یتیم نوازی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi در ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۳

2026-02-26T18:03:37Z

Mohammadi در ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۰

2026-02-26T18:00:20Z

نمایش تغییرات

Mohammadi: /* سرپرستی ایتام */

2025-04-18T12:45:00Z

‏سرپرستی ایتام

Zamani: افزودن الگوی قرآن

2025-03-22T12:54:46Z

افزودن الگوی قرآن

Mohammadi: /* خوردن مال یتیم */

2025-02-23T10:59:34Z

‏خوردن مال یتیم

Mohammadi: /* شیوه‌های رفتار با ایتام */

2025-02-23T10:57:20Z

‏شیوه‌های رفتار با ایتام

Mohammadi: /* شیوه‌های رفتار با ایتام */

2025-02-23T10:53:49Z

‏شیوه‌های رفتار با ایتام

Mohammadi: /* شیوه‌های رفتار با ایتام */

2025-02-23T10:53:11Z

‏شیوه‌های رفتار با ایتام

Mohammadi: /* شیوه‌های رفتار با ایتام */

2025-02-23T10:52:05Z

‏شیوه‌های رفتار با ایتام

Mohammadi: /* سرپرستی ایتام */

2025-02-23T10:11:52Z

‏سرپرستی ایتام

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 [[قرآن كریم]] و پیشوایان [[معصوم]] علیهم السلام امر سرپرستی كودكان یتیم را از بهترین و پسندیده ترین امور به حساب می آورند و مؤمنان را در این راستا راهنمایی و تشویق می نمایند، تا در جامعه یتیمی آواره نماند و در پناه مؤمنان نیازهای آنها برطرف شود.
-قرآن كریم می فرماید: «{{متن قرآن|... وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَىٰ قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ ...}}؛<ref>[[آیه 220 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۲۰.]]</ref> ... از تو درباره یتیمان می پرسند، بگو: اصلاح كار آنان بهتر است و اگر زندگی خود را با زندگی آنها بیامیزید، آنها برادران دینی شما هستند».
+قرآن كریم می فرماید: «{{متن قرآن|... وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَىٰ قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ ...}}؛<ref>[[آیه 220 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۲۰.]]</ref>؛ ... از تو درباره یتیمان می پرسند، بگو: اصلاح كار آنان بهتر است و اگر زندگی خود را با زندگی آنها بیامیزید، آنها برادران دینی شما هستند».
 از [[آیه]] یاد شده برمی آید كه بهترین محیط برای كودكان یتیم، محیط طبیعی خانواده است و [[پیامبر اكرم]] صلی الله علیه وآله جای‌دادن یتیم در منزل و تأمین نیازمندی های او را باعث قبولی اعمال در پیشگاه خداوند دانسته<ref>مشكاةالانوار، ابى الفضل على الطبرسى، ص291، المكتبه الحیدریه فى النجف.</ref>
@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 [[رسول خدا]] صلی الله علیه وآله درباره ارزشمندی این عمل نیکو و پسندیده (سرپرستی یتیمان) می فرمایند: «{{متن حدیث|خَیْرُ بُیُوتِکُمْ بَیْتٌ فیهِ یَتِیمٌ مُکَرَّمٌ}}؛ بهترین خانه های شما، خانه ای است که یتیمی در آن گرامی داشته شود».
-رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله: «{{متن حدیث|من عال یتیما حتی یستغنی اوجب الله له بذلک الجنة}}؛<ref>تحف العقول، ص198.</ref> کسی که یتیمی را در خاندان خود نگاهداری کند تا دوران کودکیش سپری گردد و از سرپرستی بی نیاز گردد، با این عمل بهشت را خداوند بر او واجب می کند».
+رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله: «{{متن حدیث|من عال یتیما حتی یستغنی اوجب الله له بذلک الجنة}}<ref>تحف العقول، ص198.</ref>؛ کسی که یتیمی را در خاندان خود نگاهداری کند تا دوران کودکیش سپری گردد و از سرپرستی بی نیاز گردد، با این عمل بهشت را خداوند بر او واجب می کند».
-رسول خدا صلی الله علیه وآله: «{{متن حدیث|من کفّل یتیما من المسلمین فادخله الی طعامه و شرابه، ادخله الله الجنة البتة الّا ان یعمل ذنبا لایُغفر}}؛<ref>مستدرک الوسائل، ج1، ص148.</ref> کسی که متکفل یتیمی شود، او را به خانه خود ببرد و در خوردنی ها و نوشیدنی ها شریک خویش نماید البته پاداش او [[بهشت]] است مگر آن که گناه غیرقابل بخششی مرتکب شده باشد».
+رسول خدا صلی الله علیه وآله: «{{متن حدیث|من کفّل یتیما من المسلمین فادخله الی طعامه و شرابه، ادخله الله الجنة البتة الّا ان یعمل ذنبا لایُغفر}}<ref>مستدرک الوسائل، ج1، ص148.</ref>؛ کسی که متکفل یتیمی شود، او را به خانه خود ببرد و در خوردنی ها و نوشیدنی ها شریک خویش نماید البته پاداش او [[بهشت]] است مگر آن که گناه غیرقابل بخششی مرتکب شده باشد».
-[[امام باقر]] علیه السلام: «{{متن حدیث|اربع من کن فیه بَنَی الله له بیتا فی الجنة: من آوی الیتیم و رحم الضعیف واشفق علی والدیه و رفق بمملوکه}}؛<ref>خصال صدوق، ص176.</ref> هر کس دارای چهار خصلت باشد، خداوند خانه ای در [[بهشت]] برایش بنا می کند: یتیمی را سرپرستی کند، بیچاره ای را ترحم کند، با پدر و مادر مهربان باشد و با مملوک خود نیکی و مدارا کند».
+[[امام باقر]] علیه السلام: «{{متن حدیث|اربع من کن فیه بَنَی الله له بیتا فی الجنة: من آوی الیتیم و رحم الضعیف واشفق علی والدیه و رفق بمملوکه}}<ref>خصال صدوق، ص176.</ref>؛ هر کس دارای چهار خصلت باشد، خداوند خانه ای در [[بهشت]] برایش بنا می کند: یتیمی را سرپرستی کند، بیچاره ای را ترحم کند، با پدر و مادر مهربان باشد و با مملوک خود نیکی و مدارا کند».
 ===شیوه‌های رفتار با ایتام===
@@ سطر ۵۷: / سطر ۵۷: @@
 در روایات اسلامی نیز بر تكریم ایتام تأكید شده است؛ پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله می فرماید: «بهترین خانه مسلمانان آن منزلی است كه در آن، یتیمی زندگی كند كه با وی به نیكی رفتار شود و بدترین منزل ها آن است كه در آنجا به یتیمی اهانت گردد.<ref>ر.ك: مستدرك الوسائل، محدث نورى، ج2، ص474، مؤسسه آل البیت، قم.</ref>
-رسول خدا صلی الله علیه وآله درباره محبت به یتیمان می فرماید: «{{متن حدیث|من مسح رأس یتیم کانت له بکل شعرة مرّت علیها یده حسنات}}؛ <ref>مستدرک، ج2، ص616.</ref> کسی که دست نوازش و محبت به سر یتیمی بکشد به عدد هر موئی که از زیر دستش گذشته خداوند پاداش به او عنایت می فرماید». و فرمود: «{{متن حدیث|من انکر منکم قساوة قلبه فلیدن یتیما فیلاطفه ولیمسح رأسه یلین قلبه باذن الله فان للیتیم حقاً}}؛<ref>وسائل، ج1، ص157.</ref> کسی که از [[قساوت قلب]] خود ناراضی است یتیمی را مورد ملاطفت قرار دهد، دست نوازش بر سرش بکشد امید است دلش به اذن خدا مهربان شود، یتیم در اجتماع حقی دارد با نوازش حق او ادا می شود».
+رسول خدا صلی الله علیه وآله درباره محبت به یتیمان می فرماید: «{{متن حدیث|من مسح رأس یتیم کانت له بکل شعرة مرّت علیها یده حسنات}} <ref>مستدرک، ج2، ص616.</ref>؛ کسی که دست نوازش و محبت به سر یتیمی بکشد به عدد هر موئی که از زیر دستش گذشته خداوند پاداش به او عنایت می فرماید». و فرمود: «{{متن حدیث|من انکر منکم قساوة قلبه فلیدن یتیما فیلاطفه ولیمسح رأسه یلین قلبه باذن الله فان للیتیم حقاً}}<ref>وسائل، ج1، ص157.</ref>؛ کسی که از [[قساوت قلب]] خود ناراضی است یتیمی را مورد ملاطفت قرار دهد، دست نوازش بر سرش بکشد امید است دلش به اذن خدا مهربان شود، یتیم در اجتماع حقی دارد با نوازش حق او ادا می شود».
 [[امام علی]] علیه السلام می فرماید: «هر مرد و زن باایمانی كه از روی مهربانی دست خود را روی سر یتیمی بكشد، خدای متعال به عدد هر مویی كه دست خود را روی آن می گذارد یك [[ثواب]] برای او می نویسد».<ref>ثواب الاعمال، ص237.</ref>
@@ سطر ۶۳: / سطر ۶۳: @@
 یتیم نوازی در سیره پیشوایان معصوم علیهم السلام امری مرسوم و بااهمیت بوده است؛ چنانكه نوشته اند [[حضرت محمد]] صلی الله علیه وآله روزی در راهی می گذشت، چند كودك را دید كه طفلی را دوره كرده و او را به نداشتن پدر سرزنش می كنند و می گویند كه تو پدر نداری ولی پدر ما فلان است و دارای شأن و مقام می باشد، كودك یتیم بنای گریستن گذاشت. پیامبر گرامی صلی الله علیه وآله نزد او رفت و پرسید: چرا گریه می كنی؟ گفت: من پسر فلانی هستم كه در [[جنگ احد]] كشته شد، مادرم شوهر كرد و مرا از خود راند و خواهرم نیز فوت كرده است. پیامبر مهربان او را نوازش و آرام كرد، فرمود: اگر پدرت را كشتند، من پدر توام و همسرم مادرت، و [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|فاطمه]] علیهاالسلام خواهرت است، كودك خوشحال شد و فریاد برآورد، هان! ای كودكان اكنون مرا سرزنش نكنید كه پدر و مادر و خواهر من از همه شما بهتر و برتر است. سپس پیامبر کودک را به حضرت فاطمه سپرد، و ایشان نیز او را نوازش و پاكیزه نمود و لباسی پاك بر او پوشانید و تا [[رحلت پیامبر اسلام|رحلت پیامبر]] در خانه حضرت فاطمه علیهاالسلام بود.<ref>ر.ك: مستدرك الوسائل، محدث نورى، ج2، ص474، مؤسسه آل البیت، قم.</ref>
-امام علی علیه السلام می فرماید: «{{متن حدیث|اللَّهَ اللَّهَ فِي الْأَيْتَامِ، فَلَا تُغِبُّوا أَفْوَاهَهُمْ وَ لَا يَضِيعُوا بِحَضْرَتِكُمْ}}؛<ref>[https://ahlolbait.com/content/16548/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-47-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87%D8%9B-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86 نهج البلاغه، نامه 47.]</ref> در وصیت به فرزندانش فرمود: از خدا بترسید درباره یتیمان، در غذای جسم آنان مسامحه ننمائید، در جان آنان نیز مراقبت کنید، مواظب باشید روحیه آنها در برابر شما ضایع نشود و آزرده نگردد».
+امام علی علیه السلام می فرماید: «{{متن حدیث|اللَّهَ اللَّهَ فِي الْأَيْتَامِ، فَلَا تُغِبُّوا أَفْوَاهَهُمْ وَ لَا يَضِيعُوا بِحَضْرَتِكُمْ}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/16548/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-47-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87%D8%9B-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86 نهج البلاغه، نامه 47.]</ref>؛ در وصیت به فرزندانش فرمود: از خدا بترسید درباره یتیمان، در غذای جسم آنان مسامحه ننمائید، در جان آنان نیز مراقبت کنید، مواظب باشید روحیه آنها در برابر شما ضایع نشود و آزرده نگردد».
 ===خوردن مال یتیم===
-[[رسول خدا]] صلی الله علیه وآله فرمود: «{{متن حدیث|یُبعثُ اُناسٌ عَن قبورهم یومَ القیامهِ تأججُ افواههم ناراً فقیل: یا رسول الله! مَن هؤُلاءِ؟ قال صلی الله علیه وآله: الذین یأکلون اموال الیتامی ظلماً}}.<ref>وسایل الشیعه، ج12، ص183.</ref> روز [[قیامت]] جمعی محشور می شوند در حالی که شعله آتش از دهان آنها خارج می شود، گفتند: یا رسول الله اینها چه کسانی هستند؟ فرمود: کسانی که از روی ستم مال یتیمان را می خورند».
+[[رسول خدا]] صلی الله علیه وآله فرمود: «{{متن حدیث|یُبعثُ اُناسٌ عَن قبورهم یومَ القیامهِ تأججُ افواههم ناراً فقیل: یا رسول الله! مَن هؤُلاءِ؟ قال صلی الله علیه وآله: الذین یأکلون اموال الیتامی ظلماً}}<ref>وسایل الشیعه، ج12، ص183.</ref>؛ روز [[قیامت]] جمعی محشور می شوند در حالی که شعله آتش از دهان آنها خارج می شود، گفتند: یا رسول الله اینها چه کسانی هستند؟ فرمود: کسانی که از روی ستم مال یتیمان را می خورند».
 [[امام على]] عليه السلام (در وصيت خود پيش از شهادت) فرمود: درباره يتيمان از خدا بترسيد و مبادا يك روز سيرشان كنيد و يك روز گرسنه بمانند و مبادا كه با حضور شما آنان از بين بروند؛ زيرا از [[رسول خدا]] صلى الله عليه وآله شنيدم كه مى فرمود: هر كس يتيمى را سرپرستى كند تا آنكه بى نياز شود، خداوند عزوجل با اين كار [[بهشت]] را بر او واجب گرداند، همچنان كه آتش [[دوزخ]] را بر خورنده مال يتيم واجب ساخته است.
@@ سطر ۷۲: / سطر ۷۲: @@
 در حدیثی از [[امام باقر]] علیه السلام یا [[امام صادق]] علیه السلام نقل شده که کسی سؤال کرد این مجازات آتش درباره چه مقدار از [[غصب]] مال یتیم است؟ فرمود: در برابر دو درهم.<ref>تفسیر برهان ذیل آیه شریفه به نقل از تفسیر نمونه، ج3، ص282.</ref>
-امیر مومنان علی علیه السلام می فرماید: «{{متن حدیث|إن آکِلَ مالِ الیتیمِ سَیُدرِکُهُ وبالُ ذلکَ فی عَقَبِهِ و یلحَقُهُ وبالُ ذلکَ فی الآخرهِ»}}.<ref>بحارالانوار، ج72، ص8.</ref> خورنده مال یتیم بطور قطع زود است که وبال کارش در دنیا به اولادش برسد و خودش بسزایش در آخرت می رسد».
+امیر مومنان علی علیه السلام می فرماید: «{{متن حدیث|إن آکِلَ مالِ الیتیمِ سَیُدرِکُهُ وبالُ ذلکَ فی عَقَبِهِ و یلحَقُهُ وبالُ ذلکَ فی الآخرهِ}}<ref>بحارالانوار، ج72، ص8.</ref>؛ خورنده مال یتیم بطور قطع زود است که وبال کارش در دنیا به اولادش برسد و خودش بسزایش در آخرت می رسد».
 ==پانویس==

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 [[قرآن كریم]] و پیشوایان [[معصوم]] علیهم السلام امر سرپرستی كودكان یتیم را از بهترین و پسندیده ترین امور به حساب می آورند و مؤمنان را در این راستا راهنمایی و تشویق می نمایند، تا در جامعه یتیمی آواره نماند و در پناه مؤمنان نیازهای آنها برطرف شود.
-قرآن كریم می فرماید: {{متن قرآن|«... وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَىٰ قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ ...»}}؛<ref>[[آیه 220 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۲۰.]]؛</ref> ... از تو درباره یتیمان می پرسند، بگو: اصلاح كار آنان بهتر است و اگر زندگی خود را با زندگی آنها بیامیزید، آنها برادران دینی شما هستند.
+قرآن كریم می فرماید: {{متن قرآن|«... وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَىٰ قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ ...»}}؛<ref>[[آیه 220 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۲۰.]]</ref> ... از تو درباره یتیمان می پرسند، بگو: اصلاح كار آنان بهتر است و اگر زندگی خود را با زندگی آنها بیامیزید، آنها برادران دینی شما هستند.
 از [[آیه]] یاد شده برمی آید كه بهترین محیط برای كودكان یتیم، محیط طبیعی خانواده است و [[پیامبر اكرم]] صلی الله علیه وآله جای‌دادن یتیم در منزل و تأمین نیازمندی های او را باعث قبولی اعمال در پیشگاه خداوند دانسته<ref>مشكاةالانوار، ابى الفضل على الطبرسى، ص291، المكتبه الحیدریه فى النجف.</ref>

@@ سطر ۸۲: / سطر ۸۲: @@
 *[http://www.andisheqom.com/Files/razael.php?idVeiw=29823&level=4&subid=29823، "گناهان کبيره- خوردن مال یتیم"، علی‌محمد حيدری نراقی، اندیشه قم]، بازیابی: 21 دی ماه 1392.
 *[http://www.andisheqom.com/Files/quranmaaref.php?idVeiw=28790&level=4&subid=28790 "تكریم ایتام در قرآن"، علی اميرخانی، اندیشه قم]، بازیابی: 21 دی ماه 1392.
+{{قرآن}}
 [[رده:واژگان قرآنی]]
 [[رده:آداب و سنن]]
 [[رده:اخلاق اجتماعی]]

@@ سطر ۶۶: / سطر ۶۶: @@
 ===خوردن مال یتیم===
-[[رسول خدا]] صلی الله علیه وآله فرمود: «یُبعثُ اُناسٌ عَن قبورهم یومَ القیامهِ تأججُ افواههم ناراً» فقیل: یا رسول الله! مَن هؤُلاءِ؟ قال صلی الله علیه وآله «الذین یأکلون اموال الیتامی ظلماً».<ref>وسایل الشیعه، ج12، ص183.</ref> «روز [[قیامت]] جمعی محشور می شوند در حالی که شعله آتش از دهان آنها خارج می شود، گفتند: یا رسول الله اینها چه کسانی هستند؟ فرمود: کسانی که از روی ستم مال یتیمان را می خورند».
+[[رسول خدا]] صلی الله علیه وآله فرمود: {{متن حدیث|«یُبعثُ اُناسٌ عَن قبورهم یومَ القیامهِ تأججُ افواههم ناراً فقیل: یا رسول الله! مَن هؤُلاءِ؟ قال صلی الله علیه وآله «الذین یأکلون اموال الیتامی ظلماً»}}.<ref>وسایل الشیعه، ج12، ص183.</ref> «روز [[قیامت]] جمعی محشور می شوند در حالی که شعله آتش از دهان آنها خارج می شود، گفتند: یا رسول الله اینها چه کسانی هستند؟ فرمود: کسانی که از روی ستم مال یتیمان را می خورند».
 [[امام على]] عليه السلام (در وصيت خود پيش از شهادت) فرمود: درباره يتيمان از خدا بترسيد و مبادا يك روز سيرشان كنيد و يك روز گرسنه بمانند و مبادا كه با حضور شما آنان از بين بروند؛ زيرا از [[رسول خدا]] صلى الله عليه وآله شنيدم كه مى فرمود: هر كس يتيمى را سرپرستى كند تا آنكه بى نياز شود، خداوند عزوجل با اين كار [[بهشت]] را بر او واجب گرداند، همچنان كه آتش [[دوزخ]] را بر خورنده مال يتيم واجب ساخته است.
@@ سطر ۷۲: / سطر ۷۲: @@
 در حدیثی از [[امام باقر]] علیه السلام یا [[امام صادق]] علیه السلام نقل شده که کسی سؤال کرد این مجازات آتش درباره چه مقدار از [[غصب]] مال یتیم است؟ فرمود: در برابر دو درهم.<ref>تفسیر برهان ذیل آیه شریفه به نقل از تفسیر نمونه، ج3، ص282.</ref>
-امیر مومنان علی علیه السلام می فرماید: «إن آکِلَ مالِ الیتیمِ سَیُدرِکُهُ وبالُ ذلکَ فی عَقَبِهِ و یلحَقُهُ وبالُ ذلکَ فی الآخرهِ».<ref>بحارالانوار، ج72، ص8.</ref> «خورنده مال یتیم بطور قطع زود است که وبال کارش در دنیا به اولادش برسد و خودش بسزایش در آخرت می رسد».
+امیر مومنان علی علیه السلام می فرماید: {{متن حدیث|«إن آکِلَ مالِ الیتیمِ سَیُدرِکُهُ وبالُ ذلکَ فی عَقَبِهِ و یلحَقُهُ وبالُ ذلکَ فی الآخرهِ»}}.<ref>بحارالانوار، ج72، ص8.</ref> «خورنده مال یتیم بطور قطع زود است که وبال کارش در دنیا به اولادش برسد و خودش بسزایش در آخرت می رسد».
 ==پانویس==

@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۵: @@
 ===شیوه‌های رفتار با ایتام===
-در [[قرآن كریم]] و روایات اسلامی درباره شیوه رفتار با ایتام و یتیم نوازی تأكید و سفارش فراوان شده است، چنانكه خداوند متعال می‎ فرماید: {{متن قرآن|«أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَآوَىٰ ... فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ<ref>[[آیه 9 سوره ضحی|همان، آیه ۹.]]»}}؛ «آیا تو را یتیمی نیافت و پناه داد؟ ... حال که چنین است یتیم را تحقیر مکن».
+در [[قرآن كریم]] و روایات اسلامی درباره شیوه رفتار با ایتام و یتیم نوازی تأكید و سفارش فراوان شده است، چنانكه خداوند متعال می‎ فرماید: {{متن قرآن|«أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَآوَىٰ<ref>[[آیه 6 سوره ضحی|سوره ضحی، آیه ۶.]]</ref> ... فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ<ref>[[آیه 9 سوره ضحی|همان، آیه ۹.]]</ref>»}}؛ «آیا تو را یتیمی نیافت و پناه داد؟ ... حال که چنین است یتیم را تحقیر مکن».
 همچنین درباره [[ازدواج]] با دختران یتیم سفارش می كند كه رفتار عادلانه ای داشته باشید: «و اگر می ترسید كه (به هنگام ازدواج با دختران یتیم) عدالت را رعایت نكنید، (از ازدواج با آنان، چشم پوشی كنید و) با زنان پاك (دیگر) ازدواج نمایید... .<ref>[[سوره نساء]]/3.</ref>

