قاعده حلیت: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ویرایش)
 
(یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۱: سطر ۱:
قاعده حلیت از جمله قواعد فقهی است و منظور از این قاعده آن است که هر گاه در حلیت چیزی شک کردیم اصل حلیت آن است مگر آن که دلیل بر حرمت آن یافت شود .  
+
«قاعده حلیت» از جمله [[قواعد فقهی]] است و منظور از این قاعده آن است که هر گاه در [[حلال|حلال]] بودن چیزی شک کردیم، اصل در حلیت آن است، مگر آن که دلیل بر [[حرام|حرمت]] آن یافت شود.  
  
 
==بیان قاعده==
 
==بیان قاعده==
  
قاعده حلیت، به معنای جواز تصرف در اشیای خارجی است که در حلیت آنها تردید شده است. برای مثال: هرگاه در حلال یا حرام بودن خوردن چیزی شک شود، با اجرای اصل حلیت ، به حلال بودن آن حکم داده می‌شود. بعضی از فقها ، اصل حلیت را مترادف اصل اباحه دانسته‌اند. <ref> آذری قمی، احمد، تحقیق الاصول المفیدة فی اصول الفقه، ص۱۹ </ref>
+
قاعده حلیت، به معنای جواز تصرف در اشیای خارجی است که در حلیت آنها تردید شده است. برای مثال: هرگاه در [[حلال]] یا [[حرام]] بودن خوردن چیزی شک شود، با اجرای اصل حلیت، به حلال بودن آن حکم داده می‌شود. بعضی از [[فقیه|فقها]]، اصل حلیت را مترادف [[اصل اباحه]] دانسته‌اند.<ref> احمد آذری قمی، تحقیق الاصول المفیدة فی اصول الفقه، ص۱۹. </ref>
 
   
 
   
 
==ادله اثبات قاعده==
 
==ادله اثبات قاعده==
  
برای اثبات این اصل، به آیات و روایاتی استدلال شده است، از جمله:
+
برای اثبات این اصل، به [[آیه|آیات]] و [[حدیث|روایاتی]] استدلال شده است، از جمله:
  
۱. آیه ﴿هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکُمْ ما فِی الْاَرْضِ جَمِیعاً﴾ او است کسی که آن چه در زمین هست همه را برای شما آفرید ( بقره / 29 )
+
۱. آیه: «هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکُمْ ما فِی الْاَرْضِ جَمِیعاً»؛ او است کسی که آن چه در زمین هست همه را برای شما آفرید.<ref>[[سوره بقره]]، ۲۹.</ref>
 
 
مضمون آیه، حلال بودن نعمت‌های الهی برای بندگان است، مگر این که برخلاف آن دلیل اقامه گردد. <ref> فاضل تونی، عبدالله بن محمد، الوافیة فی اصول الفقه، ص۱۸۵ </ref>
 
 
 
 
 
۲. روایت «کل شی ء لک حلال حتی تعلم انه حرام بعینه. همه چیز بر تو حلال است، مگر به حرمت آن آگاه شوی».
 
  
 +
مضمون آیه، حلال بودن نعمت‌های الهی برای بندگان است، مگر این که برخلاف آن دلیل اقامه گردد.<ref> فاضل تونی، الوافیة فی اصول الفقه، ص۱۸۵. </ref>
  
 +
۲. روایت [[امام صادق علیه السلام|امام صادق]] (علیه السلام): «کلّ شیء هو لک حلال حتی تعلم أنه حرام بعینه ...».<ref>کلینی، کافی، ج۵ ص۳۱۳.</ref> همه چیز بر تو حلال است، مگر به حرمت آن آگاه شوی.
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
سطر ۲۴: سطر ۲۱:
 
      
 
      
 
[[رده : قواعد فقه]]
 
[[رده : قواعد فقه]]
 +
 +
== مطالب مرتبط ==
 +
 +
* [[حلال]]
 +
* [[حرام]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۱

«قاعده حلیت» از جمله قواعد فقهی است و منظور از این قاعده آن است که هر گاه در حلال بودن چیزی شک کردیم، اصل در حلیت آن است، مگر آن که دلیل بر حرمت آن یافت شود.

بیان قاعده

قاعده حلیت، به معنای جواز تصرف در اشیای خارجی است که در حلیت آنها تردید شده است. برای مثال: هرگاه در حلال یا حرام بودن خوردن چیزی شک شود، با اجرای اصل حلیت، به حلال بودن آن حکم داده می‌شود. بعضی از فقها، اصل حلیت را مترادف اصل اباحه دانسته‌اند.[۱]

ادله اثبات قاعده

برای اثبات این اصل، به آیات و روایاتی استدلال شده است، از جمله:

۱. آیه: «هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکُمْ ما فِی الْاَرْضِ جَمِیعاً»؛ او است کسی که آن چه در زمین هست همه را برای شما آفرید.[۲]

مضمون آیه، حلال بودن نعمت‌های الهی برای بندگان است، مگر این که برخلاف آن دلیل اقامه گردد.[۳]

۲. روایت امام صادق (علیه السلام): «کلّ شیء هو لک حلال حتی تعلم أنه حرام بعینه ...».[۴] همه چیز بر تو حلال است، مگر به حرمت آن آگاه شوی.

پانویس

  1. احمد آذری قمی، تحقیق الاصول المفیدة فی اصول الفقه، ص۱۹.
  2. سوره بقره، ۲۹.
  3. فاضل تونی، الوافیة فی اصول الفقه، ص۱۸۵.
  4. کلینی، کافی، ج۵ ص۳۱۳.


فقه
کلیات: تاریخ فقه، ابواب فقه، احکام، اجتهاد، منابع اجتهاد در فقه شیعه، تقلید، اصول فقه، قواعد فقهی
منابع: عروة الوثقى، شرایع الاسلام، علل الشرائع، لمعه، جواهرالكلام، المكاسب المحرمه، مدارک الاحکام و ...
↓ رده ها ↓
فقه: فقیهان، منابع فقهی، اصطلاحات فقهی، آیات الاحکام، منابع اجتهاد در فقه شیعه، قواعد فقه
اصول فقه: اصول فقه، اصولیون، منابع اصول فقه، اصطلاحات اصول فقه
احکام: احکام، احکام عبادی، احکام اقتصادی، احکام خانواده، احکام روابط اجتماعی، احکام قضایی و جزایی، احکام اطعمه و اشربه، اصطلاحات احكام
قواعد فقهی
اصالت صحت، قاعده اشتراک، اهم و مهم، تداخل اسباب و مسببات، قاعده حلیت، قاعده طهارت، قاعده فراغ و تجاوز، قاعده قرعه، لاتعاد، لاضرر، قاعده میسور، نفی عسر و حرج، قاعده ید، قاعده سوق، نفی سبیل، قاعده لزوم، قاعده تسلیط، اکل مال به باطل، ولایت حاکم بر ممتنع، الاقرب فالاقرب

مطالب مرتبط