کفران نعمت - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohammadi: /* کفران نعمت در روایات */

2025-07-07T14:26:41Z

‏کفران نعمت در روایات

Mohammadi: /* عوامل کفران نعمت */

2025-07-07T14:25:03Z

‏عوامل کفران نعمت

Mohammadi: /* کفران نعمت در قرآن */

2025-07-07T14:12:45Z

‏کفران نعمت در قرآن

مهدی موسوی در ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۵

2025-06-11T06:15:36Z

نمایش تغییرات

Aghajani در ‏۲۹ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۳۳

2020-06-29T11:33:40Z

Aghajani: /* کفران نعمت در روایات */

2020-06-29T11:21:46Z

‏کفران نعمت در روایات

Aghajani: /* کفران نعمت در قرآن */

2020-06-29T11:20:19Z

‏کفران نعمت در قرآن

Aghajani: /* کفران نعمت در قرآن */

2020-06-29T11:18:26Z

‏کفران نعمت در قرآن

Zamani: /* کفران نعمت در روایات */

2020-06-28T08:30:01Z

‏کفران نعمت در روایات

Aghajani در ‏۹ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۴۵

2020-03-09T12:45:31Z

@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 *[[امام سجاد]] علیه السلام می فرمایند: گناهانی که نعمت های الهی را تغییر می دهند، [[ظلم]] بر مردم و تغییر دادن عادت در امور خیر و کفران نعمت و ترک شکر است.<ref>مجلسی، محمدباقر؛ پیشین، ج۷۰، ص۳۷۵.</ref>
 *[[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السلام می فرمایند: {{متن حدیث| قَالَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام فِی وَصِیتِهِ لِوَلَدِهِ الْحَسَنِ علیه السلام وَ لَا تَکفُرْ نِعْمَةً فَإِنَّ کفْرَ النِّعْمَةِ مِنْ أَلْأَمِ الْکفْرِ}}؛ امیرالمؤمنین علیه السلام در وصیتشان به فرزند خود حسن علیه السلام فرمودند: کفران نعمت نکن که ریشه و اساس [[کفر]]، کفران نعمت و ناسپاسی است.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص۳۵۷.</ref>
-*همچنین فرمودند: {{متن حدیث|کفْرُ النِّعْمَةِ لُؤْمٌ}}؛ ناشکری، (نشانه) پستی و لئامت است.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
+*همچنین فرمودند: {{متن حدیث|کفْرُ النِّعْمَةِ لُؤْمٌ}}؛ ناشکری، (نشانه) پستی و لئامت است.<ref>همان، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
-*کفران نعمت چند گونه است که یکی از موارد آن، گناه کردن با نعمت است؛ [[امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمودند: {{متن حدیث|مَنِ اسْتَعَانَ بِالنِّعْمَةِ عَلَی الْمَعْصِیةِ فَهُوَ الْکفُورُ}}؛ کسی که با نعمت خدا [[گناه]] می کند، کفران نعمت و ناسپاسی می کند.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
+*کفران نعمت چند گونه است که یکی از موارد آن، گناه کردن با نعمت است؛ [[امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمودند: {{متن حدیث|مَنِ اسْتَعَانَ بِالنِّعْمَةِ عَلَی الْمَعْصِیةِ فَهُوَ الْکفُورُ}}؛ کسی که با نعمت خدا [[گناه]] می کند، کفران نعمت و ناسپاسی می کند.<ref>همان.</ref>
-*در روایت دیگر، ضمن تاکید بر اهمیت شاکر بودن و تحسین آن و مذمت شدید ناسپاسی، به بیان شکر و ناشکری عملی می پردازد: {{متن حدیث| عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ أَحَبُّ النَّاسِ إِلَی اللَّهِ سُبْحَانَهُ الْعَامِلُ فِیمَا أَنْعَمَ بِهِ عَلَیهِ بِالشُّکرِ و أَبْغَضُهُمْ إِلَیهِ الْعَامِلُ فِی نِعَمِهِ بِالْکفْرِ}}؛ امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: محبوب ترین مردم نزد خداوند، بندگان شاکری هستند که با استفاده درست و خداپسندانه از نعمت های خدا، شکر آن را به جا می آورند، و مبغوض ترین مردم نزد خدا، مردمی هستند که با استفاده نامشروع از نعمت های خدا، کفران نعمت و ناسپاسی می کنند. <ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
+*در روایت دیگر، ضمن تاکید بر اهمیت شاکر بودن و تحسین آن و مذمت شدید ناسپاسی، به بیان شکر و ناشکری عملی می پردازد: {{متن حدیث| عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ أَحَبُّ النَّاسِ إِلَی اللَّهِ سُبْحَانَهُ الْعَامِلُ فِیمَا أَنْعَمَ بِهِ عَلَیهِ بِالشُّکرِ و أَبْغَضُهُمْ إِلَیهِ الْعَامِلُ فِی نِعَمِهِ بِالْکفْرِ}}؛ امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: محبوب ترین مردم نزد خداوند، بندگان شاکری هستند که با استفاده درست و خداپسندانه از نعمت های خدا، شکر آن را به جا می آورند، و مبغوض ترین مردم نزد خدا، مردمی هستند که با استفاده نامشروع از نعمت های خدا، کفران نعمت و ناسپاسی می کنند. <ref>همان.</ref>
 *[[امام صادق]] علیه السلام می فرمایند: [[شکر]] نعمت آن است که از [[گناه|گناهان]] پرهیز شود.<ref>کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق؛ اصول کافی، ترجمه مصطفوی، سید جواد، تهران، دفتر نشر فرهنگ اهل بیت علیهم السلام، ج۲، ص۹۵.</ref>
 ==عوامل کفران نعمت==

