ضمیری اصفهانی

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Icon-encycolopedia.jpg

این صفحه مدخلی از اثر آفرینان است

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


ضمیری اصفهانی، کمال‌ الدین حسین

  • ملیت: ایرانی
  • قرن: 10
  • وفات: 973 ق

شاعر، متخلص به ضمیرى. ملقب به خسرو ثانى.

وى از شاعران بزرگ اصفهان بود. از روزگار جوانى به سبك دانش و ادب پرداخت و در محضر میر غیاث‌ الدین منصور دشتكى شیرازى دانش آموخت و طب و ریاضى نجوم را فراگرفت و در رمل مهارت یافت و از همین راه به خدمت شاه طهماسب و خاندان شاهى راه یافت و تا آخر عمر به همین شغل روزگار گذراند. مولانا كمال ‌الدین در آغاز شاعرى به مناسبت شغل پدرش، باغبان تخلص مى‌ كرد و بعد از آن تخلص ضمیرى را اختیار كرد و به همین نام شهرت یافت. او با شاعران معروف زمان خود مانند شرف و محتشم و حسابى معاشر بود. ضمیرى از شاعران پركار عهد خود و در قصیده و غزل و مثنوى توانا و از این جهت با امیر خسرو دهلوى همانند بود و به همین سبب است كه او را خسرو ثانى مى‌ نامند. وى در اصفهان فوت كرد و در همان جا مدفون شد.

آثار

از آثارش: شش مثنوى به نامهاى: «ناز و نیاز»، «بهار و خزان»، «لیلى و مجنون»، «وامق و عذرا»، «جنه الأخیار» یا «حسنه الاخبار»، «اسكندرنامه»، هفت دیوان به نامهاى: «سفینه‌ى اقبال»، «صورت حال»، «كنز الأقوال»، «عشق بى‌زوال»، «صیقل ملال»، «عذر مقال»، «قدس خیال» یا «قدس خصال»، «مجموعه‌ ى اجلال»، شامل چهار دیوان در برابر غزلیات سعدى، به نامهاى: «طاهرات»، «صنایع»، «بدایه الشعر»، «نهایه السحر». ضمیرى همچنین «عیون الزلال» را در جواب خواجه حافظ شیرازى، «آینه جمال» را در جواب بابا فغانى، «معراج الآمال» را در جواب مولانا جامى و «انیس اللیالى» را در جواب لسانى نوشته است.

منابع

  • اثرآفرینان، زير نظر: دكتر سيد كمال حاج سيد جوادي و دكتر عبدالحسين نوايي، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1379، ج4، "ضمیری اصفهانی، کمال‌الدین حسین".
شعر فارسی
Poetry1.jpg
شعرشناسی * شعر * علم عروض * قافیه * تخلص * دیوان * مصراع * بیت * مقفا * قالب * مطلع * تغزل * بحور شعری
قالب‌های شعر *مثنوی * قصیده * غزل * مسمط * مستزاد * ترجیع‌بند * ترکیب‌بند * قطعه * رباعی
سبک‌های شعر فارسی * سبک خراسانی * سبک عراقی * سبک هندی * سبک بازگشت ادبی * شعر نو
شاعران پارسی گو: همه*قرن 4 * قرن 5 * قرن 6 * قرن 7 * قرن 8 * قرن 9 * قرن 10 * قرن 11 * قرن 12 * قرن 13 * قرن 14