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 [[قرآن كریم]] و پیشوایان [[معصوم]] علیهم السلام امر سرپرستی كودكان یتیم را از بهترین و پسندیده ترین امور به حساب می آورند و مؤمنان را در این راستا راهنمایی و تشویق می نمایند، تا در جامعه یتیمی آواره نماند و در پناه مؤمنان نیازهای آنها برطرف شود.
-قرآن كریم می فرماید: {{متن قرآن|«... وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَىٰ قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ...»}}؛<ref>[[سوره بقره]]/220. </ref> از تو درباره یتیمان می پرسند، بگو: اصلاح كار آنان بهتر است و اگر زندگی خود را با زندگی آنها بیامیزید، آنها برادران دینی شما هستند.
+قرآن كریم می فرماید: {{متن قرآن|«... وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَىٰ قُلْ إِصْلَاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ ...»}}؛<ref>[[آیه 220 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۲۰.]]؛</ref> ... از تو درباره یتیمان می پرسند، بگو: اصلاح كار آنان بهتر است و اگر زندگی خود را با زندگی آنها بیامیزید، آنها برادران دینی شما هستند.
 از [[آیه]] یاد شده برمی آید كه بهترین محیط برای كودكان یتیم، محیط طبیعی خانواده است و [[پیامبر اكرم]] صلی الله علیه وآله جای‌دادن یتیم در منزل و تأمین نیازمندی های او را باعث قبولی اعمال در پیشگاه خداوند دانسته<ref>مشكاةالانوار، ابى الفضل على الطبرسى، ص291، المكتبه الحیدریه فى النجف.</ref>
@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۵: @@
 بدیهی است كه یتیم در میان خانواده ای كه او را به فرزندخواندگی قبول كرده اند می تواند با جامعه و اطرافیان ارتباط بهتری برقرار نماید. قرآن كریم با نفی هر گونه مسائل غیرمنطقی و خرافی، ماجرای به فرزندخواندگی [[زید بن حارثه]] توسط پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله را مطرح كرده و در واقع یكی از شیوه های سرپرستی از ایتام را قبول یتیم به عنوان فرزندخوانده و پرورش او در محیط خانواده می داند، چنان كه می فرماید: «خدا پسرخوانده هایتان را پسرانتان نكرده، این سخنانی است كه شما از پیش خود می گویید ولی خدا حق را می گوید و به سوی راه درست هدایت می كند، پسر خوانده ها را به نام پدرانشان صدا بزنید كه این نزد خدا به عدالت نزدیك تر است و به فرض كه پدر آنان را نمی شناسید، برادر دینی خطابشان كنید و یا به عنوان دوست صدایشان بزنید و خدا در آنچه كه تاكنون اشتباه كرده اید، شما را مؤاخذه نمی كند ولی آنچه را كه عمداً مرتكب می شوید، مؤاخذه می كند و خدا همواره آمرزنده و رحیم است».<ref>[[سوره احزاب]]/4ـ5.</ref> از آیه یاد شده برمی آید كه فرزندخوانده [[احكام]] فرزند صُلبی را ندارد و باید آنها را به پدران خویش نسبت داد به آنها باید محبت و مودت نمود.
-[[رسول خدا]] صلی الله علیه وآله درباره ارزشمندی این عمل نیکو و پسندیده (سرپرستی یتیمان) می فرمایند: «خَیْرُ بُیُوتِکُمْ بَیْتٌ فیهِ یَتِیمٌ مُکَرَّمٌ؛ بهترین خانه های شما، خانه ای است که یتیمی در آن گرامی داشته شود».
+[[رسول خدا]] صلی الله علیه وآله درباره ارزشمندی این عمل نیکو و پسندیده (سرپرستی یتیمان) می فرمایند: {{متن حدیث|«خَیْرُ بُیُوتِکُمْ بَیْتٌ فیهِ یَتِیمٌ مُکَرَّمٌ»}}؛ بهترین خانه های شما، خانه ای است که یتیمی در آن گرامی داشته شود.
-رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله: «من عال یتیما حتی یستغنی اوجب الله له بذلک الجنة؛<ref>تحف العقول، ص198.</ref> کسی که یتیمی را در خاندان خود نگاهداری کند تا دوران کودکیش سپری گردد و از سرپرستی بی نیاز گردد، با این عمل بهشت را خداوند بر او واجب می کند».
+رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله: {{متن حدیث|«من عال یتیما حتی یستغنی اوجب الله له بذلک الجنة»}}؛<ref>تحف العقول، ص198.</ref> کسی که یتیمی را در خاندان خود نگاهداری کند تا دوران کودکیش سپری گردد و از سرپرستی بی نیاز گردد، با این عمل بهشت را خداوند بر او واجب می کند».
-رسول خدا صلی الله علیه وآله: «من کفّل یتیما من المسلمین فادخله الی طعامه و شرابه، ادخله الله الجنة البتة الّا ان یعمل ذنبا لایُغفر؛<ref>مستدرک الوسائل، ج1، ص148.</ref> کسی که متکفل یتیمی شود، او را به خانه خود ببرد و در خوردنی ها و نوشیدنی ها شریک خویش نماید البته پاداش او [[بهشت]] است مگر آن که گناه غیرقابل بخششی مرتکب شده باشد».
+رسول خدا صلی الله علیه وآله: {{متن حدیث|«من کفّل یتیما من المسلمین فادخله الی طعامه و شرابه، ادخله الله الجنة البتة الّا ان یعمل ذنبا لایُغفر»}}؛<ref>مستدرک الوسائل، ج1، ص148.</ref> کسی که متکفل یتیمی شود، او را به خانه خود ببرد و در خوردنی ها و نوشیدنی ها شریک خویش نماید البته پاداش او [[بهشت]] است مگر آن که گناه غیرقابل بخششی مرتکب شده باشد.
-[[امام باقر]] علیه السلام: «اربع من کن فیه بَنَی الله له بیتا فی الجنة: من آوی الیتیم و رحم الضعیف واشفق علی والدیه و رفق بمملوکه؛<ref>خصال صدوق، ص176.</ref> هر کس دارای چهار خصلت باشد، خداوند خانه ای در [[بهشت]] برایش بنا می کند: یتیمی را سرپرستی کند، بیچاره ای را ترحم کند، با پدر و مادر مهربان باشد و با مملوک خود نیکی و مدارا کند».
+[[امام باقر]] علیه السلام: {{متن حدیث|«اربع من کن فیه بَنَی الله له بیتا فی الجنة: من آوی الیتیم و رحم الضعیف واشفق علی والدیه و رفق بمملوکه»}}؛<ref>خصال صدوق، ص176.</ref> هر کس دارای چهار خصلت باشد، خداوند خانه ای در [[بهشت]] برایش بنا می کند: یتیمی را سرپرستی کند، بیچاره ای را ترحم کند، با پدر و مادر مهربان باشد و با مملوک خود نیکی و مدارا کند.
 ===شیوه‌های رفتار با ایتام===