@@ سطر ۳۸: / سطر ۳۸: @@
 '''۳. ناچیز شمردن نعمتها:'''
-یکی دیگر از عوامل ناشکری، به حساب نیاوردن نعمت های ارزشمند خداوند است که در اختیار ما قرار داده است و ادعا کردن به این که خداوند نعمتی به من نداده است. لذا خداوند در [[قرآن کریم]] درباره فزونی نعمت ها می فرماید: {{متن قرآن|«وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا»}}؛ اگر نعمت های خدا را بشمارید، هرگز نمی توانید آن را شمارش کنید.<ref>سوره نحل/۱۸.</ref>
+یکی دیگر از عوامل ناشکری، به حساب نیاوردن نعمت های ارزشمند خداوند است که در اختیار ما قرار داده است و ادعا کردن به این که خداوند نعمتی به من نداده است. لذا خداوند در [[قرآن کریم]] درباره فزونی نعمت ها می فرماید: {{متن قرآن|«وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا ...»}}<ref>[[آیه 18 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۱۸.]]</ref>؛ اگر نعمت های خدا را بشمارید، هرگز نمی توانید آن را شمارش کنید.
 '''۴. مقایسه کردن خود با سایر افراد:'''

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 ==کفران نعمت در قرآن==
-*خداوند در [[قرآن|قرآن کریم]]، ما را امر به شکرگزاری کرده و از کفران نعمت و ناسپاسی نهی می کند: {{متن قرآن|«وَاشْكُرُوا لِي وَلَا تَكْفُرُونِ»}}؛ شکر نعمت هایم را به جا آورید و ناسپاسی نکنید. <ref>[[سوره بقره]]، آیه ۱۵۲</ref>
+*خداوند در [[قرآن|قرآن کریم]]، ما را امر به شکرگزاری کرده و از کفران نعمت و ناسپاسی نهی می کند: {{متن قرآن|«... وَاشْكُرُوا لِي وَلَا تَكْفُرُونِ»}}<ref>[[آیه 152 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۱۵۲.]]</ref>؛ شکر نعمت هایم را به جا آورید و ناسپاسی نکنید.
-*همچنین در تحسین [[شکر|شکر]] و مذمت کفران نعمت فرموده است: {{متن قرآن|«لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ»}}؛ قطعا چنین است که اگر شکر نعمت هایم را به جا آورید، بر آن می افزایم و اگر ناسپاسی کنید، به تحقیق که عذابم شدید است. <ref>[[سوره ابراهیم]]، آیه ۷</ref> بر طبق این آیه، ناشکری و کفران نعمت از [[گناهان کبیره]] است، زیرا خدا در مورد آن تهدید به [[عذاب]] شدید کرده است.
+*همچنین در تحسین [[شکر|شکر]] و مذمت کفران نعمت فرموده است: {{متن قرآن|«لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ»}}<ref>[[آیه 7 سوره ابراهیم|سوره ابراهیم، آیه ۷.]]</ref>؛ قطعا چنین است که اگر شکر نعمت هایم را به جا آورید، بر آن می افزایم و اگر ناسپاسی کنید، به تحقیق که عذابم شدید است.  بر طبق این آیه، ناشکری و کفران نعمت از [[گناهان کبیره]] است، زیرا خدا در مورد آن تهدید به [[عذاب]] شدید کرده است.
-*در [[آیه]] دیگر برای کسانی که کفران نعمت می کنند مثلی زده و می فرماید: {{متن قرآن|«وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذَاقَهَا اللَّهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ»}}؛ و خدا [برای پندآموزی به ناسپاسان] مَثَلی زده است: شهری را که امنیت و آسایش داشت و رزق و روزیِ [مردمش] به فراوانی از همه جا برایش می آمد، پس نعمت خدا را ناسپاسی کردند، در نتیجه خدا به کیفر اعمالی که همواره مرتکب می شدند، بلای گرسنگی و ترس فراگیر را به آنان چشانید. <ref>[[سوره نحل]]، آیه ۱۱۲</ref>
+*در [[آیه]] دیگر برای کسانی که کفران نعمت می کنند مثلی زده و می فرماید: {{متن قرآن|«وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذَاقَهَا اللَّهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ»}}<ref>[[آیه 112 سوره نحل|سوره نحل، آیه ۱۱۲.]]</ref>؛ و خدا [برای پندآموزی به ناسپاسان] مَثَلی زده است: شهری را که امنیت و آسایش داشت و رزق و روزیِ [مردمش] به فراوانی از همه جا برایش می آمد، پس نعمت خدا را ناسپاسی کردند، در نتیجه خدا به کیفر اعمالی که همواره مرتکب می شدند، بلای گرسنگی و ترس فراگیر را به آنان چشانید.
-*از آیات دیگر قرآن در این رابطه آیه {{متن قرآن|«هَٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ»}} <ref>[[سوره نمل]]، آیه ۴۰ </ref>است. در روایتی از [[امام صادق]] علیه السلام آمده: {{متن حدیث|الْکفْرُ فِی کتَابِ اللَّهِ عَلَی خَمْسَةِ أَوْجُه، ...وَالْوَجْهُ الثَّالِثُ مِنَ الْکفْرِ کفْرُ النِّعَمِ وَ ذَلِک قَوْلُهُ تَعَالَی یحْکی قَوْلَ سُلَیمَانَ علیه السلام}}؛ کفر، در کتاب خدا به پنج معنا آمده ... و وجه سوم از آنها کفران نعمت است. و آن سخن خدای تعالی است که سخن [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان]] علیه السلام را حکایت می کند.<ref>کافی، ج۲، ص۳۸۹.</ref> آیه مورد اشاره حضرت صادق، آیه فوق است که وقتی [[حضرت سلیمان]] علیه السلام تخت [[بلقیس|بلقیس]] را نزد خود دید، گفت: این از فضل پروردگار من است تا آزمایشم کند که آیا شاکرم یا ناسپاس و کسی که شاکر باشد به نفع خودش است و کسی که ناسپاس باشد، پس پروردگار من بی نیاز است. (یعنی، ناسپاس، به خودش ضرر می زند.) در این [[آیه]] خداوند، [[شکر]] و کفران نعمت را فایده و ضرری برای خود بنده می داند؛ زیرا اگر [[خداوند]] بندگان را از ناسپاسى برحذر مى دارد و به سپاسگزارى دعوت مى نماید بخاطر این نیست که براى او تفاوتى مى کند؛ چرا که خداوند در فرض ناسپاسى نیز در بسیارى از اوقات به لطف و کرم خویش ادامه مى دهد، شاید بیدار شوند و خود را از انعام پروردگار بر اثر ناسپاسى محروم نکنند، بلکه این شکرگزاری به سود خود بنده می باشد.
+*از آیات دیگر قرآن در این رابطه آیه {{متن قرآن|«... قَالَ هَٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ»}}<ref>[[آیه 40 سوره نمل|سوره نمل، آیه ۴۰.]]</ref> نمل]]. در روایتی از [[امام صادق]] علیه السلام آمده: {{متن حدیث|الْکفْرُ فِی کتَابِ اللَّهِ عَلَی خَمْسَةِ أَوْجُه، ...وَالْوَجْهُ الثَّالِثُ مِنَ الْکفْرِ کفْرُ النِّعَمِ وَ ذَلِک قَوْلُهُ تَعَالَی یحْکی قَوْلَ سُلَیمَانَ علیه السلام}}؛ کفر، در کتاب خدا به پنج معنا آمده ... و وجه سوم از آنها کفران نعمت است. و آن سخن خدای تعالی است که سخن [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان]] علیه السلام را حکایت می کند.<ref>کافی، ج۲، ص۳۸۹.</ref> آیه مورد اشاره حضرت صادق، آیه فوق است که وقتی [[حضرت سلیمان]] علیه السلام تخت [[بلقیس|بلقیس]] را نزد خود دید، گفت: این از فضل پروردگار من است تا آزمایشم کند که آیا شاکرم یا ناسپاس و کسی که شاکر باشد به نفع خودش است و کسی که ناسپاس باشد، پس پروردگار من بی نیاز است. (یعنی، ناسپاس، به خودش ضرر می زند.) در این [[آیه]] خداوند، [[شکر]] و کفران نعمت را فایده و ضرری برای خود بنده می داند؛ زیرا اگر [[خداوند]] بندگان را از ناسپاسى برحذر مى دارد و به سپاسگزارى دعوت مى نماید بخاطر این نیست که براى او تفاوتى مى کند؛ چرا که خداوند در فرض ناسپاسى نیز در بسیارى از اوقات به لطف و کرم خویش ادامه مى دهد، شاید بیدار شوند و خود را از انعام پروردگار بر اثر ناسپاسى محروم نکنند، بلکه این شکرگزاری به سود خود بنده می باشد.
 ==کفران نعمت در روایات==

@@ سطر ۶۳: / سطر ۶۳: @@
 '''۴. مجازات زودرس:'''
-کفران نعمت یکی از صفات مهلکه ای است که مجازاتش خیلی زود در همین دنیا نیز گریبان انسان را می گیرد. [[امام رضا]] علیه السلام در این باره می فرمایند: سریع ترین مجازات ها، مجازات کفران نعمت است.<ref>حر عاملی، محمد بن حسن؛ وسائل الشیعه، بیروت لبنان، احیاء تراث عربی، ۱۳۷۰، ج۱۶، ص۳۱۲.</ref> مجازاتش خیلی زود، گریبانگیر انسان می شود. در روایت آمده: عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ علیه السلام قَالَ قَالَ النَّبِی صلی الله علیه و آله أَسْرَعُ الذُّنُوبِ عُقُوبَةً کفْرَانُ النِّعْمَةِ؛ پیامبر اکرم فرمودند: سریعترین مجازات ها، مجازات کفران نعمت است.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۶، ص۳۱۲.</ref>
+کفران نعمت یکی از صفات مهلکه ای است که مجازاتش خیلی زود در همین دنیا نیز گریبان انسان را می گیرد. [[امام رضا]] علیه السلام در این باره می فرمایند: سریع ترین مجازات ها، مجازات کفران نعمت است.<ref>حر عاملی، محمد بن حسن؛ وسائل الشیعه، بیروت لبنان، احیاء تراث عربی، ۱۳۷۰، ج۱۶، ص۳۱۲.</ref> مجازاتش خیلی زود، گریبانگیر انسان می شود. در روایت آمده: {{متن حدیث|عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ علیه السلام قَالَ قَالَ النَّبِی صلی الله علیه و آله أَسْرَعُ الذُّنُوبِ عُقُوبَةً کفْرَانُ النِّعْمَةِ}}؛ پیامبر اکرم فرمودند: سریعترین مجازات ها، مجازات کفران نعمت است.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۶، ص۳۱۲.</ref>
-و در روایت دیگر آمده: عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی طَالِبٍ علیه السلام قَال: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله ثَلَاثَةٌ مِنَ الذُّنُوبِ تُعَجَّلُ عُقُوبَتُهَا وَلَا تُؤَخَّرُ إِلَی الْآخِرَةِ، عُقُوقُ الْوَالِدَینِ وَ الْبَغْی عَلَی النَّاسِ وَ کفْرُ الْإِحْسَانِ؛ [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله فرمودند: مجازات سه گناه، فوری و در دنیا است و تا [[آخرت]] به تاخیر نمی افتد. یکی عاق والدین و یکی ظلم به مردم و یکی کفران نعمت و ناسپاسی.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص۳۶۰.</ref>
+و در روایت دیگر آمده: {{متن حدیث|عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ عَلِی بْنِ أَبِی طَالِبٍ علیه السلام قَال: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله ثَلَاثَةٌ مِنَ الذُّنُوبِ تُعَجَّلُ عُقُوبَتُهَا وَلَا تُؤَخَّرُ إِلَی الْآخِرَةِ، عُقُوقُ الْوَالِدَینِ وَ الْبَغْی عَلَی النَّاسِ وَ کفْرُ الْإِحْسَانِ}}؛ [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله فرمودند: مجازات سه گناه، فوری و در دنیا است و تا [[آخرت]] به تاخیر نمی افتد. یکی عاق والدین و یکی ظلم به مردم و یکی کفران نعمت و ناسپاسی.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص۳۶۰.</ref>
-همچنین از آثار کفران نعمت، از دست دادن آن است: وَ قَالَ علیه السلام: کفْرُ النِّعْمَةِ مُزِیلُهَا و َشُکرُهَا مُسْتَدِیمُهَا؛ امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: کفران نعمت و ناشکری، باعث از دست دادن آن و شکر آن باعث ادامه داشتنش می شود.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
+همچنین از آثار کفران نعمت، از دست دادن آن است: وَ قَالَ علیه السلام: {{متن حدیث|کفْرُ النِّعْمَةِ مُزِیلُهَا و َشُکرُهَا مُسْتَدِیمُهَا}}؛ امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: کفران نعمت و ناشکری، باعث از دست دادن آن و شکر آن باعث ادامه داشتنش می شود.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
 '''۵. عدم احساس خوشبختی:'''

@@ سطر ۲۲: / سطر ۲۲: @@
 #[[امام علی]] علیه السلام می فرمایند: کفران نعمت، سبب لغزش قدم ها و سلب نعمت ها می گردد.<ref>آمدی، عبدالواحد بن محمد؛ غررالحکم و دررالکلم، ترجمه: هاشم رسولی محلاتی، قم، دارالکتاب الاسلامی، ۱۳۸۱، ج۴، ص۶۳۰.</ref>
 #[[امام سجاد]] علیه السلام می فرمایند: گناهانی که نعمت های الهی را تغییر می دهند، ظلم بر مردم و تغییر دادن عادت در امور خیر و کفران نعمت و ترک شکر است.<ref>مجلسی، محمدباقر؛ پیشین، ج۷۰، ص۳۷۵.</ref>
-#[[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السلام می فرمایند: قَالَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام فِی وَصِیتِهِ لِوَلَدِهِ الْحَسَنِ علیه السلام وَ لَا تَکفُرْ نِعْمَةً فَإِنَّ کفْرَ النِّعْمَةِ مِنْ أَلْأَمِ الْکفْرِ؛ امیرالمؤمنین علیه السلام در وصیتشان به فرزند خود حسن علیه السلام فرمودند: کفران نعمت نکن که ریشه و اساس کفر، کفران نعمت و ناسپاسی است.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص۳۵۷.</ref>
+#[[امام باقر علیه السلام|امام باقر]] علیه السلام می فرمایند:{{متن حدیث| قَالَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام فِی وَصِیتِهِ لِوَلَدِهِ الْحَسَنِ علیه السلام وَ لَا تَکفُرْ نِعْمَةً فَإِنَّ کفْرَ النِّعْمَةِ مِنْ أَلْأَمِ الْکفْرِ}}؛ امیرالمؤمنین علیه السلام در وصیتشان به فرزند خود حسن علیه السلام فرمودند: کفران نعمت نکن که ریشه و اساس کفر، کفران نعمت و ناسپاسی است.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۲، ص۳۵۷.</ref>
-#وَ قَالَ کفْرُ النِّعْمَةِ لُؤْمٌ؛ همچنین فرمودند: ناشکری، (نشانه) پستی و لئامت است.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
+#{{متن حدیث|وَ قَالَ کفْرُ النِّعْمَةِ لُؤْمٌ}}؛ همچنین فرمودند: ناشکری، (نشانه) پستی و لئامت است.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
-#کفران نعمت چند گونه است که یکی از موارد آن، گناه کردن با نعمت است: و َقَالَ علیه السلام: مَنِ اسْتَعَانَ بِالنِّعْمَةِ عَلَی الْمَعْصِیةِ فَهُوَ الْکفُورُ؛ [[امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمودند: کسی که با نعمت خدا [[گناه]] می کند، کفران نعمت و ناسپاسی می کند.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
+#کفران نعمت چند گونه است که یکی از موارد آن، گناه کردن با نعمت است: و َقَالَ علیه السلام: {{متن حدیث|مَنِ اسْتَعَانَ بِالنِّعْمَةِ عَلَی الْمَعْصِیةِ فَهُوَ الْکفُورُ}}؛ [[امیرالمؤمنین]] علیه السلام فرمودند: کسی که با نعمت خدا [[گناه]] می کند، کفران نعمت و ناسپاسی می کند.<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
-#در روایت دیگر، ضمن تاکید بر اهمیت شاکر بودن و تحسین آن و مذمت شدید ناسپاسی، به بیان شکر و ناشکری عملی می پردازد: عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ أَحَبُّ النَّاسِ إِلَی اللَّهِ سُبْحَانَهُ الْعَامِلُ فِیمَا أَنْعَمَ بِهِ عَلَیهِ بِالشُّکرِ و َأَبْغَضُهُمْ إِلَیهِ الْعَامِلُ فِی نِعَمِهِ بِالْکفْرِ؛ امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: محبوب ترین مردم نزد خداوند، بندگان شاکری هستند که با استفاده درست و خداپسندانه از نعمت های خدا، شکر آن را به جا می آورند، و مبغوض ترین مردم نزد خدا، مردمی هستند که با استفاده نامشروع از نعمت های خدا، کفران نعمت و ناسپاسی می کنند. <ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
+#در روایت دیگر، ضمن تاکید بر اهمیت شاکر بودن و تحسین آن و مذمت شدید ناسپاسی، به بیان شکر و ناشکری عملی می پردازد:{{متن حدیث| عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام أَنَّهُ قَالَ أَحَبُّ النَّاسِ إِلَی اللَّهِ سُبْحَانَهُ الْعَامِلُ فِیمَا أَنْعَمَ بِهِ عَلَیهِ بِالشُّکرِ و َأَبْغَضُهُمْ إِلَیهِ الْعَامِلُ فِی نِعَمِهِ بِالْکفْرِ}}؛ امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: محبوب ترین مردم نزد خداوند، بندگان شاکری هستند که با استفاده درست و خداپسندانه از نعمت های خدا، شکر آن را به جا می آورند، و مبغوض ترین مردم نزد خدا، مردمی هستند که با استفاده نامشروع از نعمت های خدا، کفران نعمت و ناسپاسی می کنند. <ref>مستدرک الوسائل، ج۱۱، ص۳۵۳.</ref>
 ==عوامل کفران نعمت==

@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۲: @@
 *خداوند در [[قرآن|قرآن کریم]]، ما را امر به شکرگزاری کرده و از کفران نعمت و ناسپاسی نهی می کند: {{متن قرآن|«وَاشْكُرُوا لِي وَلَا تَكْفُرُونِ»}}؛ شکر نعمت هایم را به جا آورید و ناسپاسی نکنید. <ref>[[سوره بقره]]، آیه ۱۵۲</ref>
 *آیه دیگری که در تحسین [[شکر|شکر]] و مذمت کفران نعمت است، این آیه است: {{متن قرآن|«لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ»}}؛ قطعا چنین است که اگر شکر نعمت هایم را به جا آورید، بر آن می افزایم و اگر ناسپاسی کنید، به تحقیق که عذابم شدید است. <ref>[[سوره ابراهیم]]، آیه ۷</ref> بر طبق این آیه، ناشکری و کفران نعمت از [[گناهان کبیره]] است، زیرا خدا در مورد آن تهدید به عذاب شدید کرده است.
-*در آیه ای دیگر برای کسانی که کفران نعمت می کنند مثلی زده و می فرماید: «خداوند (براى آنها که کفران نعمت می کنند) مثلى زده است: منطقه آبادى را که امن و آرام و مطمئن بوده و همواره روزیش به طور وافر از هر مکانى فرامی رسید اما نعمت خدا را کفران کردند و خداوند بخاطر اعمالى که انجام می دادند لباس گرسنگى و ترس را در اندامشان پوشانید». ([[سوره نحل]]، آیه ۱۱۲)
+*در آیه ای دیگر برای کسانی که کفران نعمت می کنند مثلی زده و می فرماید: «خداوند (براى آنها که کفران نعمت می کنند) مثلى زده است: منطقه آبادى را که امن و آرام و مطمئن بوده و همواره روزیش به طور وافر از هر مکانى فرامی رسید اما نعمت خدا را کفران کردند و خداوند بخاطر اعمالى که انجام می دادند لباس گرسنگى و ترس را در اندامشان پوشانید». <ref>[[سوره نحل]]، آیه ۱۱۲</ref>
-*از آیات دیگر قرآن در این رابطه آیه {{متن قرآن|«هَٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ»}} <ref>[[سوره نمل]]، آیه ۴۰ </ref>است. در روایتی از [[امام صادق]] علیه السلام آمده: الْکفْرُ فِی کتَابِ اللَّهِ عَلَی خَمْسَةِ أَوْجُه، ...وَالْوَجْهُ الثَّالِثُ مِنَ الْکفْرِ کفْرُ النِّعَمِ وَ ذَلِک قَوْلُهُ تَعَالَی یحْکی قَوْلَ سُلَیمَانَ علیه السلام: کفر، در کتاب خدا به پنج معنا آمده ... و وجه سوم از آن ها کفران نعمت است. و آن سخن خدای تعالی است که سخن [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان]] علیه السلام را حکایت می کند.<ref>کافی، ج۲، ص۳۸۹.</ref> آیه مورد اشاره آن حضرت آیه فوق است. [[حضرت سلیمان]] علیه السلام وقتی تخت [[بلقیس|بلقیس]] را نزد خود دید، گفت: این از فضل پروردگار من است تا آزمایشم کند که آیا شاکرم یا ناسپاس و کسی که شاکر باشد به نفع خودش است و کسی که ناسپاس باشد، پس پروردگار من بی نیاز است. (یعنی، ناسپاس، به خودش ضرر می زند.) در این [[آیه]] خداوند، [[شکر]] و کفران نعمت را فایده و ضرری برای خود بنده می داند؛ زیرا اگر [[خداوند]] بندگان را از ناسپاسى برحذر مى دارد و به سپاسگزارى دعوت مى نماید بخاطر این نیست که براى او تفاوتى مى کند؛ چرا که خداوند در فرض ناسپاسى نیز در بسیارى از اوقات به لطف و کرم خویش ادامه مى دهد، شاید بیدار شوند و خود را از انعام پروردگار بر اثر ناسپاسى محروم نکنند، بلکه این شکرگزاری به سود خود بنده می باشد.
+*از آیات دیگر قرآن در این رابطه آیه {{متن قرآن|«هَٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ»}} <ref>[[سوره نمل]]، آیه ۴۰ </ref>است. در روایتی از [[امام صادق]] علیه السلام آمده: {{متن حدیث|الْکفْرُ فِی کتَابِ اللَّهِ عَلَی خَمْسَةِ أَوْجُه، ...وَالْوَجْهُ الثَّالِثُ مِنَ الْکفْرِ کفْرُ النِّعَمِ وَ ذَلِک قَوْلُهُ تَعَالَی یحْکی قَوْلَ سُلَیمَانَ علیه السلام}}؛ کفر، در کتاب خدا به پنج معنا آمده ... و وجه سوم از آن ها کفران نعمت است. و آن سخن خدای تعالی است که سخن [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان]] علیه السلام را حکایت می کند.<ref>کافی، ج۲، ص۳۸۹.</ref> آیه مورد اشاره آن حضرت آیه فوق است. [[حضرت سلیمان]] علیه السلام وقتی تخت [[بلقیس|بلقیس]] را نزد خود دید، گفت: این از فضل پروردگار من است تا آزمایشم کند که آیا شاکرم یا ناسپاس و کسی که شاکر باشد به نفع خودش است و کسی که ناسپاس باشد، پس پروردگار من بی نیاز است. (یعنی، ناسپاس، به خودش ضرر می زند.) در این [[آیه]] خداوند، [[شکر]] و کفران نعمت را فایده و ضرری برای خود بنده می داند؛ زیرا اگر [[خداوند]] بندگان را از ناسپاسى برحذر مى دارد و به سپاسگزارى دعوت مى نماید بخاطر این نیست که براى او تفاوتى مى کند؛ چرا که خداوند در فرض ناسپاسى نیز در بسیارى از اوقات به لطف و کرم خویش ادامه مى دهد، شاید بیدار شوند و خود را از انعام پروردگار بر اثر ناسپاسى محروم نکنند، بلکه این شکرگزاری به سود خود بنده می باشد.
 ==کفران نعمت در روایات==

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 ==کفران نعمت در قرآن==
-*خداوند در [[قرآن|قرآن کریم]]، ما را امر به شکرگزاری کرده و از کفران نعمت و ناسپاسی نهی می کند: {{متن قرآن|«واشْکرُوالِی ولاتَکفُرُون»}}؛ شکر نعمت هایم را به جا آورید و ناسپاسی نکنید. ([[سوره بقره]]، آیه ۱۵۲)
+*خداوند در [[قرآن|قرآن کریم]]، ما را امر به شکرگزاری کرده و از کفران نعمت و ناسپاسی نهی می کند: {{متن قرآن|«وَاشْكُرُوا لِي وَلَا تَكْفُرُونِ»}}؛ شکر نعمت هایم را به جا آورید و ناسپاسی نکنید. ([[سوره بقره]]، آیه ۱۵۲)
-*آیه دیگری که در تحسین [[شکر|شکر]] و مذمت کفران نعمت است، این آیه است: {{متن قرآن|«لَئِنْ شَکرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکمْ و َلَئِنْ کفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِی لَشَدِیدٌ»}}؛ قطعا چنین است که اگر شکر نعمت هایم را به جا آورید، بر آن می افزایم و اگر ناسپاسی کنید، به تحقیق که عذابم شدید است. ([[سوره ابراهیم]]، آیه ۷) بر طبق این آیه، ناشکری و کفران نعمت از [[گناهان کبیره]] است، زیرا خدا در مورد آن تهدید به عذاب شدید کرده است.
+*آیه دیگری که در تحسین [[شکر|شکر]] و مذمت کفران نعمت است، این آیه است: {{متن قرآن|«لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ»}}؛ قطعا چنین است که اگر شکر نعمت هایم را به جا آورید، بر آن می افزایم و اگر ناسپاسی کنید، به تحقیق که عذابم شدید است. ([[سوره ابراهیم]]، آیه ۷) بر طبق این آیه، ناشکری و کفران نعمت از [[گناهان کبیره]] است، زیرا خدا در مورد آن تهدید به عذاب شدید کرده است.
 *در آیه ای دیگر برای کسانی که کفران نعمت می کنند مثلی زده و می فرماید: «خداوند (براى آنها که کفران نعمت می کنند) مثلى زده است: منطقه آبادى را که امن و آرام و مطمئن بوده و همواره روزیش به طور وافر از هر مکانى فرامی رسید اما نعمت خدا را کفران کردند و خداوند بخاطر اعمالى که انجام می دادند لباس گرسنگى و ترس را در اندامشان پوشانید». ([[سوره نحل]]، آیه ۱۱۲)
-*از آیات دیگر قرآن در این رابطه آیه {{متن قرآن|«هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّی لِیبْلُوَنِی أَأَشْکرُ أَمْ أَکفُرُ و َمَنْ شَکرَ فَإِنَّما یشْکرُ لِنَفْسِهِ و َمَنْ کفَرَ فَإِنَّ رَبِّی غَنِی کرِیمٌ»}} ([[سوره نمل]]، آیه ۴۰) است. در روایتی از [[امام صادق]] علیه السلام آمده: الْکفْرُ فِی کتَابِ اللَّهِ عَلَی خَمْسَةِ أَوْجُه، ...وَالْوَجْهُ الثَّالِثُ مِنَ الْکفْرِ کفْرُ النِّعَمِ وَ ذَلِک قَوْلُهُ تَعَالَی یحْکی قَوْلَ سُلَیمَانَ علیه السلام: کفر، در کتاب خدا به پنج معنا آمده ... و وجه سوم از آن ها کفران نعمت است. و آن سخن خدای تعالی است که سخن [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان]] علیه السلام را حکایت می کند.<ref>کافی، ج۲، ص۳۸۹.</ref> آیه مورد اشاره آن حضرت آیه فوق است. [[حضرت سلیمان]] علیه السلام وقتی تخت [[بلقیس|بلقیس]] را نزد خود دید، گفت: این از فضل پروردگار من است تا آزمایشم کند که آیا شاکرم یا ناسپاس و کسی که شاکر باشد به نفع خودش است و کسی که ناسپاس باشد، پس پروردگار من بی نیاز است. (یعنی، ناسپاس، به خودش ضرر می زند.) در این [[آیه]] خداوند، [[شکر]] و کفران نعمت را فایده و ضرری برای خود بنده می داند؛ زیرا اگر [[خداوند]] بندگان را از ناسپاسى برحذر مى دارد و به سپاسگزارى دعوت مى نماید بخاطر این نیست که براى او تفاوتى مى کند؛ چرا که خداوند در فرض ناسپاسى نیز در بسیارى از اوقات به لطف و کرم خویش ادامه مى دهد، شاید بیدار شوند و خود را از انعام پروردگار بر اثر ناسپاسى محروم نکنند، بلکه این شکرگزاری به سود خود بنده می باشد.
