا پنجم، خطبه‌هاى حضرت را در برمى‌گیرد. جلد ششم و هفتم، مشتمل بر ترجمه نامه‌هاى حضرت است و ترجمه کلمات قصار حضرت در انتهاى جلد هفتم و نیز جلد هشتم کتاب آمده است.

مترجم براى رعایت ترتیب و سهولت مراجعه به متن اصلى، شماره خطبه و نخستین عبارت آن را آورده و سپس مطالب تاریخى و اجتماعى مطرح شده را ترجمه نموده است.

ترجمه روان و سلیس علمى در حوزه تحقیقى-علمى، فهرست مطالب و فهرست اعلام، اماکن و فرق، ارائه منابع و مآخذ مورد لزوم و نیز توضیح مطالب پیچیده و راهنمایى خواننده، از دیگر ویژگى‌هاى این اثر مى‌باشد.

منابع

  • درباره محمود مهدوى دامغانى، سایت vista، بازدید: ۲۴/۳/۱۳۸۹.
  • جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى‌الحدید، کتاب ماه دین، فروردین ۱۳۸۰،‌ شماره ۴۱و۴۲.
مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه