ضمیری اصفهانی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ویرایش)
 
(۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
 
{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
 
{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}}
  
ضمیری اصفهانی، کمال‌الدین حسین
+
'''ضمیری اصفهانی، کمال‌ الدین حسین'''
  
* '''ملیت:''' ایرانی
+
*'''ملیت:''' ایرانی
* '''قرن:''' 10
+
*'''قرن:''' ۱۰ (وفات: ۹۷۳ ق)
* '''وفات:''' 973 ق
 
  
شاعر، متخلص به ضمیرى. ملقب به خسرو ثانى.
+
شاعر، [[تخلص|متخلص]] به ضمیرى. ملقب به خسرو ثانى.
  
وى از شاعران بزرگ اصفهان بود. از روزگار جوانى به سبك دانش و ادب پرداخت و در محضر میر غیاث‌الدین منصور دشتكى شیرازى دانش آموخت و طب و ریاضى نجوم را فراگرفت و در رمل مهارت یافت و از همین راه به خدمت شاه طهماسب و خاندان شاهى راه یافت و تا آخر عمر به همین شغل روزگار گذراند. مولانا كمال‌الدین در آغاز شاعرى به مناسبت شغل پدرش، باغبان تخلص مى‌كرد و بعد از آن تخلص ضمیرى را اختیار كرد و به همین نام شهرت یافت. او با شاعران معروف زمان خود مانند شرف و محتشم و حسابى معاشر بود. ضمیرى از شاعران پركار عهد خود و در قصیده و غزل و مثنوى توانا و از این جهت با امیر خسرو دهلوى همانند بود و به همین سبب است كه او را خسرو ثانى مى‌نامند. وى در اصفهان فوت كرد و در همان جا مدفون شد.
+
وى از شاعران بزرگ [[اصفهان]] بود. از روزگار جوانى به سبک دانش و ادب پرداخت و در محضر میر غیاث‌ الدین منصور دشتکى شیرازى دانش آموخت و [[طب]] و [[ریاضی|ریاضى]] نجوم را فراگرفت و در رمل مهارت یافت و از همین راه به خدمت شاه طهماسب و خاندان شاهى راه یافت و تا آخر عمر به همین شغل روزگار گذراند. مولانا کمال ‌الدین در آغاز شاعرى به مناسبت شغل پدرش، باغبان [[تخلص]] مى‌ کرد و بعد از آن تخلص ضمیرى را اختیار کرد و به همین نام شهرت یافت.  
 +
 
 +
او با شاعران معروف زمان خود مانند شرف و [[محتشم کاشانی|محتشم]] و حسابى معاشر بود. ضمیرى از شاعران پرکار عهد خود و در [[قصیده]] و [[غزل]] و [[مثنوى]] توانا و از این جهت با [[امیرخسرو دهلوی|امیر خسرو دهلوى]] همانند بود و به همین سبب است که او را خسرو ثانى مى‌ نامند. وى در اصفهان فوت کرد و در همان جا مدفون شد.
  
 
==آثار==
 
==آثار==
  
از آثارش: شش مثنوى به نامهاى: «ناز و نیاز»، «بهار و خزان»، «لیلى و مجنون»، «وامق و عذرا»، «جنه الأخیار» یا «حسنه الاخبار»، «اسكندرنامه»، هفت دیوان به نامهاى: «سفینه‌ى اقبال»، «صورت حال»، «كنز الأقوال»، «عشق بى‌زوال»، «صیقل ملال»، «عذر مقال»، «قدس خیال» یا «قدس خصال»، «مجموعه‌ى اجلال»، شامل چهار دیوان در برابر غزلیات سعدى، به نامهاى: «طاهرات»، «صنایع»، «بدایه الشعر»، «نهایه السحر». ضمیرى همچنین «عیون الزلال» را در جواب خواجه حافظ شیرازى، «آینه جمال» را در جواب بابا فغانى، «معراج الآمال» را در جواب مولانا جامى و «انیس اللیالى» را در جواب لسانى نوشته است.  
+
شش [[مثنوی (قالب شعر)|مثنوى]] به نامهاى: «ناز و نیاز»، «بهار و خزان»، «لیلى و مجنون»، «وامق و عذرا»، «جنه الأخیار» یا «حسنه الاخبار»، «اسکندرنامه»؛
 +
 
 +
هفت [[دیوان (شعر)|دیوان]] به نامهاى: «سفینه‌ى اقبال»، «صورت حال»، «کنز الأقوال»، «عشق بى‌زوال»، «صیقل ملال»، «عذر مقال»، «قدس خیال» یا «قدس خصال»؛
 +
 
 +
و «مجموعه‌ ى اجلال»، شامل چهار دیوان در برابر غزلیات [[سعدی|سعدى]]، به نامهاى: «طاهرات»، «صنایع»، «بدایه الشعر»، «نهایه السحر».  
  
 +
ضمیرى همچنین «عیون الزلال» را در جواب خواجه [[حافظ شیرازی]]، «آینه جمال» را در جواب [[بابا فغانی شیرازی|بابا فغانى]]، «معراج الآمال» را در جواب مولانا [[جامی|جامى]] و «انیس اللیالى» را در جواب [[لسانی شیرازی|لسانى]] نوشته است.
 
==منابع==
 
==منابع==
* اثرآفرینان، زير نظر: دكتر سيد كمال حاج سيد جوادي و دكتر عبدالحسين نوايي، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1379، ج4، "ضمیری اصفهانی، کمال‌الدین حسین".
+
*[[اثر آفرینان (کتاب)|اثرآفرینان]]، زیر نظر: دکتر سید کمال حاج سید جوادی و دکتر عبدالحسین نوایی، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۷۹، ج۴، "ضمیری اصفهانی، کمال‌الدین حسین".
  
[[رده:شعرا]]
+
{{شعر فارسی}}
 +
[[رده:شعرای پارسی گو]]
 +
[[رده:شعرای پارسی گوی قرن دهم]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۱۳

Icon-encycolopedia.jpg

این صفحه مدخلی از اثر آفرینان است

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


ضمیری اصفهانی، کمال‌ الدین حسین

  • ملیت: ایرانی
  • قرن: ۱۰ (وفات: ۹۷۳ ق)

شاعر، متخلص به ضمیرى. ملقب به خسرو ثانى.

وى از شاعران بزرگ اصفهان بود. از روزگار جوانى به سبک دانش و ادب پرداخت و در محضر میر غیاث‌ الدین منصور دشتکى شیرازى دانش آموخت و طب و ریاضى نجوم را فراگرفت و در رمل مهارت یافت و از همین راه به خدمت شاه طهماسب و خاندان شاهى راه یافت و تا آخر عمر به همین شغل روزگار گذراند. مولانا کمال ‌الدین در آغاز شاعرى به مناسبت شغل پدرش، باغبان تخلص مى‌ کرد و بعد از آن تخلص ضمیرى را اختیار کرد و به همین نام شهرت یافت.

او با شاعران معروف زمان خود مانند شرف و محتشم و حسابى معاشر بود. ضمیرى از شاعران پرکار عهد خود و در قصیده و غزل و مثنوى توانا و از این جهت با امیر خسرو دهلوى همانند بود و به همین سبب است که او را خسرو ثانى مى‌ نامند. وى در اصفهان فوت کرد و در همان جا مدفون شد.

آثار

شش مثنوى به نامهاى: «ناز و نیاز»، «بهار و خزان»، «لیلى و مجنون»، «وامق و عذرا»، «جنه الأخیار» یا «حسنه الاخبار»، «اسکندرنامه»؛

هفت دیوان به نامهاى: «سفینه‌ى اقبال»، «صورت حال»، «کنز الأقوال»، «عشق بى‌زوال»، «صیقل ملال»، «عذر مقال»، «قدس خیال» یا «قدس خصال»؛

و «مجموعه‌ ى اجلال»، شامل چهار دیوان در برابر غزلیات سعدى، به نامهاى: «طاهرات»، «صنایع»، «بدایه الشعر»، «نهایه السحر».

ضمیرى همچنین «عیون الزلال» را در جواب خواجه حافظ شیرازی، «آینه جمال» را در جواب بابا فغانى، «معراج الآمال» را در جواب مولانا جامى و «انیس اللیالى» را در جواب لسانى نوشته است.

منابع

  • اثرآفرینان، زیر نظر: دکتر سید کمال حاج سید جوادی و دکتر عبدالحسین نوایی، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۷۹، ج۴، "ضمیری اصفهانی، کمال‌الدین حسین".
شعر فارسی
Poetry1.jpg
شعرشناسی * شعر * علم عروض * قافیه * تخلص * دیوان * مصراع * بیت * مقفا * قالب * مطلع * تغزل * بحور شعری
قالب‌های شعر *مثنوی * قصیده * غزل * مسمط * مستزاد * ترجیع‌بند * ترکیب‌بند * قطعه * رباعی
سبک‌های شعر فارسی * سبک خراسانی * سبک عراقی * سبک هندی * سبک بازگشت ادبی * شعر نو
شاعران پارسی گو: همه*قرن 4 * قرن 5 * قرن 6 * قرن 7 * قرن 8 * قرن 9 * قرن 10 * قرن 11 * قرن 12 * قرن 13 * قرن 14