+*از آیات دیگر قرآن در این رابطه آیه {{متن قرآن|«هَٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ»}} ([[سوره نمل]]، آیه ۴۰) است. در روایتی از [[امام صادق]] علیه السلام آمده: الْکفْرُ فِی کتَابِ اللَّهِ عَلَی خَمْسَةِ أَوْجُه، ...وَالْوَجْهُ الثَّالِثُ مِنَ الْکفْرِ کفْرُ النِّعَمِ وَ ذَلِک قَوْلُهُ تَعَالَی یحْکی قَوْلَ سُلَیمَانَ علیه السلام: کفر، در کتاب خدا به پنج معنا آمده ... و وجه سوم از آن ها کفران نعمت است. و آن سخن خدای تعالی است که سخن [[حضرت سلیمان علیه السلام|سلیمان]] علیه السلام را حکایت می کند.<ref>کافی، ج۲، ص۳۸۹.</ref> آیه مورد اشاره آن حضرت آیه فوق است. [[حضرت سلیمان]] علیه السلام وقتی تخت [[بلقیس|بلقیس]] را نزد خود دید، گفت: این از فضل پروردگار من است تا آزمایشم کند که آیا شاکرم یا ناسپاس و کسی که شاکر باشد به نفع خودش است و کسی که ناسپاس باشد، پس پروردگار من بی نیاز است. (یعنی، ناسپاس، به خودش ضرر می زند.) در این [[آیه]] خداوند، [[شکر]] و کفران نعمت را فایده و ضرری برای خود بنده می داند؛ زیرا اگر [[خداوند]] بندگان را از ناسپاسى برحذر مى دارد و به سپاسگزارى دعوت مى نماید بخاطر این نیست که براى او تفاوتى مى کند؛ چرا که خداوند در فرض ناسپاسى نیز در بسیارى از اوقات به لطف و کرم خویش ادامه مى دهد، شاید بیدار شوند و خود را از انعام پروردگار بر اثر ناسپاسى محروم نکنند، بلکه این شکرگزاری به سود خود بنده می باشد.
 ==کفران نعمت در روایات==
@@ سطر ۳۹: / سطر ۳۹: @@
 '''۳. ناچیزشمردن نعمت ها:'''
-یکی دیگر از عوامل ناشکری، به حساب نیاوردن نعمت های ارزشمند خداوند است که در اختیار ما قرار داده است و ادعا کردن به این که خداوند نعمتی به من نداده است. لذا خداوند در [[قرآن کریم]] درباره فزونی نعمت ها می فرماید: {{متن قرآن|«وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللّهِ لاتُحْصُوها»}}؛ اگر نعمت های خدا را بشمارید، هرگز نمی توانید آن را شمارش کنید.<ref>سوره نحل/۱۸.</ref>
+یکی دیگر از عوامل ناشکری، به حساب نیاوردن نعمت های ارزشمند خداوند است که در اختیار ما قرار داده است و ادعا کردن به این که خداوند نعمتی به من نداده است. لذا خداوند در [[قرآن کریم]] درباره فزونی نعمت ها می فرماید: {{متن قرآن|«وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا»}}؛ اگر نعمت های خدا را بشمارید، هرگز نمی توانید آن را شمارش کنید.<ref>سوره نحل/۱۸.</ref>
 '''۴. مقایسه کردن خود با سایر افراد:'''
@@ سطر ۱۰۲: / سطر ۱۰۲: @@
 *[http://www.downloadbook.org/maasumin/np/kofran.htm گروهی از پژوهشگران، کفران نعمت، سایت دانلود بوک، بخش با معصومین]، بازیابی: 1 بهمن 1391.
-*[http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43871 کفران نعمت، سیده معصومه جوادی زاویه، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)]، تاریخ بازیابی: 3 خرداد، 1391.
+*سیده معصومه جوادی زاویه، کفران نعمت، [http://www.pajoohe.ir  دانشنامه پژوهه] ، تاریخ بازیابی: 3 خرداد، 1391.
 [[رده:اخلاق فردی]]