خوض در باطل: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۴ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{نیازمند ویرایش فنی}}
+
{{متوسط}}
 
{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
 
{{منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}}
  
فرو رفتن در باطل نزد انديشمندان علم اخلاق، اعم از نقل گناه و رفتار ناشايستى است که خود فرد يا ديگرى انجام داده است، به شرط آن اين کار فقط براى سرگرمى انجام شود و نيازى مشروع و عقلانى به آن نباشد. ولى اگر بيان رفتار ناشايست ديگران براى استمداد در باز داشتن ايشان از گناه يا پاسخ به کسى که در امر مهمى مشورت طلبيده يا هر نياز مشروع ديگر باشد " فرو رفتن در باطل " نخواهد بود. هم چنين اگر حکايت گناه ديگرى جهت آشکار ساختن عيب او يا خرد و بى مقدار کردن او انجام شود. در محدوده گناهانى چون غيبت، سخن چينى و… قرار خواهد گرفت.
+
«خوض در باطل» (فرورفتن در [[باطل]]) نزد اندیشمندان علم [[اخلاق]]، اعم از نقل [[گناه]] و رفتار ناشایستى است که خود فرد یا دیگرى انجام داده است، به شرط آنکه این کار فقط براى سرگرمى انجام شود و نیازى مشروع و عقلانى به آن نباشد. ولى اگر بیان رفتار ناشایست دیگران براى استمداد در بازداشتن ایشان از گناه یا پاسخ به کسى که در امر مهمى مشورت طلبیده یا هر نیاز مشروع دیگر باشد «فرورفتن در باطل» نخواهد بود.
  
پس آن گاه که کسى گناه خود يا ديگرى را جهت گرم کردن مجلس دوستانه و لذت بردن از آن، با آب و تاب نقل کند به اين رذيله اخلاقى گرفتار شده است پس اين عمل نه غيبت است نه سخن چينى و نه فحش و… بلکه گناهى است که عنوان خاص خود را دارد. به نام فرو رفتن در باطل.
+
همچنین اگر حکایت گناه دیگرى جهت آشکار ساختن عیب او یا خرد و بى مقدار کردن او انجام شود، در محدوده گناهانى چون [[غیبت (گناه)|غیبت]]، [[سخن چینی|سخن چینى]] و... قرار خواهد گرفت.
  
فرو رفتن در باطل داراى اقسامى است.
+
پس آنگاه که کسى گناه خود یا دیگرى را جهت گرم کردن مجلس دوستانه و لذت بردن از آن با آب و تاب نقل کند، به این رذیله اخلاقى گرفتار شده است. پس این عمل نه غیبت است نه سخن چینى و نه [[سب و فحش دادن|فحش]] و... بلکه گناهى است که عنوان خاص خود را دارد، به نام «فرورفتن در باطل».
  
گاه از گناهى که پيش از اين انجام گرفته حکايت مى‌شود مانند آن که فرد از فريب کارى‌ها و نيرنگ بازى‌هاى خود داستان سرايى کند و از مفاسد خويش سخن بگويد.
+
فرورفتن در باطل داراى اقسامى است؛ گاه از گناهى که پیش از این انجام گرفته حکایت مى‌شود، مانند آن که فرد از فریبکارى‌ها و نیرنگ بازى‌هاى خود داستان سرایى کند و از مفاسد خویش سخن بگوید.
 +
 
 +
و گاه از گناهى که قصد انجام آن را دارد حکایت کرده، درباره راه و روش انجام آن سخن مى‌گوید که این کار حکایت از قصد گناه دارد. البته گاه هدف از نقل و حکایت گناه پند دادن به دیگران است ولى باید مراقب بود که بیان آن موجب اشاعه مفاسد نشود؛ به ویژه کسانى که در مسند تدوین و تألیف پندهاى فردى و اجتماعى فعالیت مى‌کنند و قصد دارند با نقل داستان هایى آموزنده به دیگران پند و آموزش دهند، باید دقت کنند که این حکایت‌ها موجب تحریک افراد به گناه نشود یا جرأت انجام گناه را در دل شخص آن به چشم نیاید، زیرا در چنین مواردى پیش از این که با نقل خطا به نتیجه مناسب دست یابند، بدآموزى کرده‌اند؛ براى نمونه بسیارى از هنرمندان در ساختن نمایش‌ها و فیلم‌ها در کنار این هدف خوب به گونه‌اى به نقل و حکایت خطاها مى‌پردازند که بدآموزى‌هاى فراوانى را دربرداشته و باعث فراموش شدن مقصود اصلى سازنده مى‌شود.
  
و گاه از گناهى که قصد انجام آن را دارد حکايت کرده درباره راه و روش انجام آن سخن مى‌گويد که اين کار حکايت از قصد گناه دارد البته گاه هدف از نقل و حکايت گناه پند دادن به ديگران است ولى بايد مراقب بود که بيان آن موجب اشاعه مفاسد نشود به ويژه کسانى که در مسند تدوين و تأليف پندهاى فردى و اجتماعى فعاليت مى‌کنند و قصد دارند با نقل داستان هايى آموزنده به ديگران پند و آموزش دهند بايد دقت کنند که اين حکايت‌ها موجب تحريک افراد به گناه نشود يا جرأت انجام گناه را در دل شخص آن کار به چشم نيايد زيرا در چنين مواردى پيش از اين که با نقل خطا به نتيجه مناسب دست يابند بد آموزى کرده‌اند براى نمونه بسيارى از هنرمندان در ساختن نمايش‌ها و فيلم‌ها در کنار اين هدف خوب به گونه‌اى به نقل و حکايت خطاها مى‌پردازند که بد آموزى‌هاى فراوانى را در برداشته باعث فراموس شدن مقصود اصلى سازنده مى‌شود.
 
 
== منابع ==
 
== منابع ==
  
[http://thesaurus.islamicdoc.org/thesaurus/ خوض در باطل، اصطلاحنامه جامع علوم اسلامی] بازیابی: 3 اسفند 92.
+
* خوض در باطل، اصطلاحنامه جامع علوم اسلامی<span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>، بازیابی: ۳ اسفند ۹۲.
 +
 
 +
<span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span>
 
[[رده:صفات ناپسند]]
 
[[رده:صفات ناپسند]]
 +
[[رده:مقاله های مرتبط به دانشنامه]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۰۶


این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.

Icon-computer.png
محتوای فعلی مقاله یکی از پایگاه های معتبر متناسب با عنوان است.

(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)


«خوض در باطل» (فرورفتن در باطل) نزد اندیشمندان علم اخلاق، اعم از نقل گناه و رفتار ناشایستى است که خود فرد یا دیگرى انجام داده است، به شرط آنکه این کار فقط براى سرگرمى انجام شود و نیازى مشروع و عقلانى به آن نباشد. ولى اگر بیان رفتار ناشایست دیگران براى استمداد در بازداشتن ایشان از گناه یا پاسخ به کسى که در امر مهمى مشورت طلبیده یا هر نیاز مشروع دیگر باشد «فرورفتن در باطل» نخواهد بود.

همچنین اگر حکایت گناه دیگرى جهت آشکار ساختن عیب او یا خرد و بى مقدار کردن او انجام شود، در محدوده گناهانى چون غیبت، سخن چینى و... قرار خواهد گرفت.

پس آنگاه که کسى گناه خود یا دیگرى را جهت گرم کردن مجلس دوستانه و لذت بردن از آن با آب و تاب نقل کند، به این رذیله اخلاقى گرفتار شده است. پس این عمل نه غیبت است نه سخن چینى و نه فحش و... بلکه گناهى است که عنوان خاص خود را دارد، به نام «فرورفتن در باطل».

فرورفتن در باطل داراى اقسامى است؛ گاه از گناهى که پیش از این انجام گرفته حکایت مى‌شود، مانند آن که فرد از فریبکارى‌ها و نیرنگ بازى‌هاى خود داستان سرایى کند و از مفاسد خویش سخن بگوید.

و گاه از گناهى که قصد انجام آن را دارد حکایت کرده، درباره راه و روش انجام آن سخن مى‌گوید که این کار حکایت از قصد گناه دارد. البته گاه هدف از نقل و حکایت گناه پند دادن به دیگران است ولى باید مراقب بود که بیان آن موجب اشاعه مفاسد نشود؛ به ویژه کسانى که در مسند تدوین و تألیف پندهاى فردى و اجتماعى فعالیت مى‌کنند و قصد دارند با نقل داستان هایى آموزنده به دیگران پند و آموزش دهند، باید دقت کنند که این حکایت‌ها موجب تحریک افراد به گناه نشود یا جرأت انجام گناه را در دل شخص آن به چشم نیاید، زیرا در چنین مواردى پیش از این که با نقل خطا به نتیجه مناسب دست یابند، بدآموزى کرده‌اند؛ براى نمونه بسیارى از هنرمندان در ساختن نمایش‌ها و فیلم‌ها در کنار این هدف خوب به گونه‌اى به نقل و حکایت خطاها مى‌پردازند که بدآموزى‌هاى فراوانى را دربرداشته و باعث فراموش شدن مقصود اصلى سازنده مى‌شود.

منابع

  • خوض در باطل، اصطلاحنامه جامع علوم اسلامی، بازیابی: ۳ اسفند ۹۲.