ضمرة بن ابی العیص: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۲ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
+
'''«ضمرة بن ابی العیص»''' از [[قبیله خزاعه|قبیله خزاعه]] و از مؤمنان به [[پیامبر اسلام]] صلى الله علیه وآله در [[مکه]] بود.<ref>الاستیعاب، ابن عبدالبر، ج۲، ص۳۰۱؛ اسدالغابه، ابن اثیر، ج۳، ص۶۲.</ref>
  
{{الگو:نیازمند ویرایش فنی}}
+
در تفسیر «[[التبیان (کتاب)|التبیان]]» [[شیخ طوسی]] آمده است: در [[سبب نزول]] آیات ۹۷ تا ۱۰۰ [[سوره نساء]] چنين گويند كه: وقتى آيه {{متن قرآن|«إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ ۚ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا»}} ([[سوره نساء]]، ۹۷) نازل گرديد، برخی مسلمين اين [[آيه]] را نوشتند و براى دوستان و برادران خود در [[مكه]] فرستادند؛ در اين موقع عده اى از آن‌ها بيرون آمدند و گفتند: از براى ما عذرى باقى نمانده است؛ سپس مهاجرت كردند.<ref>التّبیان، شیخ طوسی ج۳، ص۳۰۶.</ref>  
 
 
«ضمرة بن ابی العيص» از قبيله خزاعه و از مؤمنان به پيامبر(صلى الله عليه وآله) در مكّه بود.<ref> الاستيعاب، ج 2، ص 301؛ اسدالغابه، ج 3، ص 62 . </ref> برخى مفسّران، شأن نزول آيات 97 تا 100 نساء (4) را در پى آن دانسته اند كه پس از وجوب هجرت بر مسلمانان «ضمره» به رغم بيمارى، خواستار مهاجرت از مكّه به مدينه شد كه در بين راه از دنيا رفت و با نزول آيات ياد شده، پاداش اين گونه افراد بر خدا دانسته شد.<ref> جامع البيان، ج 4، جزء 5، ص 323؛ التّبيان، ج 3، ص 306. </ref>
 
  
 +
همچنین [[سعید بن جبیر]] و عكرمة و سُدى و [[ابن عباس]] از [[امام باقر]] عليه‌السلام روايت كنند: -پس از دستور مهاجرت- '''ضمرة بن العيص بن ضمرة''' كه مريض بود، به اهل خود دستور داد فرشى از براى او بر روى تخت بيندازند و آن را به طرف [[رسول خدا]] صلى الله عليه وآله -در [[مدینه]]- حمل كنند، چنين كردند، ولی در اين ميان وفات يافت و آيه ۱۰۰ [[سوره نساء]] نازل گرديد: {{متن قرآن|«وَمَنْ يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا»}}؛ (و هر کس در راه خدا هجرت کند، اقامت گاه های فراوان و فراخیِ معیشت خواهد یافت. و کسی که از خانه خود به قصد مهاجرت به سوی خدا و پیامبرش بیرون رود، سپس مرگ او را دریابد، مسلماً پاداشش بر خداست؛ و خدا همواره بسیار آمرزنده و مهربان است). و نيز قتادة هم روايت كرده و اضافه نموده كه ضمرة گفته است من راه را می دانم و مى شناسم و داراى وسعت مال هستم، مرا از خانه ام بيرون ببريد. او را بيرون آوردند، سپس وفات يافت.
 +
بنابراین با نزول آیه فوق، پاداش این گونه افراد بر خدا دانسته شد.<ref>جامع البیان، طبرسی، ج۴، جزء۵، ص۳۲۳.</ref>
 
==پانویس==
 
==پانویس==
<references/>
+
<references />
  
 
==منابع==
 
==منابع==
 
+
*[[نمونه بینات در شأن نزول آیات (کتاب)|نمونه بینات در شأن نزول آیات]]، محمدباقر محقق،‌ ص۲۳۷.
فرهنگ قرآن، جلد 19، صفحه 145 .
+
*[[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، اکبر هاشمی رفسنجانی، ج۱۹، ص۱۴۵.
 
+
[[رده: اصحاب پیامبر]]
 
[[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]
 
[[رده: شخصیت‌های شان نزول آیات قرآن]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۱

«ضمرة بن ابی العیص» از قبیله خزاعه و از مؤمنان به پیامبر اسلام صلى الله علیه وآله در مکه بود.[۱]

در تفسیر «التبیان» شیخ طوسی آمده است: در سبب نزول آیات ۹۷ تا ۱۰۰ سوره نساء چنين گويند كه: وقتى آيه «إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ ۚ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا» (سوره نساء، ۹۷) نازل گرديد، برخی مسلمين اين آيه را نوشتند و براى دوستان و برادران خود در مكه فرستادند؛ در اين موقع عده اى از آن‌ها بيرون آمدند و گفتند: از براى ما عذرى باقى نمانده است؛ سپس مهاجرت كردند.[۲]

همچنین سعید بن جبیر و عكرمة و سُدى و ابن عباس از امام باقر عليه‌السلام روايت كنند: -پس از دستور مهاجرت- ضمرة بن العيص بن ضمرة كه مريض بود، به اهل خود دستور داد فرشى از براى او بر روى تخت بيندازند و آن را به طرف رسول خدا صلى الله عليه وآله -در مدینه- حمل كنند، چنين كردند، ولی در اين ميان وفات يافت و آيه ۱۰۰ سوره نساء نازل گرديد: «وَمَنْ يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا»؛ (و هر کس در راه خدا هجرت کند، اقامت گاه های فراوان و فراخیِ معیشت خواهد یافت. و کسی که از خانه خود به قصد مهاجرت به سوی خدا و پیامبرش بیرون رود، سپس مرگ او را دریابد، مسلماً پاداشش بر خداست؛ و خدا همواره بسیار آمرزنده و مهربان است). و نيز قتادة هم روايت كرده و اضافه نموده كه ضمرة گفته است من راه را می دانم و مى شناسم و داراى وسعت مال هستم، مرا از خانه ام بيرون ببريد. او را بيرون آوردند، سپس وفات يافت. بنابراین با نزول آیه فوق، پاداش این گونه افراد بر خدا دانسته شد.[۳]

پانویس

  1. الاستیعاب، ابن عبدالبر، ج۲، ص۳۰۱؛ اسدالغابه، ابن اثیر، ج۳، ص۶۲.
  2. التّبیان، شیخ طوسی ج۳، ص۳۰۶.
  3. جامع البیان، طبرسی، ج۴، جزء۵، ص۳۲۳.

منابع

مسابقه از خطبه ۱۳۳ و ۱۳۳ و ۱۶۷ نهج البلاغه