متشابه القرآن و مختلفه (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سطر ۱۳: سطر ۱۳:
 
پس از او ديگران نيز كتبى با نام متشابه القرآن تأليف نمودند از جمله:
 
پس از او ديگران نيز كتبى با نام متشابه القرآن تأليف نمودند از جمله:
 
- ابو عبد الله محمد بن هارون
 
- ابو عبد الله محمد بن هارون
 +
 
- حسن بن حسن بن موسى نوبختى م 310 ه
 
- حسن بن حسن بن موسى نوبختى م 310 ه
 +
 
- محمد بن احمد عميدى صاحب تنقيح البلاغه م 433 ه
 
- محمد بن احمد عميدى صاحب تنقيح البلاغه م 433 ه
 +
 
- صدر المتألهين شيرازى م 1050 ه، و...
 
- صدر المتألهين شيرازى م 1050 ه، و...
  
سطر ۲۰: سطر ۲۳:
 
   
 
   
 
ابن شهر آشوب كه در موضوعات مختلف تأليفات گرانبهايى دارد، در علوم قرآنى نيز سه كتاب ارزشمند به يادگار گذاشته كه عبارتند از:
 
ابن شهر آشوب كه در موضوعات مختلف تأليفات گرانبهايى دارد، در علوم قرآنى نيز سه كتاب ارزشمند به يادگار گذاشته كه عبارتند از:
 +
 
1- الأسباب و النزول
 
1- الأسباب و النزول
 +
 
2- متشابه القرآن و مختلفه( كتاب حاضر)
 
2- متشابه القرآن و مختلفه( كتاب حاضر)
 +
 
3- المناقب، كه در آن آيات فراوانى را در فضائل اهل بيت عليهم السلام بيان نموده است.
 
3- المناقب، كه در آن آيات فراوانى را در فضائل اهل بيت عليهم السلام بيان نموده است.
  
سطر ۲۷: سطر ۳۳:
  
 
كتاب متشابه القرآن در دو جلد تأليف شده است. جلد اول اين كتاب شامل:
 
كتاب متشابه القرآن در دو جلد تأليف شده است. جلد اول اين كتاب شامل:
 +
 
1- بحث‌هاى توحيد و اصول دين و صفات الهى
 
1- بحث‌هاى توحيد و اصول دين و صفات الهى
 +
 
2- خلقت آسمان و زمين و ديگر موجودات
 
2- خلقت آسمان و زمين و ديگر موجودات
 +
 
3- سعادت و شقاوت و قضا و قدر
 
3- سعادت و شقاوت و قضا و قدر
 +
 
4- نبوت و قصص أنبياء عليهم السلام
 
4- نبوت و قصص أنبياء عليهم السلام
 +
 
5- بحث‌هاى متفرقه به عنوان مفردات
 
5- بحث‌هاى متفرقه به عنوان مفردات
  
سطر ۳۶: سطر ۴۷:
  
 
1- آيات قرآن پيرامون پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم
 
1- آيات قرآن پيرامون پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم
 +
 
2- فضائل اهل بيت پيامبر عليهم السلام
 
2- فضائل اهل بيت پيامبر عليهم السلام
 +
 
3- موضوعات متفرقه مانند توبه، قيامت و...
 
3- موضوعات متفرقه مانند توبه، قيامت و...
 +
 
4- آيات اصول فقه و فقه
 
4- آيات اصول فقه و فقه
 +
 
5- ناسخ و منسوخ
 
5- ناسخ و منسوخ
 +
 
6- نوادر
 
6- نوادر
  

نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۲۲

متشابه القرآن و مختلفه اثر محمد بن على بن شهر آشوب مازندرانى، متوفاى 588 هجرى. موضوع تفسير قرآن به صورت موضوعى و در خصوص آيات متشابه و محتاج به توضيح و آيات مورد اختلاف علما در موضوعات گوناگون.

  • پيشينه تأليف

قرآن درياى عميقى است كه هركس گوشه‌اى از آن را ديده، غرق آن شده و محو جمال و زيبايى آن گشته است. عناوين مورد تحقيق در قرآن بسيار فراوانند و علاوه بر تفسير و تأويل، عناوينى از قبيل: ناسخ و منسوخ، مَجازهاى قرآن، اسباب النزول، غريب القرآن، اعراب قرآن، لغات قرآن، فضائل قرآن، علم قراءت و تجويد و... هم تأليفاتى را به خود اختصاص داده‌اند.

يكى از موضوعات مهم قرآنى مسئله محكم و متشابه است. در اين زمينه اولين كسى كه دست به قلم برده حمزة بن حبيب زيّات كوفى متوفاى 156 هجرى و از اصحاب امام صادق عليه السلام است كه معروف به امام القّراء مى‌باشد. پس از او ديگران نيز كتبى با نام متشابه القرآن تأليف نمودند از جمله: - ابو عبد الله محمد بن هارون

- حسن بن حسن بن موسى نوبختى م 310 ه

- محمد بن احمد عميدى صاحب تنقيح البلاغه م 433 ه

- صدر المتألهين شيرازى م 1050 ه، و...

  • آثار قرآنى مؤلف

ابن شهر آشوب كه در موضوعات مختلف تأليفات گرانبهايى دارد، در علوم قرآنى نيز سه كتاب ارزشمند به يادگار گذاشته كه عبارتند از:

1- الأسباب و النزول

2- متشابه القرآن و مختلفه( كتاب حاضر)

3- المناقب، كه در آن آيات فراوانى را در فضائل اهل بيت عليهم السلام بيان نموده است.

  • عناوين كتاب

كتاب متشابه القرآن در دو جلد تأليف شده است. جلد اول اين كتاب شامل:

1- بحث‌هاى توحيد و اصول دين و صفات الهى

2- خلقت آسمان و زمين و ديگر موجودات

3- سعادت و شقاوت و قضا و قدر

4- نبوت و قصص أنبياء عليهم السلام

5- بحث‌هاى متفرقه به عنوان مفردات

جلد دوم كتاب نيز شامل بحث‌هايى است از جمله:

1- آيات قرآن پيرامون پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم

2- فضائل اهل بيت پيامبر عليهم السلام

3- موضوعات متفرقه مانند توبه، قيامت و...

4- آيات اصول فقه و فقه

5- ناسخ و منسوخ

6- نوادر

روش بحث

ابن شهر آشوب مازندرانى در اين كتاب بحث‌ها را چينش موضوعى داده و از تفسير ترتيبى قرآن اجتناب كرده، علت آن هم روشن است زيرا دسترسى به مطلب مورد نظر و بحث دلخواه به سادگى امكان پذير است.

در اين كتاب تمام قرآن تفسير نشده، بلكه فقط آيات متشابه و آياتى كه مورد اختلاف علما يا مفسرين قرار گرفته‌اند تبيين شده‌اند, لذا دسترسى به مطلب دلخواه در اين نوع تفسير گزينشى مشكل است.

با ترتيب موضوعى و قرار دادن هر دسته آيات در يك عنوان، اولا تمام آيات مربوط به يك موضوع به سهولت بررسى مى‌گردد و ثانيا از تكرار بسيارى از آيات در جاهاى مختلف كتاب پرهيز مى‌شود و لازم نيست در هر كجا به موضوع خاصى رسيد تمام آيات سابق و لاحق را در آن موضوع تكرار كند.

كار تحقيق و تصحيح و مقابله كتاب و استخراج آيات در اين چاپ بر عهده حجة الاسلام حسن مصطفوى بوده و در ابتداى كتاب نيز علامه شهرستانى مقدمه‌اى بر آن نوشته و بحث‌هايى پيرامون محكم و متشابه و حكمت وجود متشابه در قرآن آورده كه بسيار زيبا و خواندنى است. در پايان كتاب فهرست مطالب آمده و پس از آن فهرست آياتِ بحث شده در كتاب، به ترتيب سوره‌هاى قرآن ذكر شده است

منبع

نرم افزار جامع التفاسیر ، بخش کتابشناسی