سید محمود حسینی شاهرودی
«آیتالله سید محمود حسینی شاهرودی» (۱۳۰۱-۱۳۹۴ ق)، فقیه اصولی و از مراجع تقلید شیعه در قرن ۱۴ هجری و از شاگردان میرزای نائینی بود. این عالم مجاهد، پس از آغاز نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی، به جانبداری از این حرکت پرداخت. آیتالله شاهرودی مؤسس اولین بعثه حج در مکه و مدینه و همچنین احیاگر سنت پیادهروی اربعین به کربلا است. آیتالله سید محمد شاهرودی فرزند ایشان است.
| |
| نام کامل | سید محمود حسینی شاهرودی |
| زادروز | ۱۳۰۱ قمری |
| زادگاه | شاهرود |
| وفات | ۱۳۹۴ قمری |
| مدفن | نجف، حرم امام علی علیه السلام |
|
| |
| اساتید |
آخوند خراسانى، میرزای نائینی، آقا ضیاءالدین عراقى، سید ابوالحسن اصفهانى،... |
| شاگردان |
سید محمد حسینی شاهرودی، سید محمدجعفر مروج جزائری، شیخ محمدجواد خراسانی، محمدعلی ناصری،... |
| آثار |
حاشیه بر وسیلة النجاة، حاشیه بر العروة الوثقی، ذخیرة المؤمنین، نتائج الافکار فى الاصول،... |
محتویات
تحصیل و استادان
سید محمود حسینی شاهرودى فرزند سید على، در سال ۱۳۰۱ قمری، در یکى از روستاهاى شاهرود دیده به جهان گشود.
وى، پس از طى تحصیلات اولیه و دورهى مقدمات در شهر بسطام، عازم حوزه علمیه مشهد مقدس شد و در دروس سطح و خارج فقه و اصول اساتید و فقهاى آن زمان حاضر گردید، سپس در سال ۱۳۲۸ ق، عازم حوزه علمیه نجف اشرف شد.
سید محمود شاهرودى، از محضر درس مرحوم آخوند خراسانى صاحب «کفایه» به مدت یک سال و نیم استفاده نمود. پس از فوت استاد، به مجلس درس میرزای نائینی و آقا ضیاءالدین عراقى و سید ابوالحسن اصفهانى حاضر شد و از آنها بهرهى وافى برد.
تدریس و شاگردان
پس از فوت مرحوم میرزای نائینی، تدریس خارج آیتالله محمود شاهرودى شروع شد و مورد توجه فضلا و طلاب قرار گرفت. ایشان، حیات خود را همواره در تربیت فضلا و علما و رسیدگى به امور حوزه و تدریس و تألیف سپرى کرد. و حوزهى بحث فقه و اصول ایشان در نجف، فضلا و علماى بسیارى را در بر داشت.
برخی از شاگردان ایشان عبارتند از: سید محمد حسینی شاهرودی، سید محمدجعفر مروج جزائری، محمدجواد خراسانی و محمدعلی ناصری.
آثار و تألیفات
آیتالله شاهرودى بسیار اندک می نگاشت؛ بحثهای علمی و رسیدگی به امور مؤمنان وی را از پرداختن قلم بازمی داشت، ولی اندک کتابهای بازمانده از آن فقیه فرزانه نیز می تواند نشانه روشن توان علمی اش باشد. برخی از آثار ایشان عبارت است از:
- تقریرات اصول فقه آیتالله میرزا محمدحسین نایینى؛
- تقریرات بحثهاى آیتالله آقا ضیاءالدین عراقى؛
- حاشیه بر کتاب شریف «وسیلة النجاة» آیتالله سید ابوالحسن اصفهانى؛
- حاشیه بر کتاب گرانقدر «العروة الوثقی»؛
- ذخیرة المؤمنین؛
- کتاب الاجارة؛
- کتاب الحج؛
- نتائج الافکار فى الاصول.
فعالیتهای اجتماعی و سیاسی
با رحلت آیتالله سید ابوالحسن اصفهانى، رساله عملیه سید محمود شاهرودى در دسترس مقلدین در کشورهاى عراق و ایران و لبنان و هند و پاکستان قرار گرفت و با درگذشت آیتالله بروجردى، مرجعیت وى در اماکن یادشده، بهخصوص ایران و عراق و خلیج، شهرت و توسعهى بیشترى حاصل نمود.
هر چند جایگاه مرجعیت، سیل وجوه شرعی و هدایای مردمی را سمت خانه آیتالله شاهرودى سرازیر کرد، ولی شدت پارسایی آن مرجع پاک دل به اندازه ای بود که حتی گاه از تصرف در هدایا نیز چشم می پوشید و بسی دشوارتر از طبقات پایین جامعه روزگار می گذرانید.
نماز جماعت ایشان در مسجد هندى، رونق بسیاری داشت. تأمین هزینههاى درمانى طلاب در نجف و همچنین شهریه و تأمین نان طلاب حوزههاى علمیه نجف و کربلا و سامرا و مشهد مقدس به عهده وى بود.
اولین بار در تاریخ مرجعیت و حوزه، از طرف آیتالله شاهرودى، گروهى بهعنوان بعثه دینیه حج در سال ۱۳۸۷ قمری (برابر با ۱۳۴۶ ش)، به امر وى و به سرپرستى آقازادهى بزرگش اعزام شدند که بسیار مورد استقبال حجاج قرار گرفتند. همچنین وى، نخستین شهرک مسکونى طلاب به نام «حىّ الامام الشاهرودى» را در نجف اشرف تأسیس نمود.
سال ۱۳۴۲ شمسی، سال آشکارشدن چهره واقعی دستگاه ستم پیشه پهلوی بود. عوامل شاه در این سال حوزه علمیه قم را آماج یورشهای سنگین خود قرار داده، امت را در سوگ فروبردند. آیتالله شاهرودى، جنایت خونبار درباریان را محکوم ساخت و با فرستادن تلگرافهای متعدد به ایران رهنمودهای لازم را به مردم و عالمان ارائه کرد.
آیت الله شاهرودی پس از آغاز نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی، به جانبداری از این حرکت پرداخت و در دوران اقامت رهبر کبیر انقلاب در نجف، با ایشان روابطی صمیمانه داشت.
وفات
مرحوم آیتالله سید محمود شاهرودى، سرانجام در ۱۷ ماه شعبان سال ۱۳۹۴ قمری (شهریور ۱۳۵۳ ش)، دار فانى را وداع گفت و پیکر پاکش در حرم مطهر امیرمؤمنان على (علیه السلام) به خاک سپرده شد.
منابع
- گلشن ابرار، عباس عبیری، جلد ۲، صفحه ۷۵۳.
- "آیتالله سید محمود شاهرودی"، فرهنگنامه روحانیون معاصر، بازیابی: ۱ خرداد ۱۳۹۳.
- "حسینی شاهرودی، سید محمود"، ویکی نور.
آرشیو عکس و تصویر
سید محمود حسینی شاهرودی
نشسته از راست: سید رضا زابلی، سید محمود حسینی شاهرودی و سید علی حسینی سیستانی - ایستاده از راست: ناشناس و سید مهدی حسینی شاهرودی
سید محمود حسینی شاهرودی و سید روح الله موسوی مصطفوی خمینی
سید محمود حسینی شاهرودی در سرزمین وحی و در لباس احرام
سید محمود حسینی شاهرودی و سید محمد حسینی شاهرودی
تشییع پیکر سید محمود حسینی شاهرودی در نجف
یکی از آثار سید محمود حسینی شاهرودی